<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X31n0607"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 607 法花经科註</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 607 法花经科註</title> <author>明 一如集註</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>7卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">31</idno>.<idno type="no">607</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-05-22 13:55:58 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">法花经科註</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00050"> <charName>CBETA CHARACTER CB00050</charName> <mapping cb:dec="983090" type="PUA">U+F0032</mapping> <mapping type="unicode">U+3567</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*尸]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00834"> <charName>CBETA CHARACTER CB00834</charName> <mapping cb:dec="983874" type="PUA">U+F0342</mapping> <mapping type="unicode">U+2DD91</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[烈-列+(里*吉)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00931"> <charName>CBETA CHARACTER CB00931</charName> <mapping cb:dec="983971" type="PUA">U+F03A3</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+2A37F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+廣]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00993"> <charName>CBETA CHARACTER CB00993</charName> <mapping cb:dec="984033" type="PUA">U+F03E1</mapping> <mapping type="unicode">U+29B0A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>发</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[髟/火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01411"> <charName>CBETA CHARACTER CB01411</charName> <mapping cb:dec="984451" type="PUA">U+F0583</mapping> <mapping type="unicode">U+2145D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[嶙-山+土]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01469"> <charName>CBETA CHARACTER CB01469</charName> <mapping cb:dec="984509" type="PUA">U+F05BD</mapping> <mapping type="unicode">U+26D54</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>菹</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[廿/(爻*且)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01738"> <charName>CBETA CHARACTER CB01738</charName> <mapping cb:dec="984778" type="PUA">U+F06CA</mapping> <mapping type="unicode">U+246C6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牦-未+牙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02284"> <charName>CBETA CHARACTER CB02284</charName> <mapping cb:dec="985324" type="PUA">U+F08EC</mapping> <mapping type="unicode">U+2BFBB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[改-己+易]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05418"> <charName>CBETA CHARACTER CB05418</charName> <mapping cb:dec="988458" type="PUA">U+F152A</mapping> <mapping type="unicode">U+458D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虔-文+ㄆ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05427"> <charName>CBETA CHARACTER CB05427</charName> <mapping cb:dec="988467" type="PUA">U+F1533</mapping> <mapping type="unicode">U+47E4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+必]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07703"> <charName>CBETA CHARACTER CB07703</charName> <mapping cb:dec="990743" type="PUA">U+F1E17</mapping> <mapping type="unicode">U+20374</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[亿-音+(天*天)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15090"> <charName>CBETA CHARACTER CB15090</charName> <mapping cb:dec="998130" type="PUA">U+F3AF2</mapping> <mapping type="unicode">U+2AE7C</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>爆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[焊-干+恭]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15148"> <charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName> <mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping> <mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>画</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[书-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16014"> <charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName> <mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16612"> <charName>CBETA CHARACTER CB16612</charName> <mapping cb:dec="999652" type="PUA">U+F40E4</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7934</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>礡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[礡-莆+蒲]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17983"> <charName>CBETA CHARACTER CB17983</charName> <mapping cb:dec="1001023" type="PUA">U+F463F</mapping> <mapping type="unicode">U+22C3E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+怠]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-14T14:54:40"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0171a" n="0171a"/> <lb ed="X" n="0171a01"/> <lb ed="X" n="0171a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 607-A 妙法莲花经新註叙</cb:mulu><head>No. 607-A <lb ed="X" n="0171a03"/><lb ed="R049" n="0089a01"/> 妙法莲花经新註叙</head> <lb ed="X" n="0171a04"/> <lb ed="X" n="0171a05"/><lb ed="R049" n="0089a02"/><p xml:id="pX31p0171a0501">法花之王诸经也。孩提之童。亦能言之。至于说其所 <lb ed="X" n="0171a06"/><lb ed="R049" n="0089a03"/>以为王。则虽大才宏智。亦弗能也。其故何也。盖法花 <lb ed="X" n="0171a07"/><lb ed="R049" n="0089a04"/>者<persName>佛</persName>乘也。<persName>佛</persName>乘者<persName>佛</persName>知见也。<persName>佛</persName>知见者<persName>佛</persName>境界也。以 <lb ed="X" n="0171a08"/><lb ed="R049" n="0089a05"/>凡智说<persName>佛</persName>境界宜乎。弗能也。震旦诸师。释之者数十 <lb ed="X" n="0171a09"/><lb ed="R049" n="0089a06"/>家。唯天台大师。为得其说。大师者灵山同闻众。而所 <lb ed="X" n="0171a10"/><lb ed="R049" n="0089a07"/>谓降德为<persName>如来</persName>所使者也。夫得其说。不亦宜乎。大师 <lb ed="X" n="0171a11"/><lb ed="R049" n="0089a08"/>之後。採摘其疏者亦多。唯若一如新註。则略而取之。 <lb ed="X" n="0171a12"/><lb ed="R049" n="0089a09"/>引而伸之。于其折中。颇得宜当矣。一如号一庵。明永 <lb ed="X" n="0171a13"/><lb ed="R049" n="0089a10"/>乐中。为僧录司。住上天竺。尝奉敕探讨大藏。撰三藏 <lb ed="X" n="0171a14"/><lb ed="R049" n="0089a11"/>法数。我应永之间。奉使来于本朝。时与津绝海遊。和 <lb ed="X" n="0171a15"/><lb ed="R049" n="0089a12"/>应制三山诗。其人品可知耳。余尝得新註一本。把玩 <lb ed="X" n="0171a16"/><lb ed="R049" n="0089a13"/>不<anchor xml:id="nkr_note_add_0171a1601" n="0171a1601"/><anchor xml:id="beg0171a1601" n="0171a1601"/>已<anchor xml:id="end0171a1601"/>。自惜不与人俱。遂弗顾固陋。窃训其傍。授剞劂 <lb ed="X" n="0171a17"/><lb ed="R049" n="0089a14"/>氏。夫一心之妙。散而为语言。结而为文字。语言及文 <lb ed="X" n="0171a18"/><lb ed="R049" n="0089a15"/>字。只是一心之妙焉耳矣。上機乃神而解之。下根乃 <lb ed="X" n="0171a19"/><lb ed="R049" n="0089a16"/>信而入之。但如中智与愚者。则觉知而分别之。若夫 <lb ed="X" n="0171a20"/><lb ed="R049" n="0089a17"/>神解与信入者。不取语言文字之相。直闻经文。亦可 <lb ed="X" n="0171a21"/><lb ed="R049" n="0089a18"/>领焉。至乎觉知分别者。非疏愈惑。非训难导。倘或寻 <lb ed="X" n="0171a22"/><lb ed="R049" n="0089b01"/>之文義。偶发一句解。生一念信。而染其神。则其利益 <lb ed="X" n="0171a23"/><lb ed="R049" n="0089b02"/>不可量。是吾流通之志也。</p> <lb ed="X" n="0171a24"/><lb ed="R049" n="0089b03"/><p xml:id="pX31p0171a2401">时 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0171b" n="0171b"/> <lb ed="X" n="0171b01" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0089b04"/>宽文丁未季秋之穀僧不可思议书于霞谷兰若之 <lb ed="X" n="0171b02"/><lb ed="R049" n="0089b05"/>西庵</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171b03"/> <lb ed="X" n="0171b04"/> <lb ed="X" n="0171b05"/> <lb ed="X" n="0171b06"/> <lb ed="X" n="0171b07"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 607-B 重刻法花经科註序</cb:mulu><head>No. 607-B <lb ed="X" n="0171b08"/><lb ed="R049" n="0089b07"/> 重刻法花经科註序</head> <lb ed="X" n="0171b09"/> <lb ed="X" n="0171b10"/><lb ed="R049" n="0089b08"/><p xml:id="pX31p0171b1001">夫铅锥凿井。井在高原。非唯理水。而艰得现前。即至 <lb ed="X" n="0171b11"/><lb ed="R049" n="0089b09"/>湿泥。而尙复悬远。何如利钁斫地。直透金刚磐石无 <lb ed="X" n="0171b12"/><lb ed="R049" n="0089b10"/>前。而法泉溢涌。昔在耆阇。说经八载。结集西竺。八里 <lb ed="X" n="0171b13"/><lb ed="R049" n="0089b11"/>连绵。传来震旦。而译为七卷。则真实理味。隐在重山。 <lb ed="X" n="0171b14"/><lb ed="R049" n="0089b12"/>而六朝诸师。竟为註疏。屈指可数七十馀家。求其理 <lb ed="X" n="0171b15"/><lb ed="R049" n="0089b13"/>诣辞长。则光宅为最。岂高原凿井乎。铅锥弗铦乎。迨 <lb ed="X" n="0171b16"/><lb ed="R049" n="0089b14"/>乎智者一出。玄義敷<g ref="#CB02284">㑥</g>。先破光宅雲公。馀者望风而 <lb ed="X" n="0171b17"/><lb ed="R049" n="0089b15"/>退。其利钁斫地乎。法泉溢涌乎。然而世人。徒知乎流 <lb ed="X" n="0171b18"/><lb ed="R049" n="0089b16"/>长末茂。而未原乎源远根深。盖我智者。昔在灵山。预 <lb ed="X" n="0171b19"/><lb ed="R049" n="0089b17"/>会亲闻。思大同听。的承印记。大苏道场。圆证三昧。纵 <lb ed="X" n="0171b20"/><lb ed="R049" n="0089b18"/>无碍辩。称性宣<g ref="#CB02284">㑥</g>。矧复章安结集。非撰述之足拟。荆 <lb ed="X" n="0171b21"/><lb ed="R049" n="0090a01"/>溪记释。有文献之可征。然则先贤既尔服从。後学何 <lb ed="X" n="0171b22"/><lb ed="R049" n="0090a02"/>烦措意。不犹爝火之争光二曜。蹄涔之拟酌四溟。多 <lb ed="X" n="0171b23"/><lb ed="R049" n="0090a03"/>见其不知量也。须知智者法花之妙。在于玄義。文句 <lb ed="X" n="0171b24"/><lb ed="R049" n="0090a04"/>次之。若夫今之科註。又其次也。学者或先科註。而後 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0171c" n="0171c"/> <lb ed="X" n="0171c01"/><lb ed="R049" n="0090a05"/>文句。文句而後玄義。其犹观水于河于江于海。不免 <lb ed="X" n="0171c02"/><lb ed="R049" n="0090a06"/>望洋向若而歎。若先玄義而後文句。文句而後科註。 <lb ed="X" n="0171c03"/><lb ed="R049" n="0090a07"/>其犹伐木于根于茎于枝。可谓拔茅连茹而征。上天 <lb ed="X" n="0171c04"/><lb ed="R049" n="0090a08"/>竺一庵如法师。国朝洪武时人也。是板刻于留都。年 <lb ed="X" n="0171c05"/><lb ed="R049" n="0090a09"/>久板废。余先得梵筴印本于四明。复廉觅之。得翻刻 <lb ed="X" n="0171c06"/><lb ed="R049" n="0090a10"/>之板于闽之寿寧。後因学者求之不便。乃命四明会 <lb ed="X" n="0171c07"/><lb ed="R049" n="0090a11"/>首宝峰高公。而募刻之。今存武林龙树庵者是也。迩 <lb ed="X" n="0171c08"/><lb ed="R049" n="0090a12"/>日东瓯玄孙灵<note place="inline">操荣</note>虑。梵筴赍持不便。细书老眼难观。 <lb ed="X" n="0171c09"/><lb ed="R049" n="0090a13"/>改为方册。稍大书之。募资剞劂。以廣流通。为法<g ref="#CB05418">虔</g>虔。 <lb ed="X" n="0171c10"/><lb ed="R049" n="0090a14"/>可谓勤矣。复命刻余所述玄義辑略于前。庶令学者 <lb ed="X" n="0171c11"/><lb ed="R049" n="0090a15"/>虽未能廣目義海。亦先使其染指知味。事竣问言于 <lb ed="X" n="0171c12"/><lb ed="R049" n="0090a16"/>余。故不辞芜薉。勉为之序云。</p><p xml:id="pX31p0171c1212" cb:place="inline">时 <lb ed="X" n="0171c13" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0090a17"/>皇明天启七年。岁在疆圉单阏。坐夏之七旬五日。传 <lb ed="X" n="0171c14"/><lb ed="R049" n="0090a18"/>天台教观七十四老僧传灯。书于楞严壇之东方不 <lb ed="X" n="0171c15"/><lb ed="R049" n="0090b01"/>瞬堂。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171c16"/> <lb ed="X" n="0171c17"/> <lb ed="X" n="0171c18"/> <lb ed="X" n="0171c19"/> <lb ed="X" n="0171c20"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 607-C 法花经科註疏序</cb:mulu><head>No. 607-C <lb ed="X" n="0171c21"/><lb ed="R049" n="0090b03"/> 法花经科註疏序</head> <lb ed="X" n="0171c22"/> <lb ed="X" n="0171c23"/><lb ed="R049" n="0090b04"/><p xml:id="pX31p0171c2301"><persName>如来</persName>说法四十九年。虽五时四教。而意极于圆。故华 <lb ed="X" n="0171c24"/><lb ed="R049" n="0090b05"/>严属兼。般若犹带。唯至法花。直捨方便。单说无上。是 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0172a" n="0172a"/> <lb ed="X" n="0172a01"/><lb ed="R049" n="0090b06"/>以慇勤称歎。为经中王。良以此也。教流东夏。弘花严 <lb ed="X" n="0172a02"/><lb ed="R049" n="0090b07"/>若贤首。弘般若如禅宗者。犹如恒沙。而弘法花者。止 <lb ed="X" n="0172a03"/><lb ed="R049" n="0090b08"/>天台十馀代耳。此其故何哉。盖偏权易受。圆实难肩。 <lb ed="X" n="0172a04"/><lb ed="R049" n="0090b09"/>彼无情之旨。性恶之谈。虽迦葉尊者。犹疑魔说。况金 <lb ed="X" n="0172a05"/><lb ed="R049" n="0090b10"/>容掩色。欲擧当时天人所惊疑者。而直领之。岂不如 <lb ed="X" n="0172a06"/><lb ed="R049" n="0090b11"/>凤毛麟趾之希觏哉。余于是益信弘法花难也。诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0172a07"/><lb ed="R049" n="0090b12"/>出世。不値大根。有不说法花而入涅槃者。则機器之 <lb ed="X" n="0172a08"/><lb ed="R049" n="0090b13"/>难遇也。光宅首唱河北。继者数十家。权实本迹之義。 <lb ed="X" n="0172a09"/><lb ed="R049" n="0090b14"/>至智者始定。则四依之难逢也。自台岭集成。至五季 <lb ed="X" n="0172a10"/><lb ed="R049" n="0090b15"/>四百馀年耳。中国<anchor xml:id="nkr_note_add_0172a1001" n="0172a1001"/><anchor xml:id="beg0172a1001" n="0172a1001"/>已<anchor xml:id="end0172a1001"/>无有能擧其義者。求于<name role="" type="person">高句丽</name> <lb ed="X" n="0172a11"/><lb ed="R049" n="0090b16"/>而始得之。则传习之难继也。宋朝迄明。妙旨再绝。隆 <lb ed="X" n="0172a12"/><lb ed="R049" n="0090b17"/>万间。妙峰法师振起之。一传无尽灯公。再传幻由路 <lb ed="X" n="0172a13"/><lb ed="R049" n="0090b18"/>公。圆乘独<g ref="#CB17983">总</g>彼狭小偏秘之流。怨嫉载道。则特立之 <lb ed="X" n="0172a14"/><lb ed="R049" n="0091a01"/>难坚也。由此观之。则手把虚空。足蹑须弥。犹为易事。 <lb ed="X" n="0172a15"/><lb ed="R049" n="0091a02"/>而单提圆上。不堕通别。而其难为更陪也。路公之孙 <lb ed="X" n="0172a16"/><lb ed="R049" n="0091a03"/>操师荣师者。慨<persName>佛</persName>种之难纯。于是擧科註而更定之。 <lb ed="X" n="0172a17"/><lb ed="R049" n="0091a04"/>与同志明宇王君葵赤张君振扬陈君知默邓君季 <lb ed="X" n="0172a18"/><lb ed="R049" n="0091a05"/>黄马君祯甫姜君迎华陈君仰峰林君道如盖君国 <lb ed="X" n="0172a19"/><lb ed="R049" n="0091a06"/>进龚君应华高君汝化葉君等。谋寿诸梓。夫法花以 <lb ed="X" n="0172a20"/><lb ed="R049" n="0091a07"/>文句为入门。玄義为堂宇。摩诃止观为奥室。科註者 <lb ed="X" n="0172a21"/><lb ed="R049" n="0091a08"/>文句之略也。不知科註而弘法花。即温陵要解犹然 <lb ed="X" n="0172a22"/><lb ed="R049" n="0091a09"/>兼带。而况妄解经文。单伸臆说。其为法花也。犹北辙 <lb ed="X" n="0172a23"/><lb ed="R049" n="0091a10"/>矣。 师精玄義止观。岂不能创为新异。而谨守妄 <lb ed="X" n="0172a24"/><lb ed="R049" n="0091a11"/>传者。正以自智者之外。皆杂通别。但揽辔白牛。于羊 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0172b" n="0172b"/> <lb ed="X" n="0172b01"/><lb ed="R049" n="0091a12"/>鹿交驰之世。<anchor xml:id="nkr_note_add_0172b0101" n="0172b0101"/><anchor xml:id="beg0172b0101" n="0172b0101"/>已<anchor xml:id="end0172b0101"/>自横绝。何必强作解事。而蒙不知之 <lb ed="X" n="0172b02"/><lb ed="R049" n="0091a13"/>诮哉。此又雪竹师之难也。余于是风告诸方。因科註 <lb ed="X" n="0172b03"/><lb ed="R049" n="0091a14"/>而玄義。因玄義而止观。至法花藏深固幽远者。可以 <lb ed="X" n="0172b04"/><lb ed="R049" n="0091a15"/>径造。愼毋堕落通别。而夹杂圆种也。则<persName>如来</persName>为其厚 <lb ed="X" n="0172b05"/><lb ed="R049" n="0091a16"/>幸矣。是为叙。</p> <lb ed="X" n="0172b06"/><lb ed="R049" n="0091a17"/><p xml:id="pX31p0172b0601">赐进士第 <lb ed="X" n="0172b07" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0091a18"/>钦差行人司行人永嘉邵建<g ref="#CB15081">策</g>熏沐合十书</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172b08"/> <lb ed="X" n="0172b09"/> <lb ed="X" n="0172b10"/> <lb ed="X" n="0172b11"/> <lb ed="X" n="0172b12"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 607-D 新註法花经序</cb:mulu><head>No. 607-D <lb ed="X" n="0172b13"/><lb ed="R049" n="0091b01"/> 新註法花经序</head> <lb ed="X" n="0172b14"/> <lb ed="X" n="0172b15"/><lb ed="R049" n="0091b02"/><p xml:id="pX31p0172b1501">经云法花经藏深固幽远无人能到若然岂言说可 <lb ed="X" n="0172b16"/><lb ed="R049" n="0091b03"/>能跂及者哉此即 <lb ed="X" n="0172b17" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0091b04"/>释迦<persName>世尊</persName>于三七日中所说花严法界无二无别虽 <lb ed="X" n="0172b18"/><lb ed="R049" n="0091b05"/>智如鹙子未免惊疑况馀众乎此实难信难解不可 <lb ed="X" n="0172b19"/><lb ed="R049" n="0091b06"/>思议大解脱法门也陈隋间天台 <lb ed="X" n="0172b20" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0091b07"/>智者大师顗公灵山亲承大苏妙悟证法花三昧获 <lb ed="X" n="0172b21"/><lb ed="R049" n="0091b08"/>旋陀罗尼既而居江陵为章安等弟子开玄義十卷 <lb ed="X" n="0172b22"/><lb ed="R049" n="0091b09"/>唯释经题所谓九旬谈妙者也後居<name role="" type="person">瓦官寺</name>复为章 <lb ed="X" n="0172b23"/><lb ed="R049" n="0091b10"/>安等以权实本迹开显之旨别释经文名曰文句亦 <lb ed="X" n="0172b24"/><lb ed="R049" n="0091b11"/>十卷先是光宅所註其中不免讹谬大师悉去之以 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0172c" n="0172c"/> <lb ed="X" n="0172c01"/><lb ed="R049" n="0091b12"/>正其说至唐荆溪尊者又推廣大师之说撰释籤十 <lb ed="X" n="0172c02"/><lb ed="R049" n="0091b13"/>卷释玄義妙乐十卷释文句则一经之妙大备而无 <lb ed="X" n="0172c03"/><lb ed="R049" n="0091b14"/>馀蕴矣然而文词浩博義理深玄自非老于座主之 <lb ed="X" n="0172c04"/><lb ed="R049" n="0091b15"/>学者弗能入也于是元之慧愚谷者一以大师成言 <lb ed="X" n="0172c05"/><lb ed="R049" n="0091b16"/>註于句下以使初学启发曚昧惜乎岁久板刻不存 <lb ed="X" n="0172c06"/><lb ed="R049" n="0091b17"/>前住上天竺一庵如法师乃前高僧具庵法师之弟 <lb ed="X" n="0172c07"/><lb ed="R049" n="0091b18"/>子也得其正传博通教義讲说熟闲于今两测一人 <lb ed="X" n="0172c08"/><lb ed="R049" n="0092a01"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0172c0801" n="0172c0801"/><anchor xml:id="beg0172c0801" n="0172c0801"/>已<anchor xml:id="end0172c0801"/>间居南京<name role="" type="person">大报恩寺</name>念祖道之荒凉大教之将 <lb ed="X" n="0172c09"/><lb ed="R049" n="0092a02"/>坠于是亦一以大师成言註述斯经不敢妄加<anchor xml:id="nkr_note_add_0172c0901" n="0172c0901"/><anchor xml:id="beg0172c0901" n="0172c0901"/>己<anchor xml:id="end0172c0901"/>见 <lb ed="X" n="0172c10"/><lb ed="R049" n="0092a03"/>混肴其说疑误後学比慧愚谷者加详编为七卷吴 <lb ed="X" n="0172c11"/><lb ed="R049" n="0092a04"/>中顾道珍缮写极为严整道珍与同学<persName>佛</persName>人管叔纯 <lb ed="X" n="0172c12"/><lb ed="R049" n="0092a05"/>冯觉成顾道陞顾禧然姜孟圭等共募众缘为之刊 <lb ed="X" n="0172c13"/><lb ed="R049" n="0092a06"/>梓流通一日叔纯等怀香过予征予序引予时年八 <lb ed="X" n="0172c14"/><lb ed="R049" n="0092a07"/>十四岁抱病在家焉能措笔然睹兹盛德之事亦当 <lb ed="X" n="0172c15"/><lb ed="R049" n="0092a08"/>为之助喜若以法花经藏深固幽远无人能到岂可 <lb ed="X" n="0172c16"/><lb ed="R049" n="0092a09"/>以言说跂及者哉姑摭一二为序以弁其端当知此 <lb ed="X" n="0172c17"/><lb ed="R049" n="0092a10"/>经不可思议果报亦不可思议上足以答君亲之厚 <lb ed="X" n="0172c18"/><lb ed="R049" n="0092a11"/>恩下足以济飞潜之幽趣如太虚空岂有量哉故为 <lb ed="X" n="0172c19"/><lb ed="R049" n="0092a12"/>序後之览者当求言外之意云。</p> <lb ed="X" n="0172c20"/><lb ed="R049" n="0092a13"/><p xml:id="pX31p0172c2001">永乐十六年正月十五日资善大夫 <lb ed="X" n="0172c21" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0092a14"/>太子少师吴郡姚廣孝序</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172c22"/> <lb ed="X" n="0172c23"/> <lb ed="X" n="0172c24"/> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0173a" n="0173a"/> <lb ed="X" n="0173a01"/> <lb ed="X" n="0173a02"/><cb:docNumber>No. 607</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0173a03"/><lb ed="R049" n="0093a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>妙法莲花经科註卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0173a04"/> <lb ed="X" n="0173a05"/><lb ed="R049" n="0093a02"/><byline cb:type="collector">上天竺讲寺住山比丘 一如 集註</byline> <lb ed="X" n="0173a06"/><lb ed="R049" n="0093a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0173a0601">妙法莲花经者本地甚深之奥藏也乃一化之根 <lb ed="X" n="0173a07"/><lb ed="R049" n="0093a04"/>源五时之极唱<persName>如来</persName>出世意欲即说此经开示众 <lb ed="X" n="0173a08"/><lb ed="R049" n="0093a05"/>生本源觉藏究竟直指见性成<persName>佛</persName>故经曰诸<persName>佛</persName>唯 <lb ed="X" n="0173a09"/><lb ed="R049" n="0093a06"/>为一大事因缘故出现于世所谓开示悟入<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0173a10"/><lb ed="R049" n="0093a07"/>知见是也其奈小機未堪此闻闻则生谤堕苦故 <lb ed="X" n="0173a11"/><lb ed="R049" n="0093a08"/>经曰若但赞<persName>佛</persName>乘众生没在苦谤法不信故坠于 <lb ed="X" n="0173a12"/><lb ed="R049" n="0093a09"/>三恶道<persName>如来</persName>不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0173a1201" n="0173a1201"/><anchor xml:id="beg0173a1201" n="0173a1201"/>已<anchor xml:id="end0173a1201"/>而为实施权先以花严大教 <lb ed="X" n="0173a13"/><lb ed="R049" n="0093a10"/>拟宜小乘之人既不能信受是以不动寂场遊化 <lb ed="X" n="0173a14"/><lb ed="R049" n="0093a11"/>鹿苑为其说三藏教而又保证真空故须方等弹 <lb ed="X" n="0173a15"/><lb ed="R049" n="0093a12"/>斥令其耻小慕大虽复慕大而执真之情未忘乃 <lb ed="X" n="0173a16"/><lb ed="R049" n="0093a13"/>寄空生身子为之转教廣谭空慧之法而淘汰之 <lb ed="X" n="0173a17"/><lb ed="R049" n="0093a14"/>执情破<anchor xml:id="nkr_note_add_0173a1701" n="0173a1701"/><anchor xml:id="beg0173a1701" n="0173a1701"/>已<anchor xml:id="end0173a1701"/>然犹以实覆权权掩于实未开二乘根 <lb ed="X" n="0173a18"/><lb ed="R049" n="0093a15"/>败作<persName>佛</persName>未显<persName>如来</persName>成<persName>佛</persName>久本于是高会鹫峰剧谈 <lb ed="X" n="0173a19"/><lb ed="R049" n="0093a16"/>秘要开方便之权门示真实之妙理发众圣之权 <lb ed="X" n="0173a20"/><lb ed="R049" n="0093a17"/>巧显本地之幽微故经曰正直捨方便但说无上 <lb ed="X" n="0173a21"/><lb ed="R049" n="0093a18"/>道其为教也三乘咸会一乘九界同归<persName>佛</persName>界长远 <lb ed="X" n="0173a22"/><lb ed="R049" n="0093b01"/>寿量至此方彰出世本怀于今始畅夫是之谓妙 <lb ed="X" n="0173a23"/><lb ed="R049" n="0093b02"/>法莲花经也。</p><p xml:id="pX31p0173a2306" cb:place="inline">〇此经凡二十八品所谈妙法不出 <lb ed="X" n="0173a24"/><lb ed="R049" n="0093b03"/>权实本迹权谓九界三乘实谓<persName>佛</persName>界圆乘本谓久 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0173b" n="0173b"/> <lb ed="X" n="0173b01"/><lb ed="R049" n="0093b04"/>远成<persName>佛</persName>迹谓果後施化前十四品是迹门开权显 <lb ed="X" n="0173b02"/><lb ed="R049" n="0093b05"/>实後十四品是本门开迹显本然迹本二门开显 <lb ed="X" n="0173b03"/><lb ed="R049" n="0093b06"/>由機分利钝故有三周七喩不同三周者初法说 <lb ed="X" n="0173b04"/><lb ed="R049" n="0093b07"/>周为上根人作三乘一乘说舍利弗一人得悟即 <lb ed="X" n="0173b05"/><lb ed="R049" n="0093b08"/>方便品中所谈是也二譬说周为中根人作三车 <lb ed="X" n="0173b06"/><lb ed="R049" n="0093b09"/>一车说迦葉等四大弟子领解即譬喩品中所说 <lb ed="X" n="0173b07"/><lb ed="R049" n="0093b10"/>是也三因缘周为下根人作夙世因缘说千二百 <lb ed="X" n="0173b08"/><lb ed="R049" n="0093b11"/>声闻得记即化城喩品中所明是也迹门施化终 <lb ed="X" n="0173b09"/><lb ed="R049" n="0093b12"/>于三周周者终也终必对始故上根始于鹿苑禀 <lb ed="X" n="0173b10"/><lb ed="R049" n="0093b13"/>小终于法花得记中根例知下根始于大通下种 <lb ed="X" n="0173b11"/><lb ed="R049" n="0093b14"/>终于因缘开会故云三周也七喩者一火宅喩喩 <lb ed="X" n="0173b12"/><lb ed="R049" n="0093b15"/>三界不安稳如譬喩品中所明是也二穷子喩喩 <lb ed="X" n="0173b13"/><lb ed="R049" n="0093b16"/>小乘无大乘功德法财如信解品中所明是也三 <lb ed="X" n="0173b14"/><lb ed="R049" n="0093b17"/>药草喩喩有漏诸善皆能除恶而无漏之善为最 <lb ed="X" n="0173b15"/><lb ed="R049" n="0093b18"/>如药草喩品中所明是也四化城喩喩二乘真空 <lb ed="X" n="0173b16"/><lb ed="R049" n="0094a01"/>涅槃能防见思之非御生死之敌如化城喩品中 <lb ed="X" n="0173b17"/><lb ed="R049" n="0094a02"/>所明是也五衣珠喩喩王子结缘下一乘智宝之 <lb ed="X" n="0173b18"/><lb ed="R049" n="0094a03"/>种即了因种如五百弟子受记品中所明是也六 <lb ed="X" n="0173b19"/><lb ed="R049" n="0094a04"/>髻珠喩喩中道实相极果所宗如安乐行品中所 <lb ed="X" n="0173b20"/><lb ed="R049" n="0094a05"/>明是也<anchor xml:id="nkr_note_add_0173b2001" n="0173b2001"/><anchor xml:id="beg0173b2001" n="0173b2001"/>已<anchor xml:id="end0173b2001"/>上六喩皆喩迹门开权显实也七医子 <lb ed="X" n="0173b21"/><lb ed="R049" n="0094a06"/>喩喩<persName>佛</persName>如大医王遍疗一切众生之病如寿量品 <lb ed="X" n="0173b22"/><lb ed="R049" n="0094a07"/>中所明此一喩喩本门开迹显本也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0173b23"/><lb ed="R049" n="0094a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">经题</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0173b2301">〇初释首题明五重玄義一法喩为名二实相为 <lb ed="X" n="0173b24"/><lb ed="R049" n="0094a09"/>体三一乘因果为宗四断疑生信为用五无上醍 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0173c" n="0173c"/> <lb ed="X" n="0173c01"/><lb ed="R049" n="0094a10"/>醐为教相法喩为名者法即妙法喩谓莲花所言 <lb ed="X" n="0173c02"/><lb ed="R049" n="0094a11"/>妙者妙名不可思议乃褒美之辞也所言法者十 <lb ed="X" n="0173c03"/><lb ed="R049" n="0094a12"/>界十如权实本迹之法也良以妙法难解假喩易 <lb ed="X" n="0173c04"/><lb ed="R049" n="0094a13"/>彰莲花则花果同时妙法则权实一体故有迹门 <lb ed="X" n="0173c05"/><lb ed="R049" n="0094a14"/>三喩本门三喩迹门三喩者一为莲故华喩为实 <lb ed="X" n="0173c06"/><lb ed="R049" n="0094a15"/>施权二花开莲现喩开权显实三花落莲成喩废 <lb ed="X" n="0173c07"/><lb ed="R049" n="0094a16"/>权立实本门三喩者一为莲故华喩从本垂迹二 <lb ed="X" n="0173c08"/><lb ed="R049" n="0094a17"/>花开莲现喩开迹显本三花落莲成喩废迹立本 <lb ed="X" n="0173c09"/><lb ed="R049" n="0094a18"/>此首题中莲花一喩乃总喩也若经文中火宅等 <lb ed="X" n="0173c10"/><lb ed="R049" n="0094b01"/>七喩是别喩也故妙玄云七譬是别莲花是总擧 <lb ed="X" n="0173c11"/><lb ed="R049" n="0094b02"/>总摄别故冠篇首总别虽殊莫非为显权实本迹 <lb ed="X" n="0173c12"/><lb ed="R049" n="0094b03"/>之法耳经者法也常也十界同轨之为法三世不 <lb ed="X" n="0173c13"/><lb ed="R049" n="0094b04"/>易谓之常故以法喩为此经之名也实相为体者 <lb ed="X" n="0173c14"/><lb ed="R049" n="0094b05"/>谓十界十如之法一一離虚妄相名为实相故龙 <lb ed="X" n="0173c15"/><lb ed="R049" n="0094b06"/>树云除诸法实相馀皆魔事然此妙体在迹门谓 <lb ed="X" n="0173c16"/><lb ed="R049" n="0094b07"/>之诸法实相在本门谓之非如非异本迹虽殊妙 <lb ed="X" n="0173c17"/><lb ed="R049" n="0094b08"/>体是一故以实相为此经之体也一乘因果为宗 <lb ed="X" n="0173c18"/><lb ed="R049" n="0094b09"/>者宗即要義所谓<persName>佛</persName>自行因果为宗也云何为要 <lb ed="X" n="0173c19"/><lb ed="R049" n="0094b10"/>无量众善言因则摄无量证得言果则摄故以一 <lb ed="X" n="0173c20"/><lb ed="R049" n="0094b11"/>乘因果为此经之宗也断疑生信为用者用即力 <lb ed="X" n="0173c21"/><lb ed="R049" n="0094b12"/>用也迹门开显断权疑生实信本门开显断近疑 <lb ed="X" n="0173c22"/><lb ed="R049" n="0094b13"/>生远信故以断疑生信为此经之用也无上醍醐 <lb ed="X" n="0173c23"/><lb ed="R049" n="0094b14"/>为教相者教者圣人被下之言也相者分别同异 <lb ed="X" n="0173c24"/><lb ed="R049" n="0094b15"/>也此经纯圆异乎偏少之教喩如醍醐上味不同 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0174a" n="0174a"/> <lb ed="X" n="0174a01"/><lb ed="R049" n="0094b16"/>乳酪生熟酥味故以无上醍醐为此经之教相也 <lb ed="X" n="0174a02"/><lb ed="R049" n="0094b17"/>然此五重玄義皆是经中所诠之旨祖师预取解 <lb ed="X" n="0174a03"/><lb ed="R049" n="0094b18"/>释首题者欲令受持读诵之人即于首题能了一 <lb ed="X" n="0174a04"/><lb ed="R049" n="0095a01"/>经之大旨故也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0174a05"/><lb ed="R049" n="0095a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">弘传序</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0174a0501">妙法莲花经弘传序</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174a06"/><lb ed="R049" n="0095a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0174a0601">经题五字如前释弘传序者弘廣也大也传转也 <lb ed="X" n="0174a07"/><lb ed="R049" n="0095a04"/>亦流传也序即次序尔雅云东西墙谓之序註云 <lb ed="X" n="0174a08"/><lb ed="R049" n="0095a05"/>所以别内外也谓见墙别宅舍之内外观序知一 <lb ed="X" n="0174a09"/><lb ed="R049" n="0095a06"/>经之由致也律师序述此经之大猷盖欲廣传後 <lb ed="X" n="0174a10"/><lb ed="R049" n="0095a07"/>代辗转流通而不绝也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174a11"/><lb ed="R049" n="0095a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0174a1101"><name role="" type="person">终南山</name><name role="" type="person">释道宣</name>述</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174a12"/><lb ed="R049" n="0095a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0174a1201"><name role="" type="person">终南山</name>名距长安八十里在扶风武功县东接骊 <lb ed="X" n="0174a13"/><lb ed="R049" n="0095a10"/>山太华西连太白陇山其山北来势终于南故云 <lb ed="X" n="0174a14"/><lb ed="R049" n="0095a11"/>终南关中记云终南一名中南在天之中居都之 <lb ed="X" n="0174a15"/><lb ed="R049" n="0095a12"/>南故曰中南释者梵语具云释迦此云能仁<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0174a16"/><lb ed="R049" n="0095a13"/>姓也故凡投<persName>佛</persName>出家者皆以释为姓阿含经云四 <lb ed="X" n="0174a17"/><lb ed="R049" n="0095a14"/>河入海同一鹹味四姓出家皆名为释是也律师 <lb ed="X" n="0174a18"/><lb ed="R049" n="0095a15"/>讳道宣生京兆钱氏父吏部尙书母梦月轮贯怀 <lb ed="X" n="0174a19"/><lb ed="R049" n="0095a16"/>而孕又梦梵僧语之曰所孕者梁之祐律师也及 <lb ed="X" n="0174a20"/><lb ed="R049" n="0095a17"/>长师日严頵<note place="inline">於伦切</note>公出家落<g ref="#CB00993">发</g>年二十依首师进 <lb ed="X" n="0174a21"/><lb ed="R049" n="0095a18"/>具又从学律<name role="" type="person">唐高祖</name>武德七年甲申徙居终南苎 <lb ed="X" n="0174a22"/><lb ed="R049" n="0095b01"/>麻兰若制行事钞尝行般舟三昧前後总二十会 <lb ed="X" n="0174a23"/><lb ed="R049" n="0095b02"/>常感天人送馔侍卫後在<name role="" type="person">西明寺</name>行道中夜临砌 <lb ed="X" n="0174a24"/><lb ed="R049" n="0095b03"/>足蹶且仆有少年介䩜拥卫之律师问汝为谁曰 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0174b" n="0174b"/> <lb ed="X" n="0174b01"/><lb ed="R049" n="0095b04"/>弟子<name role="" type="person">博叉天王</name>子张琼也以师戒德故来给卫耳 <lb ed="X" n="0174b02"/><lb ed="R049" n="0095b05"/>因以<persName>佛</persName>牙授师夜捧行道昼藏地穴唯弟子文纲 <lb ed="X" n="0174b03"/><lb ed="R049" n="0095b06"/>知之又授以饵药修合之方即今天王補心丸是 <lb ed="X" n="0174b04"/><lb ed="R049" n="0095b07"/>也师问以<persName>世尊</persName>在世及灭後时事琼一一为言随 <lb ed="X" n="0174b05"/><lb ed="R049" n="0095b08"/>问随录集为感天侍应传一卷高宗乾封二年丁 <lb ed="X" n="0174b06"/><lb ed="R049" n="0095b09"/>卯冬十月三日入灭众闻天人同声请师归弥勒 <lb ed="X" n="0174b07"/><lb ed="R049" n="0095b10"/>内院穆宗赞曰代有觉人为<persName>如来</persName>使龙鬼归降天 <lb ed="X" n="0174b08"/><lb ed="R049" n="0095b11"/>人奉侍声飞五天辞惊万里金乌西坠<persName>佛</persName>日东擧 <lb ed="X" n="0174b09"/><lb ed="R049" n="0095b12"/>稽首皈依肇律宗主懿宗朝<anchor xml:id="nkr_note_add_0174b0901" n="0174b0901"/><anchor xml:id="beg0174b0901" n="0174b0901"/>谥<anchor xml:id="end0174b0901"/>澄照述者著述也 <lb ed="X" n="0174b10"/><lb ed="R049" n="0095b13"/>述者之谓贤作者之谓圣儒典云述而不作律师 <lb ed="X" n="0174b11"/><lb ed="R049" n="0095b14"/>自谦故云述也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174b12"/><lb ed="R049" n="0095b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0174b1201">妙法莲花经者统诸<persName>佛</persName>降灵之本致也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174b13"/><lb ed="R049" n="0095b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0174b1301">统<note place="inline">他综切</note>总也降灵犹降神也致趣也诸<persName>佛</persName>皆从兜 <lb ed="X" n="0174b14"/><lb ed="R049" n="0095b17"/>率降神出现于世其本怀之致趣莫不为令众生 <lb ed="X" n="0174b15"/><lb ed="R049" n="0095b18"/>开示悟入<persName>佛</persName>之知见授记作<persName>佛</persName>而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0174b1501" n="0174b1501"/><anchor xml:id="beg0174b1501" n="0174b1501"/>已<anchor xml:id="end0174b1501"/>今经开显 <lb ed="X" n="0174b16"/><lb ed="R049" n="0096a01"/>既开众生<persName>佛</persName>之知见授记作<persName>佛</persName>则总纪诸<persName>佛</persName>出世 <lb ed="X" n="0174b17"/><lb ed="R049" n="0096a02"/>之意故云统诸<persName>佛</persName>降灵之本致也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174b18"/><lb ed="R049" n="0096a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0174b1801">蕴结大夏出彼千龄东传震旦三百馀载。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174b19"/><lb ed="R049" n="0096a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0174b1901">蕴积也蕴结即结集也大夏即竺国之美称<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0174b20"/><lb ed="R049" n="0096a05"/>生于<name role="" type="person">周昭王</name>二十四年甲寅入灭于周穆王五十 <lb ed="X" n="0174b21"/><lb ed="R049" n="0096a06"/>二年壬申二月十五日既入灭弟子阿难辈于是 <lb ed="X" n="0174b22"/><lb ed="R049" n="0096a07"/>始结集大小经律论藏至东汉明帝永平七年计 <lb ed="X" n="0174b23"/><lb ed="R049" n="0096a08"/>一千馀年故曰出彼千龄龄即年也是年帝梦金 <lb ed="X" n="0174b24"/><lb ed="R049" n="0096a09"/>人长大项有日光飞至殿庭旦问群臣太学闻人 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0174c" n="0174c"/> <lb ed="X" n="0174c01"/><lb ed="R049" n="0096a10"/>傅毅奏曰<name role="" type="person">周昭王</name>时西域有<persName>佛</persName>出世其形长一丈 <lb ed="X" n="0174c02"/><lb ed="R049" n="0096a11"/>六尺而黄金色陛下所梦将非是乎博士王遵推 <lb ed="X" n="0174c03"/><lb ed="R049" n="0096a12"/>周书异记佐之帝遂遣中郞将蔡愔博士秦景等 <lb ed="X" n="0174c04"/><lb ed="R049" n="0096a13"/>一十八人使西域求<persName>佛</persName>法蔡愔等至天竺邻境月 <lb ed="X" n="0174c05"/><lb ed="R049" n="0096a14"/>氏国遇梵僧摩腾法兰二人奉<persName>佛</persName>经像来震旦遂 <lb ed="X" n="0174c06"/><lb ed="R049" n="0096a15"/>同东还永平十年入阙献经像帝大悦帝于雍门 <lb ed="X" n="0174c07"/><lb ed="R049" n="0096a16"/>外立寺腾兰居之以白马<g ref="#CB00501">驮</g>经而来遂名<name role="" type="person">白马寺</name> <lb ed="X" n="0174c08"/><lb ed="R049" n="0096a17"/>永平十四年五嶽道士费叔才褚善信等忌之斥 <lb ed="X" n="0174c09"/><lb ed="R049" n="0096a18"/>言虚伪腾兰白于帝曰吾<persName>佛</persName>出世法水火不能壞 <lb ed="X" n="0174c10"/><lb ed="R049" n="0096b01"/>请与方士验之帝敕叔才等尽出所有奇经秘诀 <lb ed="X" n="0174c11"/><lb ed="R049" n="0096b02"/>与腾兰所持来经像就焚之正月十五日火作而 <lb ed="X" n="0174c12"/><lb ed="R049" n="0096b03"/>腾兰诸经完然不烬方士稽首钦服帝益异之由 <lb ed="X" n="0174c13"/><lb ed="R049" n="0096b04"/>是腾兰习汉言久之译四十二章经十地断结<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0174c14"/><lb ed="R049" n="0096b05"/>本生法海藏<persName>佛</persName>本行等五经<persName>佛</persName>法自此始流东土 <lb ed="X" n="0174c15"/><lb ed="R049" n="0096b06"/>故曰东传震旦震旦或曰真丹琳法师云东方属 <lb ed="X" n="0174c16"/><lb ed="R049" n="0096b07"/>震是日出之方故云震旦花严音義翻为汉地楼 <lb ed="X" n="0174c17"/><lb ed="R049" n="0096b08"/>炭经云葱河以东名为震旦以初日出耀于东隅 <lb ed="X" n="0174c18"/><lb ed="R049" n="0096b09"/>故得名也據此则震旦非梵语矣自汉永平七年 <lb ed="X" n="0174c19"/><lb ed="R049" n="0096b10"/>至献帝合一百五十五年归魏魏五主合四十五 <lb ed="X" n="0174c20"/><lb ed="R049" n="0096b11"/>年归西晋西晋四主合五十二年至东<name role="" type="person">晋安帝</name>義 <lb ed="X" n="0174c21"/><lb ed="R049" n="0096b12"/>熙二年罗什译此经时合八十九年总计三百四 <lb ed="X" n="0174c22"/><lb ed="R049" n="0096b13"/>十一年故曰三百馀载载年也尔雅云唐虞曰载 <lb ed="X" n="0174c23"/><lb ed="R049" n="0096b14"/>取物终更始也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174c24"/><lb ed="R049" n="0096b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0174c2401">西<name role="" type="person">晋惠帝</name>永康年中长安靑门炖煌菩萨<name role="" type="person">竺法护</name>者 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0175a" n="0175a"/> <lb ed="X" n="0175a01"/><lb ed="R049" n="0096b16"/>初翻此经名正法花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175a02"/><lb ed="R049" n="0096b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0175a0201">西晋武皇帝司马氏讳炎字安世文帝昭之子也 <lb ed="X" n="0175a03"/><lb ed="R049" n="0096b18"/>受魏禅即帝位乙酉改元泰始国号晋都洛阳故 <lb ed="X" n="0175a04"/><lb ed="R049" n="0097a01"/>曰西晋始自武帝次惠帝次怀帝终于愍帝惠帝 <lb ed="X" n="0175a05"/><lb ed="R049" n="0097a02"/>讳衷字正度武帝第二子庚戌四月即位改元永 <lb ed="X" n="0175a06"/><lb ed="R049" n="0097a03"/>熙继改元康庚申又改永康止一年长安古称咸 <lb ed="X" n="0175a07"/><lb ed="R049" n="0097a04"/>阳<name role="" type="person">汉高祖</name>改名长安靑门在长安城东即邵平种 <lb ed="X" n="0175a08"/><lb ed="R049" n="0097a05"/>瓜处也炖煌即今甘肃沙州路古流沙地禹贡雍 <lb ed="X" n="0175a09"/><lb ed="R049" n="0097a06"/>州之域也汉为炖煌郡阳关玉门关洼水在焉竺 <lb ed="X" n="0175a10"/><lb ed="R049" n="0097a07"/>昙摩罗刹此云法护<name role="" type="person">月氏国</name>人究三十六国道術 <lb ed="X" n="0175a11"/><lb ed="R049" n="0097a08"/>兼通其语泰始二年丙戌自天竺达于玉门因居 <lb ed="X" n="0175a12"/><lb ed="R049" n="0097a09"/>炖煌世号炖煌菩萨後入长安居靑门大周目录 <lb ed="X" n="0175a13"/><lb ed="R049" n="0097a10"/>云太康七年译正法花今谓太康乃武帝年号序 <lb ed="X" n="0175a14"/><lb ed="R049" n="0097a11"/>既云惠帝当以永康为正也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175a15"/><lb ed="R049" n="0097a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0175a1501">东<name role="" type="person">晋安帝</name>隆安年中後秦弘始龟兹沙门鸠摩罗什 <lb ed="X" n="0175a16"/><lb ed="R049" n="0097a13"/>次翻此经名妙法莲花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175a17"/><lb ed="R049" n="0097a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0175a1701">东晋司马氏都建康始于元帝终于恭帝禅于宋 <lb ed="X" n="0175a18"/><lb ed="R049" n="0097a15"/>凡十一主合一百三年元帝讳睿琅琊王觐之子 <lb ed="X" n="0175a19"/><lb ed="R049" n="0097a16"/>宣帝曾孙也年十五嗣封琅琊王後为安东将军 <lb ed="X" n="0175a20"/><lb ed="R049" n="0097a17"/>镇建康西晋愍帝建兴四年丙子诏王摄万幾明 <lb ed="X" n="0175a21"/><lb ed="R049" n="0097a18"/>年即王位改元建武又明年戊寅始即帝位改元 <lb ed="X" n="0175a22"/><lb ed="R049" n="0097b01"/>大兴鸠摩罗什译经于後秦境内序必先书东晋 <lb ed="X" n="0175a23"/><lb ed="R049" n="0097b02"/>者存正统也第十主安帝讳德宗孝武太子丙申 <lb ed="X" n="0175a24"/><lb ed="R049" n="0097b03"/>继孝武即帝位次年丁酉改元隆安凡五年又改 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0175b" n="0175b"/> <lb ed="X" n="0175b01"/><lb ed="R049" n="0097b04"/>元兴凡三年又改義熙凡十四年後秦姓姚名苌 <lb ed="X" n="0175b02"/><lb ed="R049" n="0097b05"/>字景茂赤亭羌人当晋孝武皇帝太元八年癸未 <lb ed="X" n="0175b03"/><lb ed="R049" n="0097b06"/>前秦符坚攻晋以兖州<anchor xml:id="nkr_note_add_0175b0301" n="0175b0301"/><anchor xml:id="beg0175b0301" n="0175b0301"/>刺<anchor xml:id="end0175b0301"/>史姚苌为龙骧将军後 <lb ed="X" n="0175b04"/><lb ed="R049" n="0097b07"/>又以为司马讨慕容泓等苌军大败惧奔时渭北 <lb ed="X" n="0175b05"/><lb ed="R049" n="0097b08"/>马牧等紏扇羌豪率其户口归苌者五万馀家推 <lb ed="X" n="0175b06"/><lb ed="R049" n="0097b09"/>苌为盟主晋太元丙戌四月苌自<anchor xml:id="nkr_note_add_0175b0601" n="0175b0601"/><anchor xml:id="beg0175b0601" n="0175b0601"/>陕<anchor xml:id="end0175b0601"/>西等路入长 <lb ed="X" n="0175b07"/><lb ed="R049" n="0097b10"/>安即帝位改年建初国号大秦史以後秦别之苌 <lb ed="X" n="0175b08"/><lb ed="R049" n="0097b11"/>遣将吴忠执坚于五将坚子丕立为冯该所害南 <lb ed="X" n="0175b09"/><lb ed="R049" n="0097b12"/>安王符登立晋太元十八年癸巳十二月苌卒子 <lb ed="X" n="0175b10"/><lb ed="R049" n="0097b13"/>兴立率众伐前秦秦主登大败次年甲午兴即帝 <lb ed="X" n="0175b11"/><lb ed="R049" n="0097b14"/>位改年皇初凡五年又改弘始当晋隆安三年<anchor xml:id="nkr_note_add_0175b1101" n="0175b1101"/><anchor xml:id="beg0175b1101" n="0175b1101"/>己<anchor xml:id="end0175b1101"/> <lb ed="X" n="0175b12"/><lb ed="R049" n="0097b15"/>亥也龟兹与龟兹同国名在焉耆西南沙门此云 <lb ed="X" n="0175b13"/><lb ed="R049" n="0097b16"/>勤息谓勤修众善止息诸恶也鸠摩罗什此云童 <lb ed="X" n="0175b14"/><lb ed="R049" n="0097b17"/>寿龟兹国人前秦符坚遣骁骑将军吕光等率兵 <lb ed="X" n="0175b15"/><lb ed="R049" n="0097b18"/>七万伐龟兹国取什当晋太元七年壬午岁光与 <lb ed="X" n="0175b16"/><lb ed="R049" n="0098a01"/>什俱还至凉州闻坚<anchor xml:id="nkr_note_add_0175b1601" n="0175b1601"/><anchor xml:id="beg0175b1601" n="0175b1601"/>已<anchor xml:id="end0175b1601"/>殁光遂據凉州即三河王 <lb ed="X" n="0175b17"/><lb ed="R049" n="0098a02"/>位国号大凉改年太安当晋太元十一年也及光 <lb ed="X" n="0175b18"/><lb ed="R049" n="0098a03"/>卒子绍立为太原公吕纂所害纂立又为吕超所 <lb ed="X" n="0175b19"/><lb ed="R049" n="0098a04"/>废立吕隆後秦姚兴弘始三年遣师伐隆隆上表 <lb ed="X" n="0175b20"/><lb ed="R049" n="0098a05"/>隆兴遂迎什至长安当晋隆安五年辛丑也弘始 <lb ed="X" n="0175b21"/><lb ed="R049" n="0098a06"/>八年什于<name role="" type="person">草堂寺</name>译出今经为七卷当晋義熙二 <lb ed="X" n="0175b22"/><lb ed="R049" n="0098a07"/>年丙午也序文律师言隆安年中者乃是什始至 <lb ed="X" n="0175b23"/><lb ed="R049" n="0098a08"/>长安之年非什译此经之年也法花文句云鸠摩 <lb ed="X" n="0175b24"/><lb ed="R049" n="0098a09"/>罗什以伪秦弘始五年四月二十三日于长安逍 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0175c" n="0175c"/> <lb ed="X" n="0175c01"/><lb ed="R049" n="0098a10"/>遥园译大品经竟至八年夏于<name role="" type="person">草堂寺</name>译此妙法 <lb ed="X" n="0175c02"/><lb ed="R049" n="0098a11"/>莲花经什少时日诵三万二千言随母出家遍遊 <lb ed="X" n="0175c03"/><lb ed="R049" n="0098a12"/>西域淹贯群籍尤善大乘在龟兹日诸王会同每 <lb ed="X" n="0175c04"/><lb ed="R049" n="0098a13"/>请师说法必跪伏而听後居秦国大阐经论所译 <lb ed="X" n="0175c05"/><lb ed="R049" n="0098a14"/>出者三百八十卷秦主以师礼事之优宠特甚弘 <lb ed="X" n="0175c06"/><lb ed="R049" n="0098a15"/>始十五年四月十三日入灭寿七十岁当晋義熙 <lb ed="X" n="0175c07"/><lb ed="R049" n="0098a16"/>九年癸丑也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175c08"/><lb ed="R049" n="0098a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0175c0801">隋氏仁寿<name role="" type="person">大兴善寺</name><name role="" type="person">北天竺</name>沙门阇那笈多後所翻 <lb ed="X" n="0175c09"/><lb ed="R049" n="0098a18"/>者同名妙法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175c10"/><lb ed="R049" n="0098b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0175c1001">隋高祖<name role="" type="person">文皇帝</name>姓杨名坚弘农华阴人汉太尉震 <lb ed="X" n="0175c11"/><lb ed="R049" n="0098b02"/>十四代孙初宇文秦仕魏封周公至子觉受魏禅 <lb ed="X" n="0175c12"/><lb ed="R049" n="0098b03"/>国号周坚父忠尝事周有功官至太傅隋国公坚 <lb ed="X" n="0175c13"/><lb ed="R049" n="0098b04"/>袭封焉陈大建十三年辛丑坚受周禅都长安国 <lb ed="X" n="0175c14"/><lb ed="R049" n="0098b05"/>号隋自文帝至恭帝三主合三十七年今以国称 <lb ed="X" n="0175c15"/><lb ed="R049" n="0098b06"/>故云隋氏仁寿文帝年号也名義云天竺之称异 <lb ed="X" n="0175c16"/><lb ed="R049" n="0098b07"/>议纠纷旧云<name role="" type="person">身毒</name>或曰贤豆今从正音宜云印度 <lb ed="X" n="0175c17"/><lb ed="R049" n="0098b08"/>此云月盖以其土贤圣继轨导凡御物如月照临 <lb ed="X" n="0175c18"/><lb ed="R049" n="0098b09"/>故也五印度之境周九万馀里今云<name role="" type="person">北天竺</name>者即 <lb ed="X" n="0175c19"/><lb ed="R049" n="0098b10"/>五天竺国之一也阇那笈多二法师名阇那具云 <lb ed="X" n="0175c20"/><lb ed="R049" n="0098b11"/>阇那崛多此云志德<name role="" type="person">北天竺</name>人刹帝利种遊涉行 <lb ed="X" n="0175c21"/><lb ed="R049" n="0098b12"/>化来达此境笈多具云<name role="" type="person">达摩笈多</name>此云法密南天 <lb ed="X" n="0175c22"/><lb ed="R049" n="0098b13"/>竺人序不云者缺也按添品经序云大隋仁寿元 <lb ed="X" n="0175c23"/><lb ed="R049" n="0098b14"/>年辛酉普曜寺沙门上行请阇那崛多<name role="" type="person">达摩笈多</name> <lb ed="X" n="0175c24"/><lb ed="R049" n="0098b15"/>二法师于<name role="" type="person">大兴善寺</name>重译此经为八卷名曰添品 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0176a" n="0176a"/> <lb ed="X" n="0176a01"/><lb ed="R049" n="0098b16"/>妙法莲花故知阇那笈多是二人也陞师目录云 <lb ed="X" n="0176a02"/><lb ed="R049" n="0098b17"/>言添品者谓于晋秦两译经内添合改移有五一 <lb ed="X" n="0176a03"/><lb ed="R049" n="0098b18"/>于晋秦译本添普门品後偈颂二于秦译药王品 <lb ed="X" n="0176a04"/><lb ed="R049" n="0099a01"/>後補日光喩之全文三合天授品于宝塔品内四 <lb ed="X" n="0176a05"/><lb ed="R049" n="0099a02"/>移嘱累品于普贤品後五回陀罗尼品于神力品 <lb ed="X" n="0176a06"/><lb ed="R049" n="0099a03"/>後又唐不空译法花轨仪全与添品法花改易是 <lb ed="X" n="0176a07"/><lb ed="R049" n="0099a04"/>同甚违什师按品次第。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176a08"/><lb ed="R049" n="0099a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0176a0801">三经重沓文旨互陈时所宗尙皆弘秦本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176a09"/><lb ed="R049" n="0099a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0176a0901">一经三译故云重沓文词旨趣交互陈述如十如 <lb ed="X" n="0176a10"/><lb ed="R049" n="0099a07"/>是晋译则无秦译则有又药草喩後半品之文晋 <lb ed="X" n="0176a11"/><lb ed="R049" n="0099a08"/>隋两译则有秦译则无又嘱累品秦译置二十二 <lb ed="X" n="0176a12"/><lb ed="R049" n="0099a09"/>隋译则置之卷末故云文旨互陈也宗尊也尙高 <lb ed="X" n="0176a13"/><lb ed="R049" n="0099a10"/>也此经虽更三译然古今所尊尙者唯传弘什师 <lb ed="X" n="0176a14"/><lb ed="R049" n="0099a11"/>所译之本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176a15"/><lb ed="R049" n="0099a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0176a1501">自馀支品别偈不无其流具如序历故所非述。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176a16"/><lb ed="R049" n="0099a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0176a1601">三译之外如名義云达摩摩提于齐武永平年中 <lb ed="X" n="0176a17"/><lb ed="R049" n="0099a14"/>译出提婆达多品经一卷又东晋只密帝译出普 <lb ed="X" n="0176a18"/><lb ed="R049" n="0099a15"/>门品经一卷此师名義不载支分各异故曰支品 <lb ed="X" n="0176a19"/><lb ed="R049" n="0099a16"/>又阇那崛多于西川益州<name role="" type="person">龙渊寺</name>译出普门品重 <lb ed="X" n="0176a20"/><lb ed="R049" n="0099a17"/>颂偈一卷故曰别偈如是品偈虽支别不同莫不 <lb ed="X" n="0176a21"/><lb ed="R049" n="0099a18"/>各有源流具如彼经本序纪其所自故今所不述 <lb ed="X" n="0176a22"/><lb ed="R049" n="0099b01"/>也又流即流类如云品类相从目之为品是也历 <lb ed="X" n="0176a23"/><lb ed="R049" n="0099b02"/>象也又通作历又一解馀饶也饶即多之義也盖 <lb ed="X" n="0176a24"/><lb ed="R049" n="0099b03"/>言秦本之内自多支品别偈其品偈之源流流类 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0176b" n="0176b"/> <lb ed="X" n="0176b01"/><lb ed="R049" n="0099b04"/>备如各品各偈之中<anchor xml:id="nkr_note_add_0176b0101" n="0176b0101"/><anchor xml:id="beg0176b0101" n="0176b0101"/>已<anchor xml:id="end0176b0101"/>自序历可见故今所以不 <lb ed="X" n="0176b02"/><lb ed="R049" n="0099b05"/>陈述也私谓前解独指普门品重颂为别偈者固 <lb ed="X" n="0176b03"/><lb ed="R049" n="0099b06"/>是若细详之文意似不特言别译达多普门二品 <lb ed="X" n="0176b04"/><lb ed="R049" n="0099b07"/>为支品盖言一经之内诸品为支品也且律师作 <lb ed="X" n="0176b05"/><lb ed="R049" n="0099b08"/>序正为序于秦本安得滥及别译之品哉读者审 <lb ed="X" n="0176b06"/><lb ed="R049" n="0099b09"/>之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176b07"/><lb ed="R049" n="0099b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0176b0701">夫以灵嶽降灵非大圣无由开化适化所及非昔缘 <lb ed="X" n="0176b08"/><lb ed="R049" n="0099b11"/>无以导心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176b09"/><lb ed="R049" n="0099b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0176b0901">灵嶽降灵者此借用儒典维嶽降灵生申及甫之 <lb ed="X" n="0176b10"/><lb ed="R049" n="0099b13"/>意盖言灵山所化之機皆蕴英灵之秀而降生者 <lb ed="X" n="0176b11"/><lb ed="R049" n="0099b14"/>自非吾<persName>佛</persName>大圣神通骇动智辨宣扬则何由开导 <lb ed="X" n="0176b12"/><lb ed="R049" n="0099b15"/>而化度之此言应称于機也适化所及者适当也 <lb ed="X" n="0176b13"/><lb ed="R049" n="0099b16"/>亦称适也谓<persName>佛</persName>虽大圣不能化无缘之人如灵山 <lb ed="X" n="0176b14"/><lb ed="R049" n="0099b17"/>所化之機昔皆于大通<persName>佛</persName>世听王子覆讲法花之 <lb ed="X" n="0176b15"/><lb ed="R049" n="0099b18"/>时<anchor xml:id="nkr_note_add_0176b1501" n="0176b1501"/><anchor xml:id="beg0176b1501" n="0176b1501"/>已<anchor xml:id="end0176b1501"/>下一乘之种中间退大渐次调停以至于今 <lb ed="X" n="0176b16"/><lb ed="R049" n="0100a01"/>方得妙悟自非夙昔有缘种者则无因开导其心 <lb ed="X" n="0176b17"/><lb ed="R049" n="0100a02"/>此言機称于应也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176b18"/><lb ed="R049" n="0100a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0176b1801">所以仙苑告成機分大小之别金河顾命道殊半满 <lb ed="X" n="0176b19"/><lb ed="R049" n="0100a04"/>之科岂非教被乘时无足核其高会。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176b20"/><lb ed="R049" n="0100a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0176b2001">梵语婆罗痆<note place="inline">女<g ref="#CB00834">黠</g>切</note>斯旧曰波罗奈或翻江绕城或 <lb ed="X" n="0176b21"/><lb ed="R049" n="0100a06"/>以群鹿所居亦名鹿苑以古仙所居亦名仙苑告 <lb ed="X" n="0176b22"/><lb ed="R049" n="0100a07"/>成者<persName>如来</persName>六年苦行之後于菩提树下而成正觉 <lb ed="X" n="0176b23"/><lb ed="R049" n="0100a08"/>也<persName>佛</persName>既成道必说法被機機有利钝则大小不同 <lb ed="X" n="0176b24"/><lb ed="R049" n="0100a09"/>如初花严大隔于小鹿苑小隔于大方等大小同 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0176c" n="0176c"/> <lb ed="X" n="0176c01"/><lb ed="R049" n="0100a10"/>闻是也此二句言应必被機也梵语<g ref="#CB00050">㕧</g>剌拏伐底 <lb ed="X" n="0176c02"/><lb ed="R049" n="0100a11"/>河此云有金河是产阎浮金处河畔有<name role="" type="person">娑罗林</name>在 <lb ed="X" n="0176c03"/><lb ed="R049" n="0100a12"/><name role="" type="person">拘尸城</name>外顾命者儒典尙书有顾命篇郑玄註云 <lb ed="X" n="0176c04"/><lb ed="R049" n="0100a13"/>临终出命故谓之顾顾将去意也<persName>佛</persName>将入灭而垂 <lb ed="X" n="0176c05"/><lb ed="R049" n="0100a14"/>言教说涅槃之经如成王将终作顾命之书也涅 <lb ed="X" n="0176c06"/><lb ed="R049" n="0100a15"/>槃追说四教事同方等藏为半字教通别圆为满 <lb ed="X" n="0176c07"/><lb ed="R049" n="0100a16"/>字教故曰道殊半满之科科等也此二句言機必 <lb ed="X" n="0176c08"/><lb ed="R049" n="0100a17"/>禀教也初言仙苑後言金河者盖擧一化之初後 <lb ed="X" n="0176c09"/><lb ed="R049" n="0100a18"/>以摄中间方等般若之二时故总结云教被乘时 <lb ed="X" n="0176c10"/><lb ed="R049" n="0100b01"/>等如花严被大機乘时为说圆满修多罗教鹿苑 <lb ed="X" n="0176c11"/><lb ed="R049" n="0100b02"/>被小機乘时为说藏教方等被大小機乘时为说 <lb ed="X" n="0176c12"/><lb ed="R049" n="0100b03"/>藏通别圆之四教乃至涅槃亦复如是上之四时 <lb ed="X" n="0176c13"/><lb ed="R049" n="0100b04"/>设教虽则被機乘时约部言之皆属于权幷不足 <lb ed="X" n="0176c14"/><lb ed="R049" n="0100b05"/>以考核其实如法花之高会唯谭一实也法花功 <lb ed="X" n="0176c15"/><lb ed="R049" n="0100b06"/>高一化理冠群经<anchor xml:id="nkr_note_add_0176c1501" n="0176c1501"/><anchor xml:id="beg0176c1501" n="0176c1501"/>已<anchor xml:id="end0176c1501"/>今当说最为第一律师之言 <lb ed="X" n="0176c16"/><lb ed="R049" n="0100b07"/>足可征矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176c17"/><lb ed="R049" n="0100b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0176c1701">是知五千退席为进增慢之俦五百授记俱崇密化 <lb ed="X" n="0176c18"/><lb ed="R049" n="0100b09"/>之迹。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176c19"/><lb ed="R049" n="0100b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0176c1901">方便品初<persName>如来</persName>既歎诸<persName>佛</persName>权实二智甚深无量难 <lb ed="X" n="0176c20"/><lb ed="R049" n="0100b11"/>解难入舍利弗即腾疑致请及<persName>如来</persName>诫许为说五 <lb ed="X" n="0176c21"/><lb ed="R049" n="0100b12"/>千人等便乃越席而去<persName>如来</persName>即斥言此辈罪根深 <lb ed="X" n="0176c22"/><lb ed="R049" n="0100b13"/>重及增上慢又云退亦佳矣虽曰斥他意在<g ref="#CB15081">策</g>进 <lb ed="X" n="0176c23"/><lb ed="R049" n="0100b14"/>在座有增上慢者不生退席之心也富楼那等五 <lb ed="X" n="0176c24"/><lb ed="R049" n="0100b15"/>百弟子本是深位菩萨今内秘外现迹示声闻至 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0177a" n="0177a"/> <lb ed="X" n="0177a01"/><lb ed="R049" n="0100b16"/>法花会上复授与成<persName>佛</persName>之记者盖崇其密示辅<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0177a02"/><lb ed="R049" n="0100b17"/>行化之迹也崇高也犹迹高本下之義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177a03"/><lb ed="R049" n="0100b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177a0301">所以放光现瑞开发请之教源。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177a04"/><lb ed="R049" n="0101a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177a0401">序品中言<persName>如来</persName>说无量義经<anchor xml:id="nkr_note_add_0177a0401" n="0177a0401"/><anchor xml:id="beg0177a0401" n="0177a0401"/>已<anchor xml:id="end0177a0401"/>入定放白毫光具 <lb ed="X" n="0177a05"/><lb ed="R049" n="0101a02"/>现六瑞故使弥勒怀疑以请文殊决答是知放光 <lb ed="X" n="0177a06"/><lb ed="R049" n="0101a03"/>现瑞乃开发起启请说教之本源也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177a07"/><lb ed="R049" n="0101a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177a0701">出定扬德畅<persName>佛</persName>慧之宏略。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177a08"/><lb ed="R049" n="0101a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177a0801">方便品<persName>如来</persName>从三昧安详而起赞扬诸<persName>佛</persName>权实二 <lb ed="X" n="0177a09"/><lb ed="R049" n="0101a06"/>智之德意令众生开示悟入<persName>佛</persName>之知见则<persName>佛</persName>慧之 <lb ed="X" n="0177a10"/><lb ed="R049" n="0101a07"/>宏远方略方乃通畅也二智<persName>佛</persName>之知见皆<persName>佛</persName>慧之 <lb ed="X" n="0177a11"/><lb ed="R049" n="0101a08"/>异名耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177a12"/><lb ed="R049" n="0101a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177a1201">朽宅通入大之文轨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177a13"/><lb ed="R049" n="0101a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177a1301">譬喩品初以三车诱引诸子及出火宅後乃等赐 <lb ed="X" n="0177a14"/><lb ed="R049" n="0101a11"/>大车以喩鹿苑初为声闻等权说谛缘度三乘之 <lb ed="X" n="0177a15"/><lb ed="R049" n="0101a12"/>法令其修习出于三界逗至法花开权显实唯谈 <lb ed="X" n="0177a16"/><lb ed="R049" n="0101a13"/>一乘圆实之法咸令开示悟入<persName>佛</persName>之知见故经云 <lb ed="X" n="0177a17"/><lb ed="R049" n="0101a14"/><persName>如来</persName>初以三乘引导众生然後但以大乘而度脱 <lb ed="X" n="0177a18"/><lb ed="R049" n="0101a15"/>之譬天下大治之时书同文车同轨约法则同圆 <lb ed="X" n="0177a19"/><lb ed="R049" n="0101a16"/>教一实之文约喩则同大车一乘之轨岂非朽故 <lb ed="X" n="0177a20"/><lb ed="R049" n="0101a17"/>火宅之喩乃是引小向大之说故云通入大之文 <lb ed="X" n="0177a21"/><lb ed="R049" n="0101a18"/>轨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177a22"/><lb ed="R049" n="0101b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177a2201">化城引昔缘之不坠。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177a23"/><lb ed="R049" n="0101b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177a2301">化城者无而倏有名化防非御敌曰城以喩小乘 <lb ed="X" n="0177a24"/><lb ed="R049" n="0101b03"/>真空涅槃防见思之非御生死之敌也化城喩品 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0177b" n="0177b"/> <lb ed="X" n="0177b01"/><lb ed="R049" n="0101b04"/>初为疲极之众化作一城以为止息然後令至宝 <lb ed="X" n="0177b02"/><lb ed="R049" n="0101b05"/>所以譬<persName>如来</persName>昔为王子之时为其下大乘之种中 <lb ed="X" n="0177b03"/><lb ed="R049" n="0101b06"/>间退大向小如止化城今至法花复为说大授记 <lb ed="X" n="0177b04"/><lb ed="R049" n="0101b07"/>作<persName>佛</persName>岂非化城之喩是导引夙昔之缘之不坠失 <lb ed="X" n="0177b05"/><lb ed="R049" n="0101b08"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177b06"/><lb ed="R049" n="0101b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177b0601">繫珠明理性之常在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177b07"/><lb ed="R049" n="0101b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177b0701">五百弟子授记品陈如等得记之後悔过自责乃 <lb ed="X" n="0177b08"/><lb ed="R049" n="0101b11"/>以繫珠为喩以陈领解珠譬实相之理乃大乘缘 <lb ed="X" n="0177b09"/><lb ed="R049" n="0101b12"/>种也盖<persName>佛</persName>昔于大通<persName>佛</persName>世尝以大法教令发心为 <lb ed="X" n="0177b10"/><lb ed="R049" n="0101b13"/>下一乘之种多劫废忘不知不觉今得授记方知 <lb ed="X" n="0177b11"/><lb ed="R049" n="0101b14"/>缘种不失理性常在譬人至亲友家亲友以珠繫 <lb ed="X" n="0177b12"/><lb ed="R049" n="0101b15"/>其衣内其人醉卧不觉及後亲友复为示之即知 <lb ed="X" n="0177b13"/><lb ed="R049" n="0101b16"/>衣内之珠不失以喩理性之常在也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177b14"/><lb ed="R049" n="0101b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177b1401">凿井显示悟之多方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177b15"/><lb ed="R049" n="0101b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177b1501">法师品<persName>佛</persName>说譬如有人渴乏需水穿凿高原犹见 <lb ed="X" n="0177b16"/><lb ed="R049" n="0102a01"/>漧土知水尙远施功不<anchor xml:id="nkr_note_add_0177b1601" n="0177b1601"/><anchor xml:id="beg0177b1601" n="0177b1601"/>已<anchor xml:id="end0177b1601"/>转见湿土其心决定知 <lb ed="X" n="0177b17"/><lb ed="R049" n="0102a02"/>水必近以喩在家出家之人若未闻解思惟修习 <lb ed="X" n="0177b18"/><lb ed="R049" n="0102a03"/>此经是人去阿耨菩提尙远若得闻解思惟修习 <lb ed="X" n="0177b19"/><lb ed="R049" n="0102a04"/>此经必知是人得近阿耨菩提<persName>佛</persName>以种种方便教 <lb ed="X" n="0177b20"/><lb ed="R049" n="0102a05"/>化方乃悟入故云示悟之多方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177b21"/><lb ed="R049" n="0102a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177b2101">词義宛然喩陈<name role="" type="person">唯远</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177b22"/><lb ed="R049" n="0102a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177b2201">文词義理宛然符合加以如上种种比喩敷陈则 <lb ed="X" n="0177b23"/><lb ed="R049" n="0102a08"/>一经之旨独唯幽远也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177b24"/><lb ed="R049" n="0102a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177b2401">自非大哀旷济拔滞溺之沉流一极悲心拯昏迷之 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0177c" n="0177c"/> <lb ed="X" n="0177c01"/><lb ed="R049" n="0102a10"/>失性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177c02"/><lb ed="R049" n="0102a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177c0201">众生滞著诸有没溺爱河此等之流自非<persName>如来</persName>兴 <lb ed="X" n="0177c03"/><lb ed="R049" n="0102a12"/>大哀怜廣为津济安能拔其生死之苦令得涅槃 <lb ed="X" n="0177c04"/><lb ed="R049" n="0102a13"/>之乐又众生为无明所覆昏惑迷倒自非<persName>如来</persName>等 <lb ed="X" n="0177c05"/><lb ed="R049" n="0102a14"/>一至极悲愍之心安能拯其昏迷之暗令复本性 <lb ed="X" n="0177c06"/><lb ed="R049" n="0102a15"/>之明也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177c07"/><lb ed="R049" n="0102a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177c0701">自汉至唐六百馀载总历群籍四千馀轴受持盛者 <lb ed="X" n="0177c08"/><lb ed="R049" n="0102a17"/>无出此经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177c09"/><lb ed="R049" n="0102a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177c0901">自汉永平十年<persName>佛</persName>教始流东土至东晋合三百五 <lb ed="X" n="0177c10"/><lb ed="R049" n="0102b01"/>十二年又宋五十九年又齐二十三年又梁五十 <lb ed="X" n="0177c11"/><lb ed="R049" n="0102b02"/>五年又陈三十三年又隋三十七年又<name role="" type="person">唐高祖</name>至 <lb ed="X" n="0177c12"/><lb ed="R049" n="0102b03"/>高宗乾封二年律师入灭合五十年总计六百九 <lb ed="X" n="0177c13"/><lb ed="R049" n="0102b04"/>年故云六百馀载但莫考律师于唐代何年作此 <lb ed="X" n="0177c14"/><lb ed="R049" n="0102b05"/>序耳六百馀载之内总经译出诸经卷目虽有四 <lb ed="X" n="0177c15"/><lb ed="R049" n="0102b06"/>千馀轴之多今昔受持之盛者莫出什师所译之 <lb ed="X" n="0177c16"/><lb ed="R049" n="0102b07"/>法花也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177c17"/><lb ed="R049" n="0102b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0177c1701">将非機教相扣幷智勝之遗尘闻而深敬俱威王之 <lb ed="X" n="0177c18"/><lb ed="R049" n="0102b09"/>馀绩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177c19"/><lb ed="R049" n="0102b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0177c1901">機教相扣者機即所化之機教即能被之教扣击 <lb ed="X" n="0177c20"/><lb ed="R049" n="0102b11"/>也谓機必禀教教必被機機教互相击动也且禀 <lb ed="X" n="0177c21"/><lb ed="R049" n="0102b12"/>教之機幷昔从大通智勝<persName>佛</persName>所同下一乘种子其 <lb ed="X" n="0177c22"/><lb ed="R049" n="0102b13"/>上根利智者于初中间<anchor xml:id="nkr_note_add_0177c2201" n="0177c2201"/><anchor xml:id="beg0177c2201" n="0177c2201"/>已<anchor xml:id="end0177c2201"/>得道竟其钝根者中间 <lb ed="X" n="0177c23"/><lb ed="R049" n="0102b14"/>退大以来<persName>佛</persName>为节节调停至今王城亦得道竟後 <lb ed="X" n="0177c24"/><lb ed="R049" n="0102b15"/>之受持此经者将非昔同下种最钝之人乎望前 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0178a" n="0178a"/> <lb ed="X" n="0178a01"/><lb ed="R049" n="0102b16"/>之多比今之少有若遗尘故云智勝之遗尘又若 <lb ed="X" n="0178a02"/><lb ed="R049" n="0102b17"/>闻此经信敬不疑谤者乃是威音王<persName>佛</persName>所不轻为 <lb ed="X" n="0178a03"/><lb ed="R049" n="0102b18"/>下大乘缘种之馀功故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178a04"/><lb ed="R049" n="0103a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0178a0401">辄于经首序而综之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178a05"/><lb ed="R049" n="0103a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0178a0501">辄专也综即機缕之持丝制经者律师专于此经 <lb ed="X" n="0178a06"/><lb ed="R049" n="0103a03"/>之首述为序文综括一经之大旨庶使诵持者知 <lb ed="X" n="0178a07"/><lb ed="R049" n="0103a04"/>義意之有皈法喩之相显譬若機缕之持丝制经 <lb ed="X" n="0178a08"/><lb ed="R049" n="0103a05"/>令其条然有緖而不紊乱也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178a09"/><lb ed="R049" n="0103a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0178a0901">庶得早净六根仰慈尊之嘉会速成四德趣乐土之 <lb ed="X" n="0178a10"/><lb ed="R049" n="0103a07"/>玄猷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178a11"/><lb ed="R049" n="0103a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0178a1101">此谓诵持之人苟知一经之大旨念念从闻思修 <lb ed="X" n="0178a12"/><lb ed="R049" n="0103a09"/>依解立行自然获得六根淸净则能见<persName>佛</persName>常在耆 <lb ed="X" n="0178a13"/><lb ed="R049" n="0103a10"/>山如隋智者大师行法花三昧诵经至药王品是 <lb ed="X" n="0178a14"/><lb ed="R049" n="0103a11"/>真精进是名真法供养<persName>如来</persName>即豁然大悟见灵山 <lb ed="X" n="0178a15"/><lb ed="R049" n="0103a12"/>一会俨然未散故经云若有深心信解则为见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0178a16"/><lb ed="R049" n="0103a13"/>常在耆山等或云慈尊指弥勒也普贤劝发品云 <lb ed="X" n="0178a17"/><lb ed="R049" n="0103a14"/>若有受持读诵解其義趣乃至云即往<name role="" type="person">兜率天</name>上 <lb ed="X" n="0178a18"/><lb ed="R049" n="0103a15"/>弥勒菩萨所二说俱通速成四德者谓常乐我净 <lb ed="X" n="0178a19"/><lb ed="R049" n="0103a16"/>也不迁不变谓之常離二死苦谓之乐八大自在 <lb ed="X" n="0178a20"/><lb ed="R049" n="0103a17"/>谓之我三惑净尽谓之净既成就四德必得往生 <lb ed="X" n="0178a21"/><lb ed="R049" n="0103a18"/><name role="" type="person">极乐国</name>土故经云如说修行于此命终即往安乐 <lb ed="X" n="0178a22"/><lb ed="R049" n="0103b01"/>世界阿弥陀<persName>佛</persName>大菩萨众围绕住处趣向也猷道 <lb ed="X" n="0178a23"/><lb ed="R049" n="0103b02"/>也道即能通之義谓因此玄妙之道即能通至净 <lb ed="X" n="0178a24"/><lb ed="R049" n="0103b03"/><g ref="#CB15131">邦</g>也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0178b" n="0178b"/> <lb ed="X" n="0178b01"/><lb ed="R049" n="0103b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0178b0101">弘赞莫穷永贻诸後云尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178b02"/><lb ed="R049" n="0103b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0178b0201">赞助也贻遗也律师作序之意盖欲赞助此经永 <lb ed="X" n="0178b03"/><lb ed="R049" n="0103b06"/>遗後代冀辗转流通无穷无尽也或问法花本迹 <lb ed="X" n="0178b04"/><lb ed="R049" n="0103b07"/>二门律师何但序迹而不言本今为答曰若知从 <lb ed="X" n="0178b05"/><lb ed="R049" n="0103b08"/>本垂迹即知因迹显本故荆溪尊者云若解迹妙 <lb ed="X" n="0178b06"/><lb ed="R049" n="0103b09"/>本妙非遥本迹虽殊不思议一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178b07"/><lb ed="R049" n="0103b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0178b0701">妙法莲花经弘传序<note place="inline">终</note></p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0178b08"/> <lb ed="X" n="0178b09"/> <lb ed="X" n="0178b10"/><lb ed="R049" n="0104a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0178b1001">妙法莲花经卷第一</p> <lb ed="X" n="0178b11"/><lb ed="R049" n="0104a02"/><p xml:id="pX31p0178b1101">姚秦三藏法师 鸠摩罗什奉 诏译</p> <lb ed="X" n="0178b12"/><lb ed="R049" n="0104a03"/><p xml:id="pX31p0178b1201">妙法莲花经序品第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178b13"/><lb ed="R049" n="0104a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0178b1301">序義有三谓次也由也述也如是等五事冠于经 <lb ed="X" n="0178b14"/><lb ed="R049" n="0104a05"/>首次序也放光六瑞起发之端由序也问答释疑 <lb ed="X" n="0178b15"/><lb ed="R049" n="0104a06"/>正说弄引序述也具此三義故称为序品者梵语 <lb ed="X" n="0178b16"/><lb ed="R049" n="0104a07"/><g ref="#CB02494">跋</g>渠此翻为品義类同者聚在一段故名品也唯 <lb ed="X" n="0178b17"/><lb ed="R049" n="0104a08"/>药王菩萨本事品是<persName>佛</persName>亲唱馀或结集者所置或 <lb ed="X" n="0178b18"/><lb ed="R049" n="0104a09"/>译人添足诸品之始故言第一然有通序别序从 <lb ed="X" n="0178b19"/><lb ed="R049" n="0104a10"/>如是去至却坐一面是通序以诸经初同有如是 <lb ed="X" n="0178b20"/><lb ed="R049" n="0104a11"/>等五事故从尔时<persName>世尊</persName>去至品尽是别序以别序 <lb ed="X" n="0178b21"/><lb ed="R049" n="0104a12"/>一经故。</p><p xml:id="pX31p0178b2104" cb:place="inline">△次释经文二初迹次本法花文句章安 <lb ed="X" n="0178b22"/><lb ed="R049" n="0104a13"/>祖师云天台智者大师分文为三初品为序方便 <lb ed="X" n="0178b23"/><lb ed="R049" n="0104a14"/>品讫分别功德十九行偈凡十五品半名正从偈 <lb ed="X" n="0178b24"/><lb ed="R049" n="0104a15"/>後尽经凡十一品半名流通又一时分为二从序 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0178c" n="0178c"/> <lb ed="X" n="0178c01"/><lb ed="R049" n="0104a16"/>至安乐行十四品约迹开权显实从涌出讫经十 <lb ed="X" n="0178c02"/><lb ed="R049" n="0104a17"/>四品约本开权显实本迹各序正流通初品为序 <lb ed="X" n="0178c03"/><lb ed="R049" n="0104a18"/>方便讫授学无学人记品为正法师讫安乐行为 <lb ed="X" n="0178c04"/><lb ed="R049" n="0104b01"/>流通涌出讫弥勒<anchor xml:id="nkr_note_add_0178c0401" n="0178c0401"/><anchor xml:id="beg0178c0401" n="0178c0401"/>已<anchor xml:id="end0178c0401"/>问斯事<persName>佛</persName>今答之半品名序 <lb ed="X" n="0178c05"/><lb ed="R049" n="0104b02"/>从<persName>佛</persName>告<name role="" type="person">阿逸多</name>下讫分别功德品十九行偈名正 <lb ed="X" n="0178c06"/><lb ed="R049" n="0104b03"/>此後尽经为流通今记从前三消文也初迹门三 <lb ed="X" n="0178c07"/><lb ed="R049" n="0104b04"/>初一品序分二初通序六初所闻法体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178c08"/><lb ed="R049" n="0104b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0178c0801">如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178c09"/><lb ed="R049" n="0104b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0178c0901">如是者擧所闻之法体也不异名如无非曰是如 <lb ed="X" n="0178c10"/><lb ed="R049" n="0104b07"/>于三谛之是故曰如是若约教释者诸经不同如 <lb ed="X" n="0178c11"/><lb ed="R049" n="0104b08"/>是亦异若<persName>佛</persName>明俗谛有文字真谛无文字阿难传 <lb ed="X" n="0178c12"/><lb ed="R049" n="0104b09"/><persName>佛</persName>俗谛文字与<persName>佛</persName>说不异故名如因此俗文会真 <lb ed="X" n="0178c13"/><lb ed="R049" n="0104b10"/>谛理故名是此则三藏经初如是也<persName>佛</persName>明即色是 <lb ed="X" n="0178c14"/><lb ed="R049" n="0104b11"/>空空即是色色空空色无二无别空色不异为如 <lb ed="X" n="0178c15"/><lb ed="R049" n="0104b12"/>即事而真为是阿难传<persName>佛</persName>能诠之文不异为如能 <lb ed="X" n="0178c16"/><lb ed="R049" n="0104b13"/>诠即所诠为是此则通教经初如是也<persName>佛</persName>明生死 <lb ed="X" n="0178c17"/><lb ed="R049" n="0104b14"/>是有涅槃是无出生死有入涅槃无出涅槃无入 <lb ed="X" n="0178c18"/><lb ed="R049" n="0104b15"/>于中道阿难传此出有入无出无入中与<persName>佛</persName>说不 <lb ed="X" n="0178c19"/><lb ed="R049" n="0104b16"/>异为如从浅至深无非曰是此则别教经初如是 <lb ed="X" n="0178c20"/><lb ed="R049" n="0104b17"/>也<persName>佛</persName>明生死即涅槃亦即中道真如法界实性实 <lb ed="X" n="0178c21"/><lb ed="R049" n="0104b18"/>际遍一切处无非<persName>佛</persName>法阿难传此与<persName>佛</persName>说无异故 <lb ed="X" n="0178c22"/><lb ed="R049" n="0105a01"/>名如如如不动故名是文如理是究竟成就此则 <lb ed="X" n="0178c23"/><lb ed="R049" n="0105a02"/>圆教经初如是即今经之如是也大论云<persName>佛</persName>将涅 <lb ed="X" n="0178c24"/><lb ed="R049" n="0105a03"/>槃阿难问<persName>佛</persName>一切经首当作何语<persName>佛</persName>言应云如是 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0179a" n="0179a"/> <lb ed="X" n="0179a01"/><lb ed="R049" n="0105a04"/>我闻一时<persName>佛</persName>在某方某国与某大众俱此即通序 <lb ed="X" n="0179a02"/><lb ed="R049" n="0105a05"/>亦名破邪序对破外道阿沤故亦名证信序为令 <lb ed="X" n="0179a03"/><lb ed="R049" n="0105a06"/>闻者不疑故。</p><p xml:id="pX31p0179a0306" cb:place="inline">△二能持之人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179a04"/><lb ed="R049" n="0105a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179a0401">我闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179a05"/><lb ed="R049" n="0105a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179a0501">我闻者谓如是之法阿难从<persName>佛</persName>而闻也大论云阿 <lb ed="X" n="0179a06"/><lb ed="R049" n="0105a09"/>难与听众述<persName>佛</persName>遗旨亲承不谬故曰我闻。</p><p xml:id="pX31p0179a0617" cb:place="inline">△三闻 <lb ed="X" n="0179a07"/><lb ed="R049" n="0105a10"/>持和合。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179a08"/><lb ed="R049" n="0105a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179a0801">一时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179a09"/><lb ed="R049" n="0105a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179a0901">一时者闻持和合非异时也又感应因缘合一之 <lb ed="X" n="0179a10"/><lb ed="R049" n="0105a13"/>时也。</p><p xml:id="pX31p0179a1003" cb:place="inline">△四时从<persName>佛</persName>闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179a11"/><lb ed="R049" n="0105a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179a1101"><persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179a12"/><lb ed="R049" n="0105a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179a1201">梵语<persName>佛陀</persName>此云知者知过去现在未来众生非众 <lb ed="X" n="0179a13"/><lb ed="R049" n="0105a16"/>生数常无常等一切诸法故名<persName>佛陀</persName>又云觉者觉 <lb ed="X" n="0179a14"/><lb ed="R049" n="0105a17"/>有三義一者自觉悟性真常了惑虚妄二者觉他 <lb ed="X" n="0179a15"/><lb ed="R049" n="0105a18"/>运无缘慈度有情界三者觉行圆满即名妙觉故 <lb ed="X" n="0179a16"/><lb ed="R049" n="0105b01"/>花严经云一切诸法性无生亦无灭奇哉大导师 <lb ed="X" n="0179a17"/><lb ed="R049" n="0105b02"/>自觉能觉他若约教释者于道场树下知觉世间 <lb ed="X" n="0179a18"/><lb ed="R049" n="0105b03"/>出世间觉世即苦集觉出世即道灭亦能觉他三 <lb ed="X" n="0179a19"/><lb ed="R049" n="0105b04"/>十四心正习俱尽现丈六身为三乘人说谛缘度 <lb ed="X" n="0179a20"/><lb ed="R049" n="0105b05"/>法即三藏教<persName>佛</persName>也现带劣勝应身树下一念相应 <lb ed="X" n="0179a21"/><lb ed="R049" n="0105b06"/>断馀残习者即通教<persName>佛</persName>也单现尊特相坐莲花台 <lb ed="X" n="0179a22"/><lb ed="R049" n="0105b07"/>受<persName>佛</persName>职者即别教<persName>佛</persName>也隐前三相唯示不可思议 <lb ed="X" n="0179a23"/><lb ed="R049" n="0105b08"/>如虚空相即圆教<persName>佛</persName>也今经正彰开显开前三教 <lb ed="X" n="0179a24"/><lb ed="R049" n="0105b09"/>果头之<persName>佛</persName>即是圆教法身之<persName>佛</persName>如云垢衣内身实 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0179b" n="0179b"/> <lb ed="X" n="0179b01"/><lb ed="R049" n="0105b10"/>是璎珞长者故三十二相相相无边即是尊特亦 <lb ed="X" n="0179b02"/><lb ed="R049" n="0105b11"/>即法身所以龙女赞云微妙净法身具相三十二 <lb ed="X" n="0179b03"/><lb ed="R049" n="0105b12"/>净名疏云四处现尊特唯法花最勝。</p><p xml:id="pX31p0179b0315" cb:place="inline">△五闻持之 <lb ed="X" n="0179b04"/><lb ed="R049" n="0105b13"/>所。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179b05"/><lb ed="R049" n="0105b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179b0501">住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆阇崛山</name>中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179b06"/><lb ed="R049" n="0105b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179b0601">住者能住住所住能住即是首楞严三昧所住即 <lb ed="X" n="0179b07"/><lb ed="R049" n="0105b16"/>是忍土王城<name role="" type="person">王舍城</name>者驳足王与千王共立舍城 <lb ed="X" n="0179b08"/><lb ed="R049" n="0105b17"/>都五山中为大国故云<name role="" type="person">王舍城</name>因缘出大论耆阇 <lb ed="X" n="0179b09"/><lb ed="R049" n="0105b18"/>崛此云灵鹫亦云鹫头山峰似鹫故名亦云狼迹 <lb ed="X" n="0179b10"/><lb ed="R049" n="0106a01"/>前<persName>佛</persName>今<persName>佛</persName>皆居此山若<persName>佛</persName>灭後罗汉住法灭後支 <lb ed="X" n="0179b11"/><lb ed="R049" n="0106a02"/><persName>佛</persName>鬼神住既是圣灵所居因呼为<name role="" type="person">灵鹫山</name><persName>佛</persName>说此 <lb ed="X" n="0179b12"/><lb ed="R049" n="0106a03"/>经凡三会中会在多宝塔内前後二会皆在此山 <lb ed="X" n="0179b13"/><lb ed="R049" n="0106a04"/>中者<persName>佛</persName>居中道今处山中说中道也。</p><p xml:id="pX31p0179b1315" cb:place="inline">△六闻持之 <lb ed="X" n="0179b14"/><lb ed="R049" n="0106a05"/>伴二初列众三初声闻众二初比丘众二初多知 <lb ed="X" n="0179b15"/><lb ed="R049" n="0106a06"/>识六初擧类。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179b16"/><lb ed="R049" n="0106a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179b1601">与大比丘众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179b17"/><lb ed="R049" n="0106a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179b1701">与者共義大者器量尊重为天王等大人所敬有 <lb ed="X" n="0179b18"/><lb ed="R049" n="0106a09"/>大道故有大用故有大知故故言大比丘者净名 <lb ed="X" n="0179b19"/><lb ed="R049" n="0106a10"/>疏云或言有翻或言无翻有翻者翻云除馑众生 <lb ed="X" n="0179b20"/><lb ed="R049" n="0106a11"/>薄福在因无法自资得报多所馑乏出家戒行是 <lb ed="X" n="0179b21"/><lb ed="R049" n="0106a12"/>良福田能生物善除因果之馑乏故言除馑言无 <lb ed="X" n="0179b22"/><lb ed="R049" n="0106a13"/>翻者名含三義一破恶二怖魔三乞士戒防形非 <lb ed="X" n="0179b23"/><lb ed="R049" n="0106a14"/>定除心乱慧悟想虚能破见思之恶故名破恶既 <lb ed="X" n="0179b24"/><lb ed="R049" n="0106a15"/>能破恶摩罗念言其既出界复化馀人俱出三界 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0179c" n="0179c"/> <lb ed="X" n="0179c01"/><lb ed="R049" n="0106a16"/>乖于魔意魔乃愁惧故名怖魔夫在家人三种如 <lb ed="X" n="0179c02"/><lb ed="R049" n="0106a17"/>法一田二商三仕用养身命出家之人<persName>佛</persName>不许此 <lb ed="X" n="0179c03"/><lb ed="R049" n="0106a18"/>唯乞食自济身安道存福利檀越故名乞士众者 <lb ed="X" n="0179c04"/><lb ed="R049" n="0106b01"/>梵语僧伽此云和合众事和无别众法和无别理 <lb ed="X" n="0179c05"/><lb ed="R049" n="0106b02"/>也。</p><p xml:id="pX31p0179c0502" cb:place="inline">△二明数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179c06"/><lb ed="R049" n="0106b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179c0601">万二千人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179c07"/><lb ed="R049" n="0106b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179c0701">△三明位。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179c08"/><lb ed="R049" n="0106b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179c0801">皆是阿罗汉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179c09"/><lb ed="R049" n="0106b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179c0901">梵语阿罗汉旧翻无著不生<persName>应供</persName>或言无翻名含 <lb ed="X" n="0179c10"/><lb ed="R049" n="0106b07"/>三義无明糠脱後世田中不受生死果报故云不 <lb ed="X" n="0179c11"/><lb ed="R049" n="0106b08"/>生断九十八使烦恼尽故名杀贼具智断功德堪 <lb ed="X" n="0179c12"/><lb ed="R049" n="0106b09"/>为人天福田故云<persName>应供</persName>。</p><p xml:id="pX31p0179c1210" cb:place="inline">△四歎德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179c13"/><lb ed="R049" n="0106b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0179c1301">诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c1301" n="0179c1301"/><anchor xml:id="beg0179c1301" n="0179c1301"/>已<anchor xml:id="end0179c1301"/>尽无复烦恼逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c1302" n="0179c1302"/><anchor xml:id="beg0179c1302" n="0179c1302"/>己<anchor xml:id="end0179c1302"/>利尽诸有结心得自在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179c14"/><lb ed="R049" n="0106b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0179c1401">诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c1401" n="0179c1401"/><anchor xml:id="beg0179c1401" n="0179c1401"/>已<anchor xml:id="end0179c1401"/>尽无复烦恼此两句歎上杀贼漏者三漏 <lb ed="X" n="0179c15"/><lb ed="R049" n="0106b12"/>也一欲漏谓欲界一切烦恼除无明二有漏谓上 <lb ed="X" n="0179c16"/><lb ed="R049" n="0106b13"/>二界一切烦恼除无明三无明漏谓三界无明无 <lb ed="X" n="0179c17"/><lb ed="R049" n="0106b14"/>明即痴也成论云失道故名漏律云痴人造业开 <lb ed="X" n="0179c18"/><lb ed="R049" n="0106b15"/>诸漏门毘昙云漏落生死成论義通因果律专在 <lb ed="X" n="0179c19"/><lb ed="R049" n="0106b16"/>因毘昙唯果由惑造业致生死苦亡法身失慧命 <lb ed="X" n="0179c20"/><lb ed="R049" n="0106b17"/>丧重宝皆是贼義烦恼者昏烦之法恼乱心神即 <lb ed="X" n="0179c21"/><lb ed="R049" n="0106b18"/>九十八使也烦恼是能润漏业是所润能所既尽 <lb ed="X" n="0179c22"/><lb ed="R049" n="0107a01"/>是杀贼義逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c2201" n="0179c2201"/><anchor xml:id="beg0179c2201" n="0179c2201"/>己<anchor xml:id="end0179c2201"/>利一句是歎<persName>应供</persName>三界因果皆 <lb ed="X" n="0179c23"/><lb ed="R049" n="0107a02"/>名为他智断功德皆名<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c2301" n="0179c2301"/><anchor xml:id="beg0179c2301" n="0179c2301"/>己<anchor xml:id="end0179c2301"/>利<anchor xml:id="nkr_note_add_0179c2302" n="0179c2302"/><anchor xml:id="beg0179c2302" n="0179c2302"/>己<anchor xml:id="end0179c2302"/>利具足故成<persName>应供</persName> <lb ed="X" n="0179c24"/><lb ed="R049" n="0107a03"/>尽诸有结心得自在此两句是歎不生诸有即二 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0180a" n="0180a"/> <lb ed="X" n="0180a01"/><lb ed="R049" n="0107a04"/>十五有生处也结即二十五有生因也因果不亡 <lb ed="X" n="0180a02"/><lb ed="R049" n="0107a05"/>故名为有因尽果亡即是不生心得自在者定具 <lb ed="X" n="0180a03"/><lb ed="R049" n="0107a06"/>足名心自在慧具足名慧自在慧自在未必心自 <lb ed="X" n="0180a04"/><lb ed="R049" n="0107a07"/>在心自在必慧自在今言心自在即是定慧具足 <lb ed="X" n="0180a05"/><lb ed="R049" n="0107a08"/>也。</p><p xml:id="pX31p0180a0502" cb:place="inline">△五列名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180a06"/><lb ed="R049" n="0107a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180a0601">其名曰<name role="" type="person">阿若憍陈如</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180a07"/><lb ed="R049" n="0107a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180a0701">阿若者名也此翻无知无知者非无所知乃知无 <lb ed="X" n="0180a08"/><lb ed="R049" n="0107a11"/>耳若依二谛即是知真以无生智为名也憍陈如 <lb ed="X" n="0180a09"/><lb ed="R049" n="0107a12"/>姓也此翻火器婆罗门种其先事火从此命族火 <lb ed="X" n="0180a10"/><lb ed="R049" n="0107a13"/>有二義照也烧也照则暗不生烧则物不生故以 <lb ed="X" n="0180a11"/><lb ed="R049" n="0107a14"/>不生为姓也或称之为<name role="" type="person">释摩男</name>者以其闻法得道 <lb ed="X" n="0180a12"/><lb ed="R049" n="0107a15"/>最在一切人天罗汉之前如云<persName>佛</persName>最长子即陈如 <lb ed="X" n="0180a13"/><lb ed="R049" n="0107a16"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180a14"/><lb ed="R049" n="0107a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180a1401"><name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180a15"/><lb ed="R049" n="0107a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180a1501">此翻大龟氏其先代学道灵龟负仙图而应从德 <lb ed="X" n="0180a16"/><lb ed="R049" n="0107b01"/>命族故名大龟氏时人多以姓召之其名㮿钵罗 <lb ed="X" n="0180a17"/><lb ed="R049" n="0107b02"/>父母祷树神而生故亦云饮光以其身光能映馀 <lb ed="X" n="0180a18"/><lb ed="R049" n="0107b03"/>光使不现故亦云光波以其身光炎涌故<persName>佛</persName>弟子 <lb ed="X" n="0180a19"/><lb ed="R049" n="0107b04"/>中多名迦葉如十力三迦葉等于同姓中最长故 <lb ed="X" n="0180a20"/><lb ed="R049" n="0107b05"/>曰<name role="" type="person">摩诃迦葉</name>梵语摩诃含大多勝三義即五种不 <lb ed="X" n="0180a21"/><lb ed="R049" n="0107b06"/>翻中多含不翻也<persName>如来</persName>灭後以法付之令法久住 <lb ed="X" n="0180a22"/><lb ed="R049" n="0107b07"/>乃传金缕大僧伽梨住鸡足山至未来弥勒出世 <lb ed="X" n="0180a23"/><lb ed="R049" n="0107b08"/>付法授衣竟然後入灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180a24"/><lb ed="R049" n="0107b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180a2401"><name role="" type="person">优楼频螺迦葉</name><name role="" type="person">伽耶迦葉</name><name role="" type="person">那提迦葉</name>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0180b" n="0180b"/> <lb ed="X" n="0180b01"/><lb ed="R049" n="0107b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180b0101">迦葉如前释<name role="" type="person">优楼频</name>罗此云木瓜林伽耶此云城 <lb ed="X" n="0180b02"/><lb ed="R049" n="0107b11"/>那提此云河此三人昔于毘婆尸<persName>佛</persName>时共树刹柱 <lb ed="X" n="0180b03"/><lb ed="R049" n="0107b12"/>以是因缘报为兄弟兄为<name role="" type="person">甁沙王</name>师有五百弟子 <lb ed="X" n="0180b04"/><lb ed="R049" n="0107b13"/>两弟亦各有二百五十皆行兄法不肯归<persName>佛</persName><persName>佛</persName>因 <lb ed="X" n="0180b05"/><lb ed="R049" n="0107b14"/>作十种神变谓龙毒不中龙火不烧恒水不溺等 <lb ed="X" n="0180b06"/><lb ed="R049" n="0107b15"/>兄及二弟师徒皆伏投<persName>佛</persName>出家具出瑞应经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b07"/><lb ed="R049" n="0107b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180b0701">舍利弗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b08"/><lb ed="R049" n="0107b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180b0801">舍利此云鹙<note place="inline">七由切</note>鹭水鸟也弗此云子大论云婆 <lb ed="X" n="0180b09"/><lb ed="R049" n="0107b18"/>陀罗王妇生一女眼似舍利鸟眼即名此女为舍 <lb ed="X" n="0180b10"/><lb ed="R049" n="0108a01"/>利以其是舍利所生故名舍利弗又翻身子此女 <lb ed="X" n="0180b11"/><lb ed="R049" n="0108a02"/>好形身身之所生故言身子增壹阿含经云我<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0180b12"/><lb ed="R049" n="0108a03"/>法中智慧无穷决了诸疑者舍利弗第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b13"/><lb ed="R049" n="0108a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180b1301"><name role="" type="person">大目犍连</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b14"/><lb ed="R049" n="0108a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180b1401">目犍连婆罗门姓也此云赞诵名拘律陀拘律陀 <lb ed="X" n="0180b15"/><lb ed="R049" n="0108a06"/>树名祷此树神而生故文殊问经翻莱菔根真谛 <lb ed="X" n="0180b16"/><lb ed="R049" n="0108a07"/>云勿伽罗翻胡豆二物皆古仙嗜食因以命族正 <lb ed="X" n="0180b17"/><lb ed="R049" n="0108a08"/>云摩诃没特伽罗此云<anchor xml:id="nkr_note_add_0180b1701" n="0180b1701"/><anchor xml:id="beg0180b1701" n="0180b1701"/>采<anchor xml:id="end0180b1701"/>菽氏菽亦豆也增一阿 <lb ed="X" n="0180b18"/><lb ed="R049" n="0108a09"/>含经云我弟子中神通轻擧飞到十方者<name role="" type="person">大目连</name> <lb ed="X" n="0180b19"/><lb ed="R049" n="0108a10"/>第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b20"/><lb ed="R049" n="0108a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180b2001"><name role="" type="person">摩诃迦旃延</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b21"/><lb ed="R049" n="0108a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180b2101">迦旃延婆罗门姓也此云文饰善论義故阿含经 <lb ed="X" n="0180b22"/><lb ed="R049" n="0108a13"/>云善分别義敷演道教者迦旃延第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b23"/><lb ed="R049" n="0108a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180b2301">阿<g ref="#CB00145">㝹</g>楼<g ref="#CB00501">驮</g>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b24"/><lb ed="R049" n="0108a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180b2401">或云阿那律陀此云无贫或云阿泥卢豆此云如 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0180c" n="0180c"/> <lb ed="X" n="0180c01"/><lb ed="R049" n="0108a16"/>意即名也昔于饑世以稗饭施辟支<persName>佛</persName>获九十一 <lb ed="X" n="0180c02"/><lb ed="R049" n="0108a17"/>劫天人之中受如意乐故名如意尔来无所乏少 <lb ed="X" n="0180c03"/><lb ed="R049" n="0108a18"/>故名无贫及禀<persName>佛</persName>出家由精进故七日七夜眼睫 <lb ed="X" n="0180c04"/><lb ed="R049" n="0108b01"/>不交遂丧精失肉眼<anchor xml:id="nkr_note_add_0180c0401" n="0180c0401"/><anchor xml:id="beg0180c0401" n="0180c0401"/>已<anchor xml:id="end0180c0401"/><persName>佛</persName>令求天眼繫念在缘四 <lb ed="X" n="0180c05"/><lb ed="R049" n="0108b02"/>大净色半头而发内外通彻明暗悉睹见大千世 <lb ed="X" n="0180c06"/><lb ed="R049" n="0108b03"/>界如观掌果增壹阿含经云我<persName>佛</persName>法中天眼彻视 <lb ed="X" n="0180c07"/><lb ed="R049" n="0108b04"/>者阿那律比丘第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180c08"/><lb ed="R049" n="0108b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180c0801"><name role="" type="person">劫宾那</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180c09"/><lb ed="R049" n="0108b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180c0901">此云房宿以因父母祷房星而生故以名之又初 <lb ed="X" n="0180c10"/><lb ed="R049" n="0108b07"/>出家时因往见<persName>佛</persName>夜値雨寄宿淘师房以草为座 <lb ed="X" n="0180c11"/><lb ed="R049" n="0108b08"/>後一比丘亦来寄宿<name role="" type="person">劫宾那</name>即推草与之至中夜 <lb ed="X" n="0180c12"/><lb ed="R049" n="0108b09"/>後来比丘问何所往答曰我欲见<persName>佛</persName>後比丘遂为 <lb ed="X" n="0180c13"/><lb ed="R049" n="0108b10"/>说法豁然得道後比丘即<persName>佛</persName>也以共<persName>佛</persName>宿淘师房 <lb ed="X" n="0180c14"/><lb ed="R049" n="0108b11"/>从得道处为名故言房宿又善占星宿明识图像 <lb ed="X" n="0180c15"/><lb ed="R049" n="0108b12"/>从解得名阿含经云我<persName>佛</persName>法中善知星宿日月者 <lb ed="X" n="0180c16"/><lb ed="R049" n="0108b13"/><name role="" type="person">劫宾那</name>比丘第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180c17"/><lb ed="R049" n="0108b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180c1701"><name role="" type="person">憍梵波提</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180c18"/><lb ed="R049" n="0108b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0180c1801">此云牛呞亦曰牛迹昔五百世曾为牛王牛若食 <lb ed="X" n="0180c19"/><lb ed="R049" n="0108b16"/>後恒事虚哨馀报未除咂咂常嚼故时人称为牛 <lb ed="X" n="0180c20"/><lb ed="R049" n="0108b17"/>呞避人笑故恒居天上不知<persName>佛</persName>灭迦葉集千罗汉 <lb ed="X" n="0180c21"/><lb ed="R049" n="0108b18"/>遣下座僧使追憍梵憍梵问<persName>佛</persName>使答云<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0180c2101" n="0180c2101"/><anchor xml:id="beg0180c2101" n="0180c2101"/>已<anchor xml:id="end0180c2101"/>入灭 <lb ed="X" n="0180c22"/><lb ed="R049" n="0109a01"/>即言<persName>佛</persName>出我出<persName>佛</persName>住我住<persName>佛</persName>灭我灭遂入灭阿含 <lb ed="X" n="0180c23"/><lb ed="R049" n="0109a02"/>经云乐在天上不乐人间牛迹比丘第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180c24"/><lb ed="R049" n="0109a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0180c2401">離婆多。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0181a" n="0181a"/> <lb ed="X" n="0181a01"/><lb ed="R049" n="0109a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181a0101">亦云離越此翻星宿父母从星辰乞子因星作名 <lb ed="X" n="0181a02"/><lb ed="R049" n="0109a05"/>虽得出家犹随本字阿含经云坐禅入定心不倒 <lb ed="X" n="0181a03"/><lb ed="R049" n="0109a06"/>乱離越比丘第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a04"/><lb ed="R049" n="0109a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181a0401">毕陵伽婆蹉<note place="inline">七何切</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a05"/><lb ed="R049" n="0109a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181a0501">此云馀习五百世为婆罗门馀气犹贡高过恒水 <lb ed="X" n="0181a06"/><lb ed="R049" n="0109a09"/>叱河神云小婢驻流河神分为两派其神被叱遂 <lb ed="X" n="0181a07"/><lb ed="R049" n="0109a10"/>往诉<persName>佛</persName><persName>佛</persName>令忏谢即合掌言小婢莫嗔大众笑之 <lb ed="X" n="0181a08"/><lb ed="R049" n="0109a11"/>河神云忏而更骂<persName>佛</persName>言本习如此实无高心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a09"/><lb ed="R049" n="0109a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181a0901"><name role="" type="person">薄拘罗</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a10"/><lb ed="R049" n="0109a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181a1001">此云善容容貌端正故年一百六十岁无病无夭 <lb ed="X" n="0181a11"/><lb ed="R049" n="0109a14"/>由昔持不杀戒故九十一劫命不中夭昔施僧一 <lb ed="X" n="0181a12"/><lb ed="R049" n="0109a15"/>诃梨勒果故身常无病增壹阿含曰寿命极长终 <lb ed="X" n="0181a13"/><lb ed="R049" n="0109a16"/>不中夭常乐闲居不处众中<name role="" type="person">薄拘罗</name>第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a14"/><lb ed="R049" n="0109a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181a1401"><name role="" type="person">摩诃拘絺罗</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a15"/><lb ed="R049" n="0109a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181a1501">此云大膝膝骨粗大故乃舍利弗舅与姊舍利论 <lb ed="X" n="0181a16"/><lb ed="R049" n="0109b01"/>议不如拘絺罗思惟念言非姊力也必怀智人寄 <lb ed="X" n="0181a17"/><lb ed="R049" n="0109b02"/>言母口未生乃尔及生长大当如之何即弃家往 <lb ed="X" n="0181a18"/><lb ed="R049" n="0109b03"/>南天竺读十八经时人笑之纍世难通一生非冀 <lb ed="X" n="0181a19"/><lb ed="R049" n="0109b04"/>乃歎曰在家为姊所勝在外为他所轻誓读不休 <lb ed="X" n="0181a20"/><lb ed="R049" n="0109b05"/>无暇剪爪时人呼为长爪梵志後投<persName>佛</persName>出家得法 <lb ed="X" n="0181a21"/><lb ed="R049" n="0109b06"/>眼净。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a22"/><lb ed="R049" n="0109b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181a2201">难陀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a23"/><lb ed="R049" n="0109b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181a2301">亦云放牛难陀此云善欢喜妙乐云从初慕道为 <lb ed="X" n="0181a24"/><lb ed="R049" n="0109b09"/>名欢喜中勝故云善也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0181b" n="0181b"/> <lb ed="X" n="0181b01"/><lb ed="R049" n="0109b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181b0101"><name role="" type="person">孙陀罗难陀</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181b02"/><lb ed="R049" n="0109b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181b0201">孙陀罗此名好爱妻名也难陀此云欢喜<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b0201" n="0181b0201"/><anchor xml:id="beg0181b0201" n="0181b0201"/>己<anchor xml:id="end0181b0201"/>号也 <lb ed="X" n="0181b03"/><lb ed="R049" n="0109b12"/>拣异放牛难陀故标妻名也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181b04"/><lb ed="R049" n="0109b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181b0401">富楼那弥多罗尼子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181b05"/><lb ed="R049" n="0109b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181b0501">富楼那翻满愿是父名弥多罗翻慈是母名尼者 <lb ed="X" n="0181b06"/><lb ed="R049" n="0109b15"/>天竺女人通名也从父母得名故名<name role="" type="person">满慈子</name>阿含 <lb ed="X" n="0181b07"/><lb ed="R049" n="0109b16"/>经云我父名满我母名慈诸梵行人遂呼我为满 <lb ed="X" n="0181b08"/><lb ed="R049" n="0109b17"/>慈子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181b09"/><lb ed="R049" n="0109b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181b0901">须菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181b10"/><lb ed="R049" n="0110a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181b1001">此云空生亦云善吉亦云善业其生之日家中库 <lb ed="X" n="0181b11"/><lb ed="R049" n="0110a02"/>藏一切皆空故字空生库藏空故父母惊异以问 <lb ed="X" n="0181b12"/><lb ed="R049" n="0110a03"/>占者占者言吉因名善吉及其出家见空得道兼 <lb ed="X" n="0181b13"/><lb ed="R049" n="0110a04"/>修慈心得无诤三昧是以常能将护物心故名善 <lb ed="X" n="0181b14"/><lb ed="R049" n="0110a05"/>业<persName>佛</persName>从<name role="" type="person">忉利天</name>下率土辐凑争先顶礼唯须菩提 <lb ed="X" n="0181b15"/><lb ed="R049" n="0110a06"/>端坐石室念诸法空豁然悟道故为解空第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181b16"/><lb ed="R049" n="0110a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181b1601">阿难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181b17"/><lb ed="R049" n="0110a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181b1701">此云欢喜或云庆喜或云无染<persName>佛</persName>成道日生擧国 <lb ed="X" n="0181b18"/><lb ed="R049" n="0110a09"/>欣庆故名欢喜亦名庆喜阿难随<persName>佛</persName>入天人龙宫 <lb ed="X" n="0181b19"/><lb ed="R049" n="0110a10"/>见天人龙女心无染著故名无染<persName>佛</persName>灭度後迦葉 <lb ed="X" n="0181b20"/><lb ed="R049" n="0110a11"/>大众赞曰面如净满月目若靑莲花<persName>佛</persName>法大海水 <lb ed="X" n="0181b21"/><lb ed="R049" n="0110a12"/>流入阿难心其入灭时于恒河中入风奋迅三昧 <lb ed="X" n="0181b22"/><lb ed="R049" n="0110a13"/>分身为四分一与天上一与龙宫一毘舍離国一 <lb ed="X" n="0181b23"/><lb ed="R049" n="0110a14"/>阿阇世王增壹阿含经云知时明物所至无疑所 <lb ed="X" n="0181b24"/><lb ed="R049" n="0110a15"/>忆不忘多闻廣达堪任奉持阿难第一。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0181c" n="0181c"/> <lb ed="X" n="0181c01"/><lb ed="R049" n="0110a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181c0101">罗睺罗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181c02"/><lb ed="R049" n="0110a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181c0201">此云覆障是<persName>佛</persName>亲子往昔因塞鼠穴又不看婆罗 <lb ed="X" n="0181c03"/><lb ed="R049" n="0110a18"/>门六日故处胎六年因名覆障初<persName>佛</persName>为太子时求 <lb ed="X" n="0181c04"/><lb ed="R049" n="0110b01"/>出家父王不许乃曰汝若有子听汝出家太子即 <lb ed="X" n="0181c05"/><lb ed="R049" n="0110b02"/>以指指妃腹曰却後六年汝当生男太子既出家 <lb ed="X" n="0181c06"/><lb ed="R049" n="0110b03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0181c0601" n="0181c0601"/><anchor xml:id="beg0181c0601" n="0181c0601"/>已<anchor xml:id="end0181c0601"/>耶输有娠诸释咸嗔疑其非正耶输遂设火坑 <lb ed="X" n="0181c07"/><lb ed="R049" n="0110b04"/>誓曰我若为非子母俱灭若真遗体天当为证因 <lb ed="X" n="0181c08"/><lb ed="R049" n="0110b05"/>抱子投坑坑变为池莲花捧体王及国人始复不 <lb ed="X" n="0181c09"/><lb ed="R049" n="0110b06"/>疑于是父王喜曰虽失其子而获其孙孙为金轮 <lb ed="X" n="0181c10"/><lb ed="R049" n="0110b07"/>吾亦何恨後<persName>佛</persName>索令出家父王不许耶输将上高 <lb ed="X" n="0181c11"/><lb ed="R049" n="0110b08"/>楼目连飞空取之<persName>佛</persName>度出家为舍利弗弟子密行 <lb ed="X" n="0181c12"/><lb ed="R049" n="0110b09"/>第一。</p><p xml:id="pX31p0181c1203" cb:place="inline">△六结句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181c13"/><lb ed="R049" n="0110b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181c1301">如是众所知识大阿罗汉等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181c14"/><lb ed="R049" n="0110b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181c1401">此结多知识众也言知识者闻名为知见形为识 <lb ed="X" n="0181c15"/><lb ed="R049" n="0110b12"/>或见形为知见心为识知识者多故曰众所知识。</p> <lb ed="X" n="0181c16"/><lb ed="R049" n="0110b13"/><p xml:id="pX31p0181c1601">△二少知识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181c17"/><lb ed="R049" n="0110b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181c1701">复有学无学二千人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181c18"/><lb ed="R049" n="0110b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0181c1801">学无学者前之三果研真断惑名为学第四阿罗 <lb ed="X" n="0181c19"/><lb ed="R049" n="0110b16"/>汉果真穷惑尽名曰无学此但擧位明数而不歎 <lb ed="X" n="0181c20"/><lb ed="R049" n="0110b17"/>德故名为少知识众耳圣与凡绝交亦不分别多 <lb ed="X" n="0181c21"/><lb ed="R049" n="0110b18"/>识少识特以希高慕远者以多识引之藏名隐德 <lb ed="X" n="0181c22"/><lb ed="R049" n="0111a01"/>退让者以少识引之然不可以多少之迹失其本 <lb ed="X" n="0181c23"/><lb ed="R049" n="0111a02"/>也。</p><p xml:id="pX31p0181c2302" cb:place="inline">△二比丘尼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181c24"/><lb ed="R049" n="0111a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0181c2401"><name role="" type="person">摩诃波阇波提</name>比丘尼与眷属六千人俱。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0182a" n="0182a"/> <lb ed="X" n="0182a01"/><lb ed="R049" n="0111a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182a0101"><name role="" type="person">摩诃波阇波提</name>此云<name role="" type="person">大爱道</name>亦云憍昙弥此云众 <lb ed="X" n="0182a02"/><lb ed="R049" n="0111a05"/>主以有智故方能爱道故名<name role="" type="person">大爱道</name>为尼众之主 <lb ed="X" n="0182a03"/><lb ed="R049" n="0111a06"/>故名众主乃<persName>佛</persName>之姨母也会正记云<persName>佛</persName>成道後十 <lb ed="X" n="0182a04"/><lb ed="R049" n="0111a07"/>四年姨母求出家<persName>佛</persName>不许阿难为陈三请<persName>佛</persName>令阿 <lb ed="X" n="0182a05"/><lb ed="R049" n="0111a08"/>难传八敬法若能行者听汝出家彼云能行遂度 <lb ed="X" n="0182a06"/><lb ed="R049" n="0111a09"/>出家八敬者一百岁比丘尼见初受戒比丘当迎 <lb ed="X" n="0182a07"/><lb ed="R049" n="0111a10"/>拜请坐二不得骂谤比丘三不得擧比丘过失比 <lb ed="X" n="0182a08"/><lb ed="R049" n="0111a11"/>丘得说尼过四于僧中求受大戒五若犯僧残罪 <lb ed="X" n="0182a09"/><lb ed="R049" n="0111a12"/>应半月向僧中行摩那埵六当于僧中求教授人 <lb ed="X" n="0182a10"/><lb ed="R049" n="0111a13"/>七不应在无比丘处夏安居八夏讫诣僧中求自 <lb ed="X" n="0182a11"/><lb ed="R049" n="0111a14"/>恣人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182a12"/><lb ed="R049" n="0111a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182a1201">罗睺罗母<name role="" type="person">耶输陀罗</name>比丘尼亦与眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182a13"/><lb ed="R049" n="0111a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182a1301"><name role="" type="person">耶输陀罗</name>此云华色亦曰名闻然在家为菩萨之 <lb ed="X" n="0182a14"/><lb ed="R049" n="0111a17"/>妻天人知识出家为尼众之主位居无学即名闻 <lb ed="X" n="0182a15"/><lb ed="R049" n="0111a18"/>也十二遊经出三夫人一瞿夷二耶输三鹿野未 <lb ed="X" n="0182a16"/><lb ed="R049" n="0111b01"/>曾有及瑞应经皆云罗睺是瞿夷子涅槃及法花 <lb ed="X" n="0182a17"/><lb ed="R049" n="0111b02"/>皆云是耶输子二義云何通或可彼经擧大母此 <lb ed="X" n="0182a18"/><lb ed="R049" n="0111b03"/>经擧所生释论云瞿毘陀是宝女不孕即是瞿夷 <lb ed="X" n="0182a19"/><lb ed="R049" n="0111b04"/>翻明女故知是耶输子也。</p><p xml:id="pX31p0182a1911" cb:place="inline">△二菩萨众六初气类。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182a20"/><lb ed="R049" n="0111b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182a2001">菩萨摩诃萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182a21"/><lb ed="R049" n="0111b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182a2101">具足应云菩提萨埵<name role="" type="person">摩诃萨埵</name>今略提埵二字菩 <lb ed="X" n="0182a22"/><lb ed="R049" n="0111b07"/>提此云道萨埵此云心大论释菩提名<persName>佛</persName>道萨埵 <lb ed="X" n="0182a23"/><lb ed="R049" n="0111b08"/>名成众生用诸<persName>佛</persName>道成就众生故名菩提萨埵又 <lb ed="X" n="0182a24"/><lb ed="R049" n="0111b09"/>菩提是自行萨埵是化他自修<persName>佛</persName>道又化他故。</p><p xml:id="pX31p0182a2419" cb:place="inline">△ <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0182b" n="0182b"/> <lb ed="X" n="0182b01"/><lb ed="R049" n="0111b10"/>二大数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182b02"/><lb ed="R049" n="0111b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182b0201">八万人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182b03"/><lb ed="R049" n="0111b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182b0301">馀经集众菩萨甚多此经何少或是语其大数或 <lb ed="X" n="0182b04"/><lb ed="R049" n="0111b13"/>譬王论密事不可率土同谋且言八万耳。</p><p xml:id="pX31p0182b0417" cb:place="inline">△三阶 <lb ed="X" n="0182b05"/><lb ed="R049" n="0111b14"/>位。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182b06"/><lb ed="R049" n="0111b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182b0601">皆于阿耨多罗三藐三菩提不退转。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182b07"/><lb ed="R049" n="0111b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182b0701">阿耨多罗三藐三菩提此云无上<persName>正遍知</persName>道莫之 <lb ed="X" n="0182b08"/><lb ed="R049" n="0111b17"/>大无上也其道真正无法不知<persName>正遍知</persName>也苑师云 <lb ed="X" n="0182b09"/><lb ed="R049" n="0111b18"/>阿翻无耨多罗翻上三藐翻正也等也遍也菩提 <lb ed="X" n="0182b10"/><lb ed="R049" n="0112a01"/>翻觉梵语阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">跋</g>致地此云不退转不退有三一 <lb ed="X" n="0182b11"/><lb ed="R049" n="0112a02"/>位不退二行不退三念不退花严明初住得<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0182b12"/><lb ed="R049" n="0112a03"/>一身无量身具三不退若以不次寄次第说者则 <lb ed="X" n="0182b13"/><lb ed="R049" n="0112a04"/>七信名位不退八信<anchor xml:id="nkr_note_add_0182b1301" n="0182b1301"/><anchor xml:id="beg0182b1301" n="0182b1301"/>已<anchor xml:id="end0182b1301"/>去名行不退初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0182b1302" n="0182b1302"/><anchor xml:id="beg0182b1302" n="0182b1302"/>已<anchor xml:id="end0182b1302"/>去名 <lb ed="X" n="0182b14"/><lb ed="R049" n="0112a05"/>念不退又入空名位不退入假名行不退入中名 <lb ed="X" n="0182b15"/><lb ed="R049" n="0112a06"/>念不退今言初住分具三德名三不退般若是位 <lb ed="X" n="0182b16"/><lb ed="R049" n="0112a07"/>不退離二死故解脱是行不退诸行具故法身是 <lb ed="X" n="0182b17"/><lb ed="R049" n="0112a08"/>念不退证实境故此不退转一句即具两意成上 <lb ed="X" n="0182b18"/><lb ed="R049" n="0112a09"/>即是明位起後即是歎德今以不退转至下能度 <lb ed="X" n="0182b19"/><lb ed="R049" n="0112a10"/>百千众生凡十三句作横竖消文一竖约十地義 <lb ed="X" n="0182b20"/><lb ed="R049" n="0112a11"/>便二横约初住義便不退转者竖论即是歎初欢 <lb ed="X" n="0182b21"/><lb ed="R049" n="0112a12"/>喜地喜其不退堕二边入于中道获三不退故知 <lb ed="X" n="0182b22"/><lb ed="R049" n="0112a13"/>歎初地也横论即是歎初发心住一发一切发出 <lb ed="X" n="0182b23"/><lb ed="R049" n="0112a14"/>过二边革凡超圣住于中道其心念念寂灭故言 <lb ed="X" n="0182b24"/><lb ed="R049" n="0112a15"/>得不退转。</p><p xml:id="pX31p0182b2405" cb:place="inline">△四歎德。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0182c" n="0182c"/> <lb ed="X" n="0182c01"/><lb ed="R049" n="0112a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182c0101">皆得陀罗尼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c02"/><lb ed="R049" n="0112a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182c0201">陀罗尼此云总持又云遮持竖论即是歎第二地 <lb ed="X" n="0182c03"/><lb ed="R049" n="0112a18"/>此地名離垢亦名離达離遮诸恶达持众善即陀 <lb ed="X" n="0182c04"/><lb ed="R049" n="0112b01"/>罗義故知欢第二地也横论即是歎初住遮離取 <lb ed="X" n="0182c05"/><lb ed="R049" n="0112b02"/>相无知无明等障持达般若解脱法身等德故言 <lb ed="X" n="0182c06"/><lb ed="R049" n="0112b03"/>得陀罗尼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c07"/><lb ed="R049" n="0112b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182c0701">乐说辩才。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c08"/><lb ed="R049" n="0112b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182c0801">乐说辩才即四无碍辩之一也竖论即是歎第三 <lb ed="X" n="0182c09"/><lb ed="R049" n="0112b06"/>发光地亦名明地内智明外说辩欲知智在说故 <lb ed="X" n="0182c10"/><lb ed="R049" n="0112b07"/>说有种种乐说最勝故知歎第三地也横论即是 <lb ed="X" n="0182c11"/><lb ed="R049" n="0112b08"/>歎初住十信似解尙能以一妙音遍满三千界何 <lb ed="X" n="0182c12"/><lb ed="R049" n="0112b09"/>况初住真解口密功德故言乐说辩才。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c13"/><lb ed="R049" n="0112b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182c1301">转不退转法轮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c14"/><lb ed="R049" n="0112b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182c1401">不退转如向释轮有转義摧碾義盖转法轮即能 <lb ed="X" n="0182c15"/><lb ed="R049" n="0112b12"/>摧破众生惑业故也竖论即是歎第四<g ref="#CB08504">焰</g>慧地<g ref="#CB08504">焰</g> <lb ed="X" n="0182c16"/><lb ed="R049" n="0112b13"/>能破暗又能焦炷转法轮自害<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c1601" n="0182c1601"/><anchor xml:id="beg0182c1601" n="0182c1601"/>己<anchor xml:id="end0182c1601"/>惑如焦炷破他 <lb ed="X" n="0182c17"/><lb ed="R049" n="0112b14"/>迷如除暗故知歎第四地也横论即是歎初住能 <lb ed="X" n="0182c18"/><lb ed="R049" n="0112b15"/>分身百世界作<persName>佛</persName>以能说法教化故言能转不退 <lb ed="X" n="0182c19"/><lb ed="R049" n="0112b16"/>法轮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c20"/><lb ed="R049" n="0112b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0182c2001">供养无量百千诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c21"/><lb ed="R049" n="0112b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0182c2101">竖论即是歎第五难勝地此地得深禅定用神通 <lb ed="X" n="0182c22"/><lb ed="R049" n="0113a01"/>力难勝难及于一念顷遍至十方供养诸<persName>佛</persName>故知 <lb ed="X" n="0182c23"/><lb ed="R049" n="0113a02"/>歎第五地也横论即是歎初住得不思议神力遍 <lb ed="X" n="0182c24"/><lb ed="R049" n="0113a03"/>能承事法界诸<persName>佛</persName>故言供养无量百千诸<persName>佛</persName>也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0183a" n="0183a"/> <lb ed="X" n="0183a01"/><lb ed="R049" n="0113a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183a0101">于诸<persName>佛</persName>所殖众德本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183a02"/><lb ed="R049" n="0113a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183a0201">竖论即是歎第六现前地由得禅定能供养诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0183a03"/><lb ed="R049" n="0113a06"/>福资种智种智现前智是德本如种植于地故知 <lb ed="X" n="0183a04"/><lb ed="R049" n="0113a07"/>歎第六地也横论即是歎初住得实相本能植众 <lb ed="X" n="0183a05"/><lb ed="R049" n="0113a08"/>德也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183a06"/><lb ed="R049" n="0113a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183a0601">常为诸<persName>佛</persName>之所称歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183a07"/><lb ed="R049" n="0113a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183a0701">竖论即是歎第七远行地二智方便出过一切廣 <lb ed="X" n="0183a08"/><lb ed="R049" n="0113a11"/>修利益称会<persName>佛</persName>心故知歎第七地也横论即是歎 <lb ed="X" n="0183a09"/><lb ed="R049" n="0113a12"/>初住开<persName>佛</persName>知见知见<anchor xml:id="nkr_note_add_0183a0901" n="0183a0901"/><anchor xml:id="beg0183a0901" n="0183a0901"/>己<anchor xml:id="end0183a0901"/>法与诸<persName>佛</persName>同故为诸<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0183a10"/><lb ed="R049" n="0113a13"/>所称歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183a11"/><lb ed="R049" n="0113a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183a1101">以慈修身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183a12"/><lb ed="R049" n="0113a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183a1201">竖论即是歎第八不动地正智不动不出三界但 <lb ed="X" n="0183a13"/><lb ed="R049" n="0113a16"/>以慈熏身应入五道熏口为说法熏心为设方便 <lb ed="X" n="0183a14"/><lb ed="R049" n="0113a17"/>正法花具熏三业故知歎第八地也横论即是歎 <lb ed="X" n="0183a15"/><lb ed="R049" n="0113a18"/>初住以无缘慈普现色身遍应法界故言以慈修 <lb ed="X" n="0183a16"/><lb ed="R049" n="0113b01"/>身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183a17"/><lb ed="R049" n="0113b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183a1701">善入<persName>佛</persName>慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183a18"/><lb ed="R049" n="0113b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183a1801">竖论即是歎第九善慧地深入实际妙彻本源此 <lb ed="X" n="0183a19"/><lb ed="R049" n="0113b04"/>名義最合故知歎第九地也横论即是歎初住入 <lb ed="X" n="0183a20"/><lb ed="R049" n="0113b05"/>秘密藏故言善入<persName>佛</persName>慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183a21"/><lb ed="R049" n="0113b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183a2101">通达大智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183a22"/><lb ed="R049" n="0113b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183a2201">竖论即是歎第十法雲地法身如虚空禅定如大 <lb ed="X" n="0183a23"/><lb ed="R049" n="0113b08"/>雲智慧如大雨善入<persName>佛</persName>法名慧巧用<persName>佛</persName>法名智故 <lb ed="X" n="0183a24"/><lb ed="R049" n="0113b09"/>知歎第十地也横论即是歎初住一心三智无能 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0183b" n="0183b"/> <lb ed="X" n="0183b01"/><lb ed="R049" n="0113b10"/>障碍故云通达大智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183b02"/><lb ed="R049" n="0113b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183b0201">到于彼岸。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183b03"/><lb ed="R049" n="0113b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183b0301">竖论即是歎第十地内德到三谛之彼岸因中说 <lb ed="X" n="0183b04"/><lb ed="R049" n="0113b13"/>果又到在不久也横论即是歎初住事理分究竟 <lb ed="X" n="0183b05"/><lb ed="R049" n="0113b14"/>故言到于彼岸。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183b06"/><lb ed="R049" n="0113b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183b0601">名称普闻无量世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183b07"/><lb ed="R049" n="0113b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183b0701">竖论即是歎第十地外德由内德深廣致令声名 <lb ed="X" n="0183b08"/><lb ed="R049" n="0113b17"/>普闻内外相称也十地後若开等觉位者以上到 <lb ed="X" n="0183b09"/><lb ed="R049" n="0113b18"/>于彼岸及今名称普闻无量世界二句拟之横论 <lb ed="X" n="0183b10"/><lb ed="R049" n="0114a01"/>即是歎初住圆德真实与名相称故言名称普闻 <lb ed="X" n="0183b11"/><lb ed="R049" n="0114a02"/>无量世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183b12"/><lb ed="R049" n="0114a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183b1201">能度无数百千众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183b13"/><lb ed="R049" n="0114a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183b1301">竖论即是歎第十地馀地度人或一界至九界不 <lb ed="X" n="0183b14"/><lb ed="R049" n="0114a05"/>名能度此第十地勝前故称能度须知诸地悉具 <lb ed="X" n="0183b15"/><lb ed="R049" n="0114a06"/>如上功德而今出没释者为人情好异故依十地 <lb ed="X" n="0183b16"/><lb ed="R049" n="0114a07"/>名便又竖義易解故作此一途消文横论即是歎 <lb ed="X" n="0183b17"/><lb ed="R049" n="0114a08"/>初住能为十法界而作依止安立救护故言能度 <lb ed="X" n="0183b18"/><lb ed="R049" n="0114a09"/>百千众生圆歎初住何德不摄略言十三句耳初 <lb ed="X" n="0183b19"/><lb ed="R049" n="0114a10"/>住尙尔况後位耶众生者劫初男女众共生世又 <lb ed="X" n="0183b20"/><lb ed="R049" n="0114a11"/>五阴众共而生又处处受生故名众生。</p><p xml:id="pX31p0183b2016" cb:place="inline">△五列名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183b21"/><lb ed="R049" n="0114a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183b2101">其名曰<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183b22"/><lb ed="R049" n="0114a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183b2201"><name role="" type="person">文殊师利</name>此云妙德大经云了了见<persName>佛</persName>性犹如妙 <lb ed="X" n="0183b23"/><lb ed="R049" n="0114a14"/>德等思益经云虽说诸法而不起法相不起非法 <lb ed="X" n="0183b24"/><lb ed="R049" n="0114a15"/>相故名妙德西域记云文殊师利此云<name role="" type="person">妙吉祥</name>首 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0183c" n="0183c"/> <lb ed="X" n="0183c01"/><lb ed="R049" n="0114a16"/>楞严经云过去无量阿僧祇劫作<persName>佛</persName>号龙种上尊 <lb ed="X" n="0183c02"/><lb ed="R049" n="0114a17"/>王<persName>佛</persName>央掘经云现在北方欢喜世界作<persName>佛</persName>号欢喜 <lb ed="X" n="0183c03"/><lb ed="R049" n="0114a18"/>藏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0183001" n="0183001"/>牟尼宝积<persName>佛</persName>慈恩上生经云未来成<persName>佛</persName>名曰普 <lb ed="X" n="0183c04"/><lb ed="R049" n="0114b01"/>现。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183c05"/><lb ed="R049" n="0114b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183c0501">观世音菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183c06"/><lb ed="R049" n="0114b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183c0601">梵语婆娄吉低税此云观世音能所圆融有无兼 <lb ed="X" n="0183c07"/><lb ed="R049" n="0114b04"/>畅照穷正性察其本末故称观也世音者是所观 <lb ed="X" n="0183c08"/><lb ed="R049" n="0114b05"/>之境也万象流动隔别不同类音殊唱俱蒙離苦 <lb ed="X" n="0183c09"/><lb ed="R049" n="0114b06"/>菩萨弘慈一时普救皆令解脱故曰观世音悲华 <lb ed="X" n="0183c10"/><lb ed="R049" n="0114b07"/>经云若有众生受苦称我名念我者为我天耳天 <lb ed="X" n="0183c11"/><lb ed="R049" n="0114b08"/>眼所见闻不得免苦不取正觉尔时宝藏<persName>佛</persName>云汝 <lb ed="X" n="0183c12"/><lb ed="R049" n="0114b09"/>观一切众生生大悲心今当字汝为观世音至本 <lb ed="X" n="0183c13"/><lb ed="R049" n="0114b10"/>品详释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183c14"/><lb ed="R049" n="0114b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183c1401">得大势菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183c15"/><lb ed="R049" n="0114b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183c1501">梵语摩诃那钵此云大势至思益经云我投足之 <lb ed="X" n="0183c16"/><lb ed="R049" n="0114b13"/>处震动三千大千世界及魔宫殿故名大势至宝 <lb ed="X" n="0183c17"/><lb ed="R049" n="0114b14"/>藏<persName>佛</persName>言由汝愿取大千世界今当字汝为大势至。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183c18"/><lb ed="R049" n="0114b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183c1801"><name role="" type="person">常精进菩萨</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183c19"/><lb ed="R049" n="0114b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183c1901">宝积经云是菩萨为一众生经无量劫随逐不捨 <lb ed="X" n="0183c20"/><lb ed="R049" n="0114b17"/>犹不受化无一念弃捨以身心精进故名常精进。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183c21"/><lb ed="R049" n="0114b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0183c2101">不休息菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183c22"/><lb ed="R049" n="0115a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0183c2201">思益经云恒河沙劫为一日夜三十日为月十二 <lb ed="X" n="0183c23"/><lb ed="R049" n="0115a02"/>月为岁过百千万亿劫得値一<persName>佛</persName>如是値恒河沙 <lb ed="X" n="0183c24"/><lb ed="R049" n="0115a03"/><persName>佛</persName>行诸梵行修习功德然後受记心不休息故名 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0184a" n="0184a"/> <lb ed="X" n="0184a01"/><lb ed="R049" n="0115a04"/>不休息。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184a02"/><lb ed="R049" n="0115a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184a0201">宝掌菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184a03"/><lb ed="R049" n="0115a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184a0301">宝积经云以何義故名为宝掌谓彼菩萨于诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0184a04"/><lb ed="R049" n="0115a07"/>土化众生时欲以右手遍扪若干诸<persName>佛</persName>世界即随 <lb ed="X" n="0184a05"/><lb ed="R049" n="0115a08"/>所欲而能成办从其手出<persName>佛</persName>法僧声乃至慈悲喜 <lb ed="X" n="0184a06"/><lb ed="R049" n="0115a09"/>捨之声又大论云宝掌菩萨七宝从其手出给施 <lb ed="X" n="0184a07"/><lb ed="R049" n="0115a10"/>一切众生又令欢喜得至涅槃故名宝掌。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184a08"/><lb ed="R049" n="0115a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184a0801">药王菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184a09"/><lb ed="R049" n="0115a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184a0901">观经云昔名星光从尊者日藏闻说<persName>佛</persName>慧以雪山 <lb ed="X" n="0184a10"/><lb ed="R049" n="0115a13"/>上药供养众僧愿于未来能治众生身心二病擧 <lb ed="X" n="0184a11"/><lb ed="R049" n="0115a14"/>世欢喜号为药王後当作<persName>佛</persName>名曰娄至<persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184a12"/><lb ed="R049" n="0115a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184a1201">勇施菩萨<note place="inline">至</note>越三界菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184a13"/><lb ed="R049" n="0115a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184a1301">此七菩萨疏文欠释補註略出其義云出世法宝 <lb ed="X" n="0184a14"/><lb ed="R049" n="0115a17"/>遍施众生而无疲厌故名勇施所证三谛可尊如 <lb ed="X" n="0184a15"/><lb ed="R049" n="0115a18"/>宝能证三智圆照如月故名宝月圆妙三智能除 <lb ed="X" n="0184a16"/><lb ed="R049" n="0115b01"/>昏烦热恼犹如月光淸凉破暗故名月光三智圆 <lb ed="X" n="0184a17"/><lb ed="R049" n="0115b02"/>明无有缺减犹如满月故名满月境智冥合有大 <lb ed="X" n="0184a18"/><lb ed="R049" n="0115b03"/>力用故名大力以大力用遍应众缘遍拔众苦故 <lb ed="X" n="0184a19"/><lb ed="R049" n="0115b04"/>名无量力超越分段变易二种生死故名越三界 <lb ed="X" n="0184a20"/><lb ed="R049" n="0115b05"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184a21"/><lb ed="R049" n="0115b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184a2101"><g ref="#CB02494">跋</g>陀婆罗菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184a22"/><lb ed="R049" n="0115b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184a2201"><g ref="#CB02494">跋</g>陀婆罗此云善守思益经云若众生闻名者毕 <lb ed="X" n="0184a23"/><lb ed="R049" n="0115b08"/>定得三菩提故名善守或云贤首以位居等觉为 <lb ed="X" n="0184a24"/><lb ed="R049" n="0115b09"/>众贤之首故也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0184b" n="0184b"/> <lb ed="X" n="0184b01"/><lb ed="R049" n="0115b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b0101">弥勒菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b02"/><lb ed="R049" n="0115b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b0201">西域记云梅哩丽耶此云慈氏姓也过去为王名 <lb ed="X" n="0184b03"/><lb ed="R049" n="0115b12"/>昙摩流支慈育国人自尔至今常名慈氏思益经 <lb ed="X" n="0184b04"/><lb ed="R049" n="0115b13"/>云若众生见者即得慈心三昧故名慈氏又名阿 <lb ed="X" n="0184b05"/><lb ed="R049" n="0115b14"/>逸多此云无能勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b06"/><lb ed="R049" n="0115b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b0601">宝积菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b07"/><lb ed="R049" n="0115b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b0701">什师註净名经云积聚智慧宝故名宝积也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b08"/><lb ed="R049" n="0115b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b0801">导师菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b09"/><lb ed="R049" n="0115b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b0901">思益经云于堕邪道众生生大悲心令入正道不 <lb ed="X" n="0184b10"/><lb ed="R049" n="0116a01"/>求恩报故名导师。</p><p xml:id="pX31p0184b1008" cb:place="inline">△六结句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b11"/><lb ed="R049" n="0116a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b1101">如是等菩萨摩诃萨八万人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b12"/><lb ed="R049" n="0116a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b1201">△三八部众八初欲界天众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b13"/><lb ed="R049" n="0116a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b1301">尔时释提桓因与其眷属二万天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b14"/><lb ed="R049" n="0116a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b1401">释提桓因因陀罗此云能作能作<name role="" type="person">忉利天</name>主故也 <lb ed="X" n="0184b15"/><lb ed="R049" n="0116a06"/>璎珞经云过贤劫二千二十四劫作<persName>佛</persName>号无著世 <lb ed="X" n="0184b16"/><lb ed="R049" n="0116a07"/>尊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b17"/><lb ed="R049" n="0116a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b1701">复有名月天子普香天子宝光天子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b18"/><lb ed="R049" n="0116a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b1801">此三天子是帝释内臣如卿相即三光天子也名 <lb ed="X" n="0184b19"/><lb ed="R049" n="0116a10"/>月是宝吉祥月天子普香是明星天子宝光是宝 <lb ed="X" n="0184b20"/><lb ed="R049" n="0116a11"/>意日天子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b21"/><lb ed="R049" n="0116a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184b2101">四大天王与其眷属万天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b22"/><lb ed="R049" n="0116a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184b2201">四大天王是帝释外臣如武将居<name role="" type="person">须弥山</name>腹四面 <lb ed="X" n="0184b23"/><lb ed="R049" n="0116a14"/>东提头赖咤此云持国护持国土故亦云安民居 <lb ed="X" n="0184b24"/><lb ed="R049" n="0116a15"/>黄金埵领犍闼婆布怛那南毘留勒叉此云增长 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0184c" n="0184c"/> <lb ed="X" n="0184c01"/><lb ed="R049" n="0116a16"/>令他善根增长故居琉璃埵领闭戾多鸠槃荼西 <lb ed="X" n="0184c02"/><lb ed="R049" n="0116a17"/>毘留博叉此云廣目亦云杂语能作种种语言故 <lb ed="X" n="0184c03"/><lb ed="R049" n="0116a18"/>居白银埵领毒龙毘舍遮北毘沙门此云多闻福 <lb ed="X" n="0184c04"/><lb ed="R049" n="0116b01"/>德之名闻四方故居水晶埵领罗刹夜叉此四天 <lb ed="X" n="0184c05"/><lb ed="R049" n="0116b02"/>王各领二鬼不令恼人故称护世次此上有忉利 <lb ed="X" n="0184c06"/><lb ed="R049" n="0116b03"/>夜摩兜率三天而不列者文略耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c07"/><lb ed="R049" n="0116b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184c0701">自在天子大自在天子与其眷属三万天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c08"/><lb ed="R049" n="0116b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184c0801">自在即第五化乐天于五欲境变化自娱乐故大 <lb ed="X" n="0184c09"/><lb ed="R049" n="0116b06"/>自在即第六<name role="" type="person">他化自在天</name>欲得五欲境时馀天为 <lb ed="X" n="0184c10"/><lb ed="R049" n="0116b07"/>化假他所作以成<anchor xml:id="nkr_note_add_0184c1001" n="0184c1001"/><anchor xml:id="beg0184c1001" n="0184c1001"/>己<anchor xml:id="end0184c1001"/>乐故即魔王也。</p><p xml:id="pX31p0184c1015" cb:place="inline">△二色界天 <lb ed="X" n="0184c11"/><lb ed="R049" n="0116b08"/>众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c12"/><lb ed="R049" n="0116b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0184c1201"><name role="" type="person">娑婆世界</name>主梵天王<note place="inline">至</note>与其眷属万二千天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c13"/><lb ed="R049" n="0116b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0184c1301">娑婆正云索诃此翻忍其土众生安于十恶不肯 <lb ed="X" n="0184c14"/><lb ed="R049" n="0116b11"/>出離从人名土故称为忍悲华经云云何名娑婆 <lb ed="X" n="0184c15"/><lb ed="R049" n="0116b12"/>是诸众生忍受三毒及诸烦恼故名忍土净名疏 <lb ed="X" n="0184c16"/><lb ed="R049" n="0116b13"/>云梵是西音此翻離欲除下地繫上陞色界故名 <lb ed="X" n="0184c17"/><lb ed="R049" n="0116b14"/>離欲尸弃此翻顶髻经标梵王後擧尸弃似如两 <lb ed="X" n="0184c18"/><lb ed="R049" n="0116b15"/>人依释论正以尸弃为王梵王是擧位尸弃是显 <lb ed="X" n="0184c19"/><lb ed="R049" n="0116b16"/>名恐目一人耳此天居于初禅中间内有觉观外 <lb ed="X" n="0184c20"/><lb ed="R049" n="0116b17"/>有言说故得主领为王毘昙论云二禅<anchor xml:id="nkr_note_add_0184c2001" n="0184c2001"/><anchor xml:id="beg0184c2001" n="0184c2001"/>已<anchor xml:id="end0184c2001"/>上无言 <lb ed="X" n="0184c21"/><lb ed="R049" n="0116b18"/>语法不得为王若涅槃疏言<name role="" type="person">摩醯首罗</name>居色界顶 <lb ed="X" n="0184c22"/><lb ed="R049" n="0117a01"/>主大千者乃取尊极为王若曰有言语号令能统 <lb ed="X" n="0184c23"/><lb ed="R049" n="0117a02"/>上冠下只是尸弃为王光明即二禅天等即等于 <lb ed="X" n="0184c24"/><lb ed="R049" n="0117a03"/>三禅四禅天也。</p><p xml:id="pX31p0184c2407" cb:place="inline">△三龙王等众。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0185a" n="0185a"/> <lb ed="X" n="0185a01"/><lb ed="R049" n="0117a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a0101">有八龙王<name role="" type="person">难陀龙王</name><g ref="#CB02494">跋</g><name role="" type="person">难陀龙王</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a02"/><lb ed="R049" n="0117a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a0201">难陀此云欢喜<g ref="#CB02494">跋</g>此云善此兄弟二龙常护摩竭 <lb ed="X" n="0185a03"/><lb ed="R049" n="0117a06"/>提国雨泽以时国无饑年<name role="" type="person">甁沙王</name>年为一会以报 <lb ed="X" n="0185a04"/><lb ed="R049" n="0117a07"/>百姓闻皆欢喜从此得名即目连所降者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a05"/><lb ed="R049" n="0117a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a0501"><name role="" type="person">娑伽罗龙王</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a06"/><lb ed="R049" n="0117a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a0601">娑伽罗此云鹹海从居海受名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a07"/><lb ed="R049" n="0117a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a0701">和修吉龙王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a08"/><lb ed="R049" n="0117a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a0801">和修吉此云多头亦云宝称。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a09"/><lb ed="R049" n="0117a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a0901">德叉迦龙王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a10"/><lb ed="R049" n="0117a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a1001">德叉迦此云现毒亦云多舌。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a11"/><lb ed="R049" n="0117a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a1101"><name role="" type="person">阿那婆达多龙王</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a12"/><lb ed="R049" n="0117a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a1201">亦云阿耨达此翻无恼阿含经云雪山有池名阿 <lb ed="X" n="0185a13"/><lb ed="R049" n="0117a16"/>耨达池中有五柱堂龙常处此从池得名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a14"/><lb ed="R049" n="0117a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a1401"><name role="" type="person">摩那斯龙王</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a15"/><lb ed="R049" n="0117a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a1501">摩那斯此云大身亦云大力修罗排海水淹善见 <lb ed="X" n="0185a16"/><lb ed="R049" n="0117b01"/>城此龙萦身以遏海水。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a17"/><lb ed="R049" n="0117b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a1701">优钵罗龙王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a18"/><lb ed="R049" n="0117b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a1801">亦云沤钵罗此翻黛色莲花龙依此住从池得名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a19"/><lb ed="R049" n="0117b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a1901">等各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a20"/><lb ed="R049" n="0117b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a2001">△四紧那罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a21"/><lb ed="R049" n="0117b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185a2101">有四紧那罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a22"/><lb ed="R049" n="0117b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185a2201">紧那罗此云疑神似人而有一角故号人非人乃 <lb ed="X" n="0185a23"/><lb ed="R049" n="0117b08"/>天帝法乐之神也居十宝山若身有异相即上奏 <lb ed="X" n="0185a24"/><lb ed="R049" n="0117b09"/>乐<persName>佛</persName>说法时诸天絃歌而颂法门即此神也旧云 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0185b" n="0185b"/> <lb ed="X" n="0185b01"/><lb ed="R049" n="0117b10"/>法紧奏四谛妙紧奏十二因缘大紧奏六度持紧 <lb ed="X" n="0185b02"/><lb ed="R049" n="0117b11"/>总奏前三今言奏四教法门也本住不可思议迹 <lb ed="X" n="0185b03"/><lb ed="R049" n="0117b12"/>寄絃管歌咏十力也。</p><p xml:id="pX31p0185b0309" cb:place="inline">△五犍闼婆众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b04"/><lb ed="R049" n="0117b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185b0401">有四犍闼婆王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b05"/><lb ed="R049" n="0117b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185b0501">犍闼婆此云嗅香以香为食亦云香阴其身出香 <lb ed="X" n="0185b06"/><lb ed="R049" n="0117b15"/>乃天帝俗乐之神也乐者缘幢倒掷之伎也乐音 <lb ed="X" n="0185b07"/><lb ed="R049" n="0117b16"/>者鼓节絃管也美者幢倒中之勝者也美音者絃 <lb ed="X" n="0185b08"/><lb ed="R049" n="0117b17"/>管中之勝者也。</p><p xml:id="pX31p0185b0807" cb:place="inline">△六阿修罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b09"/><lb ed="R049" n="0117b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185b0901">有四阿修罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b10"/><lb ed="R049" n="0118a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185b1001">正云阿修罗此云无端正男醜女端正故又云非 <lb ed="X" n="0185b11"/><lb ed="R049" n="0118a02"/>天净名疏云此神果报邻次诸天而非天故又云 <lb ed="X" n="0185b12"/><lb ed="R049" n="0118a03"/>无酒四天下採花酝于大海鱼龙业力其味不变 <lb ed="X" n="0185b13"/><lb ed="R049" n="0118a04"/>嗔妒誓断故言无酒有二种鬼道摄者居大海边 <lb ed="X" n="0185b14"/><lb ed="R049" n="0118a05"/>畜牲道摄者居大海底婆稚正云<g ref="#CB02494">跋</g>稚迦此翻团 <lb ed="X" n="0185b15"/><lb ed="R049" n="0118a06"/>圆与天帝战时被缚因誓得脱故以名焉佉罗骞 <lb ed="X" n="0185b16"/><lb ed="R049" n="0118a07"/><g ref="#CB00501">驮</g>此云廣肩胛亦云恶阴即涌海水者毘摩质多 <lb ed="X" n="0185b17"/><lb ed="R049" n="0118a08"/>罗此云净心亦名种种疑即舍脂父也罗睺罗此 <lb ed="X" n="0185b18"/><lb ed="R049" n="0118a09"/>云障持障持日月者也以日光照眼不能见遂擧 <lb ed="X" n="0185b19"/><lb ed="R049" n="0118a10"/>手障日世人因言日蚀月亦如是。</p><p xml:id="pX31p0185b1914" cb:place="inline">△七迦楼罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b20"/><lb ed="R049" n="0118a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185b2001">有四迦楼罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b21"/><lb ed="R049" n="0118a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185b2101">迦楼罗此云金翅其翅金色两翅相去三百三十 <lb ed="X" n="0185b22"/><lb ed="R049" n="0118a13"/>六万里颈有如意珠以龙为食大威德者威勝群 <lb ed="X" n="0185b23"/><lb ed="R049" n="0118a14"/>辈又威摄诸龙故大身者身大群辈故大满者所 <lb ed="X" n="0185b24"/><lb ed="R049" n="0118a15"/>啖之龙恒充足<anchor xml:id="nkr_note_add_0185b2401" n="0185b2401"/><anchor xml:id="beg0185b2401" n="0185b2401"/>己<anchor xml:id="end0185b2401"/>意故如意者颈有此珠故。</p><p xml:id="pX31p0185b2418" cb:place="inline">△八 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0185c" n="0185c"/> <lb ed="X" n="0185c01"/><lb ed="R049" n="0118a16"/>人王民众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185c02"/><lb ed="R049" n="0118a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185c0201">韦提希子阿阇世王与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185c03"/><lb ed="R049" n="0118a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185c0301">韦提希此云思惟阇王母也阿阇世此云未生怨 <lb ed="X" n="0185c04"/><lb ed="R049" n="0118b01"/>十六观经疏云未生之日相师占之此儿生<anchor xml:id="nkr_note_add_0185c0401" n="0185c0401"/><anchor xml:id="beg0185c0401" n="0185c0401"/>已<anchor xml:id="end0185c0401"/>定 <lb ed="X" n="0185c05"/><lb ed="R049" n="0118b02"/>当害父故名未生怨妙乐云母怀之日<anchor xml:id="nkr_note_add_0185c0501" n="0185c0501"/><anchor xml:id="beg0185c0501" n="0185c0501"/>已<anchor xml:id="end0185c0501"/>有恶心 <lb ed="X" n="0185c06"/><lb ed="R049" n="0118b03"/>于<name role="" type="person">甁沙王</name>未生<anchor xml:id="nkr_note_add_0185c0601" n="0185c0601"/><anchor xml:id="beg0185c0601" n="0185c0601"/>已<anchor xml:id="end0185c0601"/>恶故名未生怨或呼婆罗留支 <lb ed="X" n="0185c07"/><lb ed="R049" n="0118b04"/>此云无指妙乐云初生相者云凶王令升楼扑之 <lb ed="X" n="0185c08"/><lb ed="R049" n="0118b05"/>不死但损一指故为名也内人将护呼为善见普 <lb ed="X" n="0185c09"/><lb ed="R049" n="0118b06"/>超经云阿阇世从文殊忏悔得柔顺忍命终入宾 <lb ed="X" n="0185c10"/><lb ed="R049" n="0118b07"/>叱罗地狱即入即出生上方<persName>佛</persName>土得无生忍弥勒 <lb ed="X" n="0185c11"/><lb ed="R049" n="0118b08"/>出时复来此界名不动菩萨後当作<persName>佛</persName>号净界如 <lb ed="X" n="0185c12"/><lb ed="R049" n="0118b09"/>来。</p><p xml:id="pX31p0185c1202" cb:place="inline">△二总结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185c13"/><lb ed="R049" n="0118b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185c1301">各礼<persName>佛</persName>足退坐一面。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185c14"/><lb ed="R049" n="0118b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185c1401">△二别序五初众集序二初众集威仪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185c15"/><lb ed="R049" n="0118b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0185c1501">尔时<persName>世尊</persName>四众围绕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185c16"/><lb ed="R049" n="0118b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0185c1601">尔时者欲现六瑞之时也梵语路迦那他此翻世 <lb ed="X" n="0185c17"/><lb ed="R049" n="0118b14"/>尊成论云具上九号为物钦重天上人间所共尊 <lb ed="X" n="0185c18"/><lb ed="R049" n="0118b15"/>仰故曰<persName>世尊</persName>四众者旧谓出家在家各二合为四 <lb ed="X" n="0185c19"/><lb ed="R049" n="0118b16"/>众此名局意狭今约一众更开为四谓发起当機 <lb ed="X" n="0185c20"/><lb ed="R049" n="0118b17"/>影响结缘发起者权谋智鉴知機知时击扬发动 <lb ed="X" n="0185c21"/><lb ed="R049" n="0118b18"/>成办利益名发起众当機者夙殖德本缘合时熟 <lb ed="X" n="0185c22"/><lb ed="R049" n="0119a01"/>闻即得道名当機众影响者古往诸<persName>佛</persName>法身菩萨 <lb ed="X" n="0185c23"/><lb ed="R049" n="0119a02"/>隐其圆极匡辅法王如形之有影谷之有响虽无 <lb ed="X" n="0185c24"/><lb ed="R049" n="0119a03"/>为作而有巨益名影响众结缘者结谓结构立機 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0186a" n="0186a"/> <lb ed="X" n="0186a01"/><lb ed="R049" n="0119a04"/>之始缘即缘助能成其终既无击动之能亦无镇 <lb ed="X" n="0186a02"/><lb ed="R049" n="0119a05"/>严之用而过去根浅三慧不生现世虽见<persName>佛</persName>闻法 <lb ed="X" n="0186a03"/><lb ed="R049" n="0119a06"/>无四悉昙益但作未来得度因缘名结缘众比丘 <lb ed="X" n="0186a04"/><lb ed="R049" n="0119a07"/>众既尔馀三众亦然合十六众围绕者行旋威仪 <lb ed="X" n="0186a05"/><lb ed="R049" n="0119a08"/>也。</p><p xml:id="pX31p0186a0502" cb:place="inline">△二众集供养。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186a06"/><lb ed="R049" n="0119a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0186a0601">供养恭敬尊重赞歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186a07"/><lb ed="R049" n="0119a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0186a0701">供养者通论三业皆是供养别论施其依报名供 <lb ed="X" n="0186a08"/><lb ed="R049" n="0119a11"/>养卑谨虔礼名恭敬至念专注名尊重发言称美 <lb ed="X" n="0186a09"/><lb ed="R049" n="0119a12"/>名赞歎。</p><p xml:id="pX31p0186a0904" cb:place="inline">△二现瑞序二初此土六瑞六初说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186a10"/><lb ed="R049" n="0119a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0186a1001">为诸菩萨说大乘经名无量義教菩萨法<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186a11"/><lb ed="R049" n="0119a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0186a1101">说大乘经者善戒经有七大一法大谓十二部毘 <lb ed="X" n="0186a12"/><lb ed="R049" n="0119a15"/><persName>佛</persName>略也二心大谓求菩提三解大谓解菩萨藏四 <lb ed="X" n="0186a13"/><lb ed="R049" n="0119a16"/>净大谓见道净心五莊严大谓福德智慧六时大 <lb ed="X" n="0186a14"/><lb ed="R049" n="0119a17"/>谓三僧祇行行七具足大谓以相好自严得菩提 <lb ed="X" n="0186a15"/><lb ed="R049" n="0119a18"/>也前六是因大第七是果大大因大果合为大乘 <lb ed="X" n="0186a16"/><lb ed="R049" n="0119b01"/>经乘以运载为義运归三德秘藏故也无量義者 <lb ed="X" n="0186a17"/><lb ed="R049" n="0119b02"/>从一法生其一法者所谓无相无相不相名为实 <lb ed="X" n="0186a18"/><lb ed="R049" n="0119b03"/>相从此实相生无量法所谓二法三道四果此等 <lb ed="X" n="0186a19"/><lb ed="R049" n="0119b04"/>诸法名为无量实相为義处从一義处出无量法 <lb ed="X" n="0186a20"/><lb ed="R049" n="0119b05"/>得为无量法入一義处作序譬如算师从一算下 <lb ed="X" n="0186a21"/><lb ed="R049" n="0119b06"/>诸算除诸算归一算由下故除下为除本从一派 <lb ed="X" n="0186a22"/><lb ed="R049" n="0119b07"/>诸收诸归一开为合序亦复如是故无量義经谓 <lb ed="X" n="0186a23"/><lb ed="R049" n="0119b08"/>之从一出多今经谓之收多归一是以无量義经 <lb ed="X" n="0186a24"/><lb ed="R049" n="0119b09"/>为法花之序也教菩萨法者无量義处用教菩萨 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0186b" n="0186b"/> <lb ed="X" n="0186b01"/><lb ed="R049" n="0119b10"/>義处即谛理也<persName>佛</persName>所护念者无量義处是<persName>佛</persName>自所 <lb ed="X" n="0186b02"/><lb ed="R049" n="0119b11"/>证得是故<persName>如来</persName>之所护念经云<persName>佛</persName>自住大乘是也 <lb ed="X" n="0186b03"/><lb ed="R049" n="0119b12"/>妙乐云无生死相故言无相涅槃亦无故言不相 <lb ed="X" n="0186b04"/><lb ed="R049" n="0119b13"/>二法即顿渐三道即三乘四果即罗汉支<persName>佛</persName>菩萨 <lb ed="X" n="0186b05"/><lb ed="R049" n="0119b14"/><persName>佛</persName>。</p><p xml:id="pX31p0186b0502" cb:place="inline">△二入定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186b06"/><lb ed="R049" n="0119b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0186b0601"><persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b0601" n="0186b0601"/><anchor xml:id="beg0186b0601" n="0186b0601"/>已<anchor xml:id="end0186b0601"/><note place="inline">至</note>身心不动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186b07"/><lb ed="R049" n="0119b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0186b0701">结跏趺坐者禅门云若半加以左压右若全加更 <lb ed="X" n="0186b08"/><lb ed="R049" n="0119b17"/><g ref="#CB05427">䟤</g>右以压左如龙蟠结古往诸<persName>佛</persName>及弟子众尽行 <lb ed="X" n="0186b09"/><lb ed="R049" n="0119b18"/>此法又跏趺起恶觉尙生他敬心况入深境界而 <lb ed="X" n="0186b10"/><lb ed="R049" n="0120a01"/>不适悦天人耶又非世受用法不与外道共能破 <lb ed="X" n="0186b11"/><lb ed="R049" n="0120a02"/>魔军烦恼故三昧此云调直定又云正定亦云正 <lb ed="X" n="0186b12"/><lb ed="R049" n="0120a03"/>受<persName>佛</persName>说无量義经<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b1201" n="0186b1201"/><anchor xml:id="beg0186b1201" n="0186b1201"/>已<anchor xml:id="end0186b1201"/>复入无量義处三昧者慧定 <lb ed="X" n="0186b13"/><lb ed="R049" n="0120a04"/>相成非禅不智须先入定非智不禅故先说法说 <lb ed="X" n="0186b14"/><lb ed="R049" n="0120a05"/>此无量義经竟而更入者是为法花作序耳身心 <lb ed="X" n="0186b15"/><lb ed="R049" n="0120a06"/>不动者三昧之法持于身心故不动也。</p><p xml:id="pX31p0186b1516" cb:place="inline">△三雨花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186b16"/><lb ed="R049" n="0120a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0186b1601">是时天雨曼荼罗花<note place="inline">至</note>而散<persName>佛</persName>上及诸大众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186b17"/><lb ed="R049" n="0120a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0186b1701">曼荼罗此云适意又云白花曼殊沙此云柔软又 <lb ed="X" n="0186b18"/><lb ed="R049" n="0120a09"/>云赤花雨此四华者表其当获<persName>佛</persName>因<persName>佛</persName>因者住行 <lb ed="X" n="0186b19"/><lb ed="R049" n="0120a10"/>向地圆因也小白表习种姓十住开<persName>佛</persName>知见也大 <lb ed="X" n="0186b20"/><lb ed="R049" n="0120a11"/>白表性种姓十行示<persName>佛</persName>知见也小赤表道种姓十 <lb ed="X" n="0186b21"/><lb ed="R049" n="0120a12"/>迴向悟<persName>佛</persName>知见也大赤表圣种姓十地入<persName>佛</persName>知见 <lb ed="X" n="0186b22"/><lb ed="R049" n="0120a13"/>也因有趣果之義故云而散<persName>佛</persName>上。</p><p xml:id="pX31p0186b2214" cb:place="inline">△四地动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186b23"/><lb ed="R049" n="0120a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0186b2301">普<persName>佛</persName>世界六种震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186b24"/><lb ed="R049" n="0120a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0186b2401">光明记云六种者动起踊三种是形震吼击三种 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0186c" n="0186c"/> <lb ed="X" n="0186c01"/><lb ed="R049" n="0120a16"/>是声妙乐云此六种者若约事释新旧不同新云 <lb ed="X" n="0186c02"/><lb ed="R049" n="0120a17"/>动涌震击吼<g ref="#CB15090">爆</g>今且用旧摇飏不安名动自下升 <lb ed="X" n="0186c03"/><lb ed="R049" n="0120a18"/>高名起<g ref="#CB01411">疄</g>垄凹凸名涌隐隐有声名震砰<note place="inline">披耕切</note>磕 <lb ed="X" n="0186c04"/><lb ed="R049" n="0120b01"/><note place="inline">克合切</note>发响名吼令物觉悟名觉经论略标多云震 <lb ed="X" n="0186c05"/><lb ed="R049" n="0120b02"/>动即于形声各标一也于六种中又各有三谓动 <lb ed="X" n="0186c06"/><lb ed="R049" n="0120b03"/>遍动等遍动直动为动四天下动为遍动大千动 <lb ed="X" n="0186c07"/><lb ed="R049" n="0120b04"/>为等遍动馀五亦如是合十八种动若约法者表 <lb ed="X" n="0186c08"/><lb ed="R049" n="0120b05"/>净十八界也今经言六种动即表住行向地等妙 <lb ed="X" n="0186c09"/><lb ed="R049" n="0120b06"/>六番破无明无明盘<g ref="#CB16612">礡</g>未曾侵毁方将破壞故动 <lb ed="X" n="0186c10"/><lb ed="R049" n="0120b07"/>地以表之无明若转即变为明故普<persName>佛</persName>世界六种 <lb ed="X" n="0186c11"/><lb ed="R049" n="0120b08"/>震动也六种中光记云击今疏云觉击打搏也爆 <lb ed="X" n="0186c12"/><lb ed="R049" n="0120b09"/>火声也。</p><p xml:id="pX31p0186c1204" cb:place="inline">△五众喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186c13"/><lb ed="R049" n="0120b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0186c1301">尔时会中比丘<note place="inline">至</note>欢喜合掌一心观<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186c14"/><lb ed="R049" n="0120b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0186c1401">比丘比丘尼出家二众也优婆塞优婆夷在家二 <lb ed="X" n="0186c15"/><lb ed="R049" n="0120b12"/>众也优婆塞正云邬婆索迦此翻近事男优婆夷 <lb ed="X" n="0186c16"/><lb ed="R049" n="0120b13"/>正云邬婆斯迦此翻近事女言近事者亲承近事 <lb ed="X" n="0186c17"/><lb ed="R049" n="0120b14"/>诸<persName>佛</persName>法故梵语提婆此云天天然自然乐勝身勝 <lb ed="X" n="0186c18"/><lb ed="R049" n="0120b15"/>故名天即欲界等诸天也梵语那伽此云龙龙有 <lb ed="X" n="0186c19"/><lb ed="R049" n="0120b16"/>四种一守天宫殿持令不落者二兴雲致雨益人 <lb ed="X" n="0186c20"/><lb ed="R049" n="0120b17"/>间者三地龙决江开渎者四伏藏守转轮王大福 <lb ed="X" n="0186c21"/><lb ed="R049" n="0120b18"/>人藏者夜叉正音夜叉此云捷疾亦云勇揵亦云 <lb ed="X" n="0186c22"/><lb ed="R049" n="0121a01"/>暴恶犍闼婆等如前释摩睺罗伽亦云摩睺罗伽 <lb ed="X" n="0186c23"/><lb ed="R049" n="0121a02"/>此云大腹行什曰是地龙而腹行也人非人者八 <lb ed="X" n="0186c24"/><lb ed="R049" n="0121a03"/>部中有人鬼畜故以人非人等总结也龙鬼等得 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0187a" n="0187a"/> <lb ed="X" n="0187a01"/><lb ed="R049" n="0121a04"/>预法会者以其乘急戒缓故由乘急得闻法由戒 <lb ed="X" n="0187a02"/><lb ed="R049" n="0121a05"/>缓堕龙鬼也轮王者阿含经云人寿增至二万岁 <lb ed="X" n="0187a03"/><lb ed="R049" n="0121a06"/>时铁轮王出独治南洲增至四万岁时铜轮王出 <lb ed="X" n="0187a04"/><lb ed="R049" n="0121a07"/>治东南二洲增至六万岁时银轮王出治东西南 <lb ed="X" n="0187a05"/><lb ed="R049" n="0121a08"/>三洲增至八万岁时金轮王出治四天下有金轮 <lb ed="X" n="0187a06"/><lb ed="R049" n="0121a09"/>宝忽现在前王曰可向东方如法而转轮即东转 <lb ed="X" n="0187a07"/><lb ed="R049" n="0121a10"/>王将四兵随其後往巡行诸国南西北方亦复如 <lb ed="X" n="0187a08"/><lb ed="R049" n="0121a11"/>是故曰转轮圣王众见雨花地动瑞相非常知甘 <lb ed="X" n="0187a09"/><lb ed="R049" n="0121a12"/>露将降欣悦内充表大機当发感于勝应是故欢 <lb ed="X" n="0187a10"/><lb ed="R049" n="0121a13"/>喜合掌一心观<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX31p0187a1009" cb:place="inline">△六放光。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187a11"/><lb ed="R049" n="0121a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187a1101">尔时<persName>佛</persName>放眉间白毫相光<note place="inline">至</note>靡不周遍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187a12"/><lb ed="R049" n="0121a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187a1201">白毫者观<persName>佛</persName>海三昧经云<persName>佛</persName>初生时牵长五尺苦 <lb ed="X" n="0187a13"/><lb ed="R049" n="0121a16"/>行时长一丈四尺得<persName>佛</persName>时长一丈五尺其毫中表 <lb ed="X" n="0187a14"/><lb ed="R049" n="0121a17"/>俱空如白琉璃筒内外淸净从初疑心中间行行 <lb ed="X" n="0187a15"/><lb ed="R049" n="0121a18"/>种种相貌乃至入涅槃一切功德皆现毫中毫在 <lb ed="X" n="0187a16"/><lb ed="R049" n="0121b01"/>二眉之间即表中道常德也其相柔软表乐德卷 <lb ed="X" n="0187a17"/><lb ed="R049" n="0121b02"/>舒自在表我德白表净德光照此土他土表自觉 <lb ed="X" n="0187a18"/><lb ed="R049" n="0121b03"/>觉他照东方者东是四方之初表十住是诸位之 <lb ed="X" n="0187a19"/><lb ed="R049" n="0121b04"/>始也万八千者约十八界论百法界千性相即有 <lb ed="X" n="0187a20"/><lb ed="R049" n="0121b05"/>一万八千此等境界<persName>佛</persName>慧未开今应当开故以数 <lb ed="X" n="0187a21"/><lb ed="R049" n="0121b06"/>表之耳迹门说法生身菩萨朗然见理入于十住 <lb ed="X" n="0187a22"/><lb ed="R049" n="0121b07"/>乃至十地本门说法法身菩萨增道损生亦四位 <lb ed="X" n="0187a23"/><lb ed="R049" n="0121b08"/>增长故云靡不周遍。</p><p xml:id="pX31p0187a2309" cb:place="inline">△二他土六瑞六初见六趣 <lb ed="X" n="0187a24"/><lb ed="R049" n="0121b09"/>众生。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0187b" n="0187b"/> <lb ed="X" n="0187b01"/><lb ed="R049" n="0121b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187b0101">下至<name role="" type="person">阿鼻地狱</name><note place="inline">至</note>尽见彼土六趣众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b02"/><lb ed="R049" n="0121b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187b0201">阿鼻此云无间成论明趣果受苦时命及形五皆 <lb ed="X" n="0187b03"/><lb ed="R049" n="0121b12"/>无间也地狱者辅行云从義立名谓地下之狱名 <lb ed="X" n="0187b04"/><lb ed="R049" n="0121b13"/>为地狱故婆沙论云赡部洲下过五百逾缮那乃 <lb ed="X" n="0187b05"/><lb ed="R049" n="0121b14"/>有其狱阿迦尼咤此云质碍究竟即色究竟天也 <lb ed="X" n="0187b06"/><lb ed="R049" n="0121b15"/>六趣者天人修罗地狱鬼畜也趣是向義谓随所 <lb ed="X" n="0187b07"/><lb ed="R049" n="0121b16"/>作业向六道受生也。</p><p xml:id="pX31p0187b0709" cb:place="inline">△二见彼土诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b08"/><lb ed="R049" n="0121b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187b0801">又见彼土现在诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b09"/><lb ed="R049" n="0121b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187b0901">是现彼<persName>佛</persName>为五浊故出现于世与此土<persName>佛</persName>出世意 <lb ed="X" n="0187b10"/><lb ed="R049" n="0122a01"/>同也。</p><p xml:id="pX31p0187b1003" cb:place="inline">△三闻诸<persName>佛</persName>说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b11"/><lb ed="R049" n="0122a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187b1101">及闻诸<persName>佛</persName>所说经法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b12"/><lb ed="R049" n="0122a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187b1201">是现彼<persName>佛</persName>初从无相一法非顿而顿与此土<persName>佛</persName>初 <lb ed="X" n="0187b13"/><lb ed="R049" n="0122a04"/>说花严意同也。</p><p xml:id="pX31p0187b1307" cb:place="inline">△四见四众得道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b14"/><lb ed="R049" n="0122a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187b1401">幷见彼诸比丘比丘尼<note place="inline">至</note>诸修行得道者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b15"/><lb ed="R049" n="0122a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187b1501">是现彼<persName>佛</persName>非渐而渐与此土<persName>佛</persName>次说三藏意同也 <lb ed="X" n="0187b16"/><lb ed="R049" n="0122a07"/>诸修行者三乘修谛缘度之行也得道者得见道 <lb ed="X" n="0187b17"/><lb ed="R049" n="0122a08"/>修道也。</p><p xml:id="pX31p0187b1704" cb:place="inline">△五见菩萨行行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b18"/><lb ed="R049" n="0122a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187b1801">复见诸菩萨摩诃萨<note place="inline">至</note>种种相貌行菩萨道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b19"/><lb ed="R049" n="0122a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187b1901">是现彼<persName>佛</persName>说方等般若众经与此土<persName>佛</persName>三藏之後 <lb ed="X" n="0187b20"/><lb ed="R049" n="0122a11"/>所说意同也种种因缘者昔种善为因今禀教为 <lb ed="X" n="0187b21"/><lb ed="R049" n="0122a12"/>缘菩萨通乎四教故云种种因缘四教各有四门 <lb ed="X" n="0187b22"/><lb ed="R049" n="0122a13"/>即种种相貌故知因缘相貌种别无量皆是彼与 <lb ed="X" n="0187b23"/><lb ed="R049" n="0122a14"/>此同妙乐云因缘谓感应差别信解谓能感不同 <lb ed="X" n="0187b24"/><lb ed="R049" n="0122a15"/>相貌谓信後行异有此不同故云种种虽复殊途 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0187c" n="0187c"/> <lb ed="X" n="0187c01"/><lb ed="R049" n="0122a16"/>不逾二味。</p><p xml:id="pX31p0187c0105" cb:place="inline">△六见诸<persName>佛</persName>涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c02"/><lb ed="R049" n="0122a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187c0201">复见诸<persName>佛</persName>般涅槃者<note place="inline">至</note>以<persName>佛</persName>舍利起七宝塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c03"/><lb ed="R049" n="0122a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187c0301">是现彼<persName>佛</persName>般若之後开权显实收无量法还入一 <lb ed="X" n="0187c04"/><lb ed="R049" n="0122b01"/>法唱入涅槃息化起塔与此土<persName>佛</persName>说法花涅槃意 <lb ed="X" n="0187c05"/><lb ed="R049" n="0122b02"/>同也般涅槃者梵音略也具足应云摩诃般涅槃 <lb ed="X" n="0187c06"/><lb ed="R049" n="0122b03"/>那此云大灭度大即法身灭即解脱度即般若即 <lb ed="X" n="0187c07"/><lb ed="R049" n="0122b04"/>三德秘藏也舍利或云舍利罗亦云舍利罗他翻 <lb ed="X" n="0187c08"/><lb ed="R049" n="0122b05"/>灵骨或翻骨身梵语塔婆或云窣堵波此翻方坟 <lb ed="X" n="0187c09"/><lb ed="R049" n="0122b06"/>或翻圆冢亦翻高显谓安置身骨处也起塔之相 <lb ed="X" n="0187c10"/><lb ed="R049" n="0122b07"/>虽表二经法花之相仍隐若于所见中亦见授记 <lb ed="X" n="0187c11"/><lb ed="R049" n="0122b08"/>声闻及说寿长远<anchor xml:id="nkr_note_add_0187c1101" n="0187c1101"/><anchor xml:id="beg0187c1101" n="0187c1101"/>已<anchor xml:id="end0187c1101"/>泄正宗之意则不成序今虽 <lb ed="X" n="0187c12"/><lb ed="R049" n="0122b09"/>见涅槃一相乃含于法花故疏云开权等也。</p><p xml:id="pX31p0187c1218" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0187c13"/><lb ed="R049" n="0122b10"/>疑念序二初弥勒疑念三初正念六瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c14"/><lb ed="R049" n="0122b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187c1401">尔时弥勒菩萨作是念<note place="inline">至</note>以何因缘而有此瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c15"/><lb ed="R049" n="0122b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187c1501">神变者神名天心即是天然内慧变名变动即是 <lb ed="X" n="0187c16"/><lb ed="R049" n="0122b13"/>六瑞外彰法王法力超益一切弥勒不测外变亦 <lb ed="X" n="0187c17"/><lb ed="R049" n="0122b14"/>不知内慧故兴疑念又弥勒値<persName>佛</persName>殖善既多何容 <lb ed="X" n="0187c18"/><lb ed="R049" n="0122b15"/>不彷彿知应须隐明示暗权言不知耳。</p><p xml:id="pX31p0187c1816" cb:place="inline">△二念问 <lb ed="X" n="0187c19"/><lb ed="R049" n="0122b16"/>谁答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c20"/><lb ed="R049" n="0122b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187c2001">今<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>入于三昧<note place="inline">至</note>当以问谁谁能答者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c21"/><lb ed="R049" n="0122b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187c2101">△三念问文殊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c22"/><lb ed="R049" n="0123a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187c2201">复作此念<note place="inline">至</note>必应见此稀有之相我今当问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c23"/><lb ed="R049" n="0123a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0187c2301">△二大众疑念二初念六瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c24"/><lb ed="R049" n="0123a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0187c2401">尔时比丘比丘尼<note place="inline">至</note>是<persName>佛</persName>光明神通之相。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0188a" n="0188a"/> <lb ed="X" n="0188a01"/><lb ed="R049" n="0123a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a0101">神名天心通名慧性天然之慧彻照无碍故曰神 <lb ed="X" n="0188a02"/><lb ed="R049" n="0123a05"/>通。</p><p xml:id="pX31p0188a0202" cb:place="inline">△二念问谁答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a03"/><lb ed="R049" n="0123a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a0301">今当问谁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a04"/><lb ed="R049" n="0123a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a0401">△四发问序二初长行二初经家述二初述自疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a05"/><lb ed="R049" n="0123a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a0501">尔时弥勒菩萨欲自决疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a06"/><lb ed="R049" n="0123a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a0601">△二述他疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a07"/><lb ed="R049" n="0123a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a0701">又观四众比丘比丘尼<note place="inline">至</note>众会之心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a08"/><lb ed="R049" n="0123a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a0801">△二正发问二初问此土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a09"/><lb ed="R049" n="0123a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a0901">而问<name role="" type="person">文殊师利</name>言<note place="inline">至</note>放大光明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a10"/><lb ed="R049" n="0123a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a1001">△二问他土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a11"/><lb ed="R049" n="0123a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a1101">照于东方万八千土悉见彼<persName>佛</persName>国界莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a12"/><lb ed="R049" n="0123a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a1201">△二偈颂二初颂上问二初颂问此土六瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a13"/><lb ed="R049" n="0123a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a1301">于是弥勒菩萨欲褈宣此義以偈问曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a14"/><lb ed="R049" n="0123a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a1401">西域记云旧曰偈梵本略也或曰偈他梵音讹也 <lb ed="X" n="0188a15"/><lb ed="R049" n="0123a18"/>今从正音宜云伽陀此翻颂长行之後复有偈颂 <lb ed="X" n="0188a16"/><lb ed="R049" n="0123b01"/>者龙树毘婆沙云一随国土天竺有散花贯华之 <lb ed="X" n="0188a17"/><lb ed="R049" n="0123b02"/>说如此土序後铭也二随乐欲不同有乐散说或 <lb ed="X" n="0188a18"/><lb ed="R049" n="0123b03"/>乐章句三随生解不同或于散说得解或于章句 <lb ed="X" n="0188a19"/><lb ed="R049" n="0123b04"/>得解四随利钝不同利者一闻即悟钝者再说方 <lb ed="X" n="0188a20"/><lb ed="R049" n="0123b05"/>悟又表<persName>佛</persName>慇勤褈说又为众集前後故有偈也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a21"/><lb ed="R049" n="0123b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188a2101"><name role="" type="person">文殊师利</name>导师何故<note place="inline">至</note>身意快然得未曾有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a22"/><lb ed="R049" n="0123b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188a2201">初一行颂放光瑞导师谓<persName>佛</persName>也良以说法入定能 <lb ed="X" n="0188a23"/><lb ed="R049" n="0123b08"/>导于人故称导师次一行半颂雨花瑞梵语栴檀 <lb ed="X" n="0188a24"/><lb ed="R049" n="0123b09"/>或曰此方无故不翻或云義翻与药能除病故旃 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0188b" n="0188b"/> <lb ed="X" n="0188b01"/><lb ed="R049" n="0123b10"/>檀香风者风本无香而香为奇特香本属华花香 <lb ed="X" n="0188b02"/><lb ed="R049" n="0123b11"/>如檀故曰栴檀香风夫天花至妙岂有色而无香 <lb ed="X" n="0188b03"/><lb ed="R049" n="0123b12"/>此表因运至果如华之有香风华既集地地则严 <lb ed="X" n="0188b04"/><lb ed="R049" n="0123b13"/>净此表因若趣果果则严净也次半行颂地动瑞 <lb ed="X" n="0188b05"/><lb ed="R049" n="0123b14"/>次一行颂众喜瑞也。</p><p xml:id="pX31p0188b0509" cb:place="inline">△二颂问他土六瑞六初问 <lb ed="X" n="0188b06"/><lb ed="R049" n="0123b15"/>六趣众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b07"/><lb ed="R049" n="0123b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188b0701">眉间光明照于东方<note place="inline">至</note>受报好醜于此悉见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b08"/><lb ed="R049" n="0123b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188b0801">众生是能趣之人生死是所趣之处善恶业缘是 <lb ed="X" n="0188b09"/><lb ed="R049" n="0123b18"/>能趣之因受报或好或醜是所趣之果也。</p><p xml:id="pX31p0188b0917" cb:place="inline">△二颂 <lb ed="X" n="0188b10"/><lb ed="R049" n="0124a01"/>彼<persName>佛</persName>说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b11"/><lb ed="R049" n="0124a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188b1101">又睹诸<persName>佛</persName>圣主狮子<note place="inline">至</note>照明<persName>佛</persName>法开悟众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b12"/><lb ed="R049" n="0124a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188b1201">此四行偈谓彼<persName>佛</persName>说顿教逗大根性也圣主者圣 <lb ed="X" n="0188b13"/><lb ed="R049" n="0124a04"/>即是主主谓主伴是诸菩萨伴中之主故云圣主 <lb ed="X" n="0188b14"/><lb ed="R049" n="0124a05"/>梵语邬波僧诃此云狮子又云狻猊大经云狮子 <lb ed="X" n="0188b15"/><lb ed="R049" n="0124a06"/>发声震吼为壞诈狮子为欲试自力等喩<persName>佛</persName>能摧 <lb ed="X" n="0188b16"/><lb ed="R049" n="0124a07"/>伏魔军示众十力等故云圣主狮子又狮子吼者 <lb ed="X" n="0188b17"/><lb ed="R049" n="0124a08"/>名决定说前两教主非狮子吼说非决定不谈真 <lb ed="X" n="0188b18"/><lb ed="R049" n="0124a09"/>实第一義故演说经法微妙第一者即如此土先 <lb ed="X" n="0188b19"/><lb ed="R049" n="0124a10"/>照高山说花严教也虽云兼别最初纯大故云第 <lb ed="X" n="0188b20"/><lb ed="R049" n="0124a11"/>一前之两教犹杂烦恼故非淸净赴機未遍不名 <lb ed="X" n="0188b21"/><lb ed="R049" n="0124a12"/>柔软以彼说别圆二教故名淸净柔软也教诸菩 <lb ed="X" n="0188b22"/><lb ed="R049" n="0124a13"/>萨者即如此土七处等会无声闻也别圆幷诠中 <lb ed="X" n="0188b23"/><lb ed="R049" n="0124a14"/>道故云梵音深妙称理当機故云令人乐闻各于 <lb ed="X" n="0188b24"/><lb ed="R049" n="0124a15"/>世界者一者以万八千为各二者主伴不同为各 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0188c" n="0188c"/> <lb ed="X" n="0188c01"/><lb ed="R049" n="0124a16"/>别圆二教各有四门名为种种等照明<persName>佛</persName>法开悟 <lb ed="X" n="0188c02"/><lb ed="R049" n="0124a17"/>众生者即如此土始见我身入<persName>如来</persName>慧也妙乐云 <lb ed="X" n="0188c03"/><lb ed="R049" n="0124a18"/>无三乘事故言<persName>佛</persName>法。</p><p xml:id="pX31p0188c0309" cb:place="inline">△三问他土四众三初开声 <lb ed="X" n="0188c04"/><lb ed="R049" n="0124b01"/>闻小乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188c05"/><lb ed="R049" n="0124b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188c0501">若人遭苦厌老病死为说涅槃尽诸苦际。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188c06"/><lb ed="R049" n="0124b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188c0601">此颂具明四谛若人遭苦苦含因果即苦集二谛 <lb ed="X" n="0188c07"/><lb ed="R049" n="0124b04"/>厌老病死即道谛为说涅槃即灭谛若人遭苦而 <lb ed="X" n="0188c08"/><lb ed="R049" n="0124b05"/>造恶业苦不得尽若人遭苦而造善业苦亦不尽 <lb ed="X" n="0188c09"/><lb ed="R049" n="0124b06"/>若人遭苦于外道法中而求解脱但增见长非苦 <lb ed="X" n="0188c10"/><lb ed="R049" n="0124b07"/>亦不尽若人遭苦厌苦复厌集感<persName>佛</persName>说涅槃者此 <lb ed="X" n="0188c11"/><lb ed="R049" n="0124b08"/>人则能尽诸苦际也涅槃者肇法师涅槃论曰此 <lb ed="X" n="0188c12"/><lb ed="R049" n="0124b09"/>云灭度言其大患永灭超度四流斯乃小乘真空 <lb ed="X" n="0188c13"/><lb ed="R049" n="0124b10"/>涅槃也。</p><p xml:id="pX31p0188c1304" cb:place="inline">△二开缘觉中乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188c14"/><lb ed="R049" n="0124b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188c1401">若人有福曾供养<persName>佛</persName>志求勝法为说缘觉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188c15"/><lb ed="R049" n="0124b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188c1501">若人有福者声闻三生种福支<persName>佛</persName>百劫种福形彼 <lb ed="X" n="0188c16"/><lb ed="R049" n="0124b13"/>声闻故言有福此是修福多也曾供养<persName>佛</persName>是供<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0188c17"/><lb ed="R049" n="0124b14"/>多也志求勝法者谓深求缘起勝妙之理是闻法 <lb ed="X" n="0188c18"/><lb ed="R049" n="0124b15"/>多也梵语辟支迦罗此云缘觉因观十二因缘觉 <lb ed="X" n="0188c19"/><lb ed="R049" n="0124b16"/>真谛理故言缘觉别行记云支<persName>佛</persName>修行不立分果 <lb ed="X" n="0188c20"/><lb ed="R049" n="0124b17"/>深观缘起久种三多福慧既隆预侵二习故居声 <lb ed="X" n="0188c21"/><lb ed="R049" n="0124b18"/>闻上。</p><p xml:id="pX31p0188c2103" cb:place="inline">△三开六度大乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188c22"/><lb ed="R049" n="0125a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0188c2201">若有<persName>佛</persName>子修种种行求无上慧为说净道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188c23"/><lb ed="R049" n="0125a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0188c2301">以真慈悲能绍<persName>佛</persName>种故言<persName>佛</persName>子修于六度故言种 <lb ed="X" n="0188c24"/><lb ed="R049" n="0125a03"/>种行志求<persName>佛</persName>道故言无上慧六度中无六蔽如药 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0189a" n="0189a"/> <lb ed="X" n="0189a01"/><lb ed="R049" n="0125a04"/>中无病故言净道非毕竟净也妙乐云修种种行 <lb ed="X" n="0189a02"/><lb ed="R049" n="0125a05"/>及无上慧诸教共有今形凡小亦得种种及无上 <lb ed="X" n="0189a03"/><lb ed="R049" n="0125a06"/>名非毕竟者且约三藏六度言之药中无病名为 <lb ed="X" n="0189a04"/><lb ed="R049" n="0125a07"/>净耳。</p><p xml:id="pX31p0189a0403" cb:place="inline">△四结前幷开後。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a05"/><lb ed="R049" n="0125a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189a0501"><name role="" type="person">文殊师利</name>我住于此<note place="inline">至</note>如是众多今当略说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a06"/><lb ed="R049" n="0125a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189a0601">见闻若斯者又见<persName>佛</persName>子等即见也演说经典及为 <lb ed="X" n="0189a07"/><lb ed="R049" n="0125a10"/>说等即闻也大纲略足故云若斯此是结前也及 <lb ed="X" n="0189a08"/><lb ed="R049" n="0125a11"/>千亿事等即是开後也开後者续後而说故云今 <lb ed="X" n="0189a09"/><lb ed="R049" n="0125a12"/>当略说。</p><p xml:id="pX31p0189a0904" cb:place="inline">△五问修菩萨行三初总略问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a10"/><lb ed="R049" n="0125a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189a1001">我见彼土恒沙菩萨种种因缘而求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a11"/><lb ed="R049" n="0125a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189a1101">妙乐云恒沙者恒即恒河亦云<name role="" type="person">殑伽河</name><name role="" type="person">阿耨达池</name> <lb ed="X" n="0189a12"/><lb ed="R049" n="0125a15"/>四面各出一河东银牛口出<name role="" type="person">殑伽河</name>南金象口出 <lb ed="X" n="0189a13"/><lb ed="R049" n="0125a16"/><name role="" type="person">信度河</name>西琉璃马口出缚刍河北颇胝迦狮子口 <lb ed="X" n="0189a14"/><lb ed="R049" n="0125a17"/>出徙多河各绕池一迊流入四海唯殑伽沙细而 <lb ed="X" n="0189a15"/><lb ed="R049" n="0125a18"/>多外人所计以为福河入洗灭罪<persName>佛</persName>亦顺俗故常 <lb ed="X" n="0189a16"/><lb ed="R049" n="0125b01"/>指之又<persName>佛</persName>说法多近此河故以为喩。</p><p xml:id="pX31p0189a1615" cb:place="inline">△二次第问 <lb ed="X" n="0189a17"/><lb ed="R049" n="0125b02"/>六初问檀那三初问捨财。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a18"/><lb ed="R049" n="0125b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189a1801">或有行施金银珊瑚<note place="inline">至</note>栏楯花盖轩饰佈施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a19"/><lb ed="R049" n="0125b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189a1901">轩大夫以上车也以物饰轩故曰轩饰。</p><p xml:id="pX31p0189a1916" cb:place="inline">△二问捨 <lb ed="X" n="0189a20"/><lb ed="R049" n="0125b05"/>身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a21"/><lb ed="R049" n="0125b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189a2101">复见菩萨身肉手足及妻子施求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a22"/><lb ed="R049" n="0125b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189a2201">身肉等是内身妻子等是外身。</p><p xml:id="pX31p0189a2213" cb:place="inline">△三问捨命。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a23"/><lb ed="R049" n="0125b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189a2301">又见菩萨头目身体欣乐施与求<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a24"/><lb ed="R049" n="0125b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189a2401">捨头目即捨命而不言法者让後般若也。</p><p xml:id="pX31p0189a2417" cb:place="inline">△二问 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0189b" n="0189b"/> <lb ed="X" n="0189b01"/><lb ed="R049" n="0125b10"/>尸罗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189b02"/><lb ed="R049" n="0125b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189b0201"><name role="" type="person">文殊师利</name>我见诸王<note place="inline">至</note>剃除鬚<g ref="#CB00993">发</g>而披法服。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189b03"/><lb ed="R049" n="0125b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189b0301">诸王剃除鬚<g ref="#CB00993">发</g>而科云问戒者正约比丘论持戒 <lb ed="X" n="0189b04"/><lb ed="R049" n="0125b13"/>也在家施易戒难出家施难戒易故约比丘明戒 <lb ed="X" n="0189b05"/><lb ed="R049" n="0125b14"/>也妙乐云往诣等者表往非馀故指<persName>佛</persName>所所问尊 <lb ed="X" n="0189b06"/><lb ed="R049" n="0125b15"/>极云无上道所弃不轻故云乐土身心俱離故云 <lb ed="X" n="0189b07"/><lb ed="R049" n="0125b16"/>剃除法服者即袈裟也璎珞经云若天龙八部鬥 <lb ed="X" n="0189b08"/><lb ed="R049" n="0125b17"/>诤念此袈裟生慈悲心意令比丘安可不忍又龙 <lb ed="X" n="0189b09"/><lb ed="R049" n="0125b18"/>得一缕金翅不吞具明如僧祇律。</p><p xml:id="pX31p0189b0914" cb:place="inline">△三问忍辱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189b10"/><lb ed="R049" n="0126a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189b1001">或见菩萨而作比丘独处闲静乐诵经典。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189b11"/><lb ed="R049" n="0126a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189b1101">忍有三种闲林邃谷恶人恶兽忍耐无嗔即生忍 <lb ed="X" n="0189b12"/><lb ed="R049" n="0126a03"/>自节守志即苦行忍为求<persName>佛</persName>道即第一義忍又而 <lb ed="X" n="0189b13"/><lb ed="R049" n="0126a04"/>作比丘即苦行忍独处闲静即生忍乐诵经典即 <lb ed="X" n="0189b14"/><lb ed="R049" n="0126a05"/>第一義忍也。</p><p xml:id="pX31p0189b1406" cb:place="inline">△四问精进。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189b15"/><lb ed="R049" n="0126a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189b1501">又见菩萨勇猛精进入于深山思惟<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189b16"/><lb ed="R049" n="0126a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189b1601">夫深山可畏非窳怯者所居唯勇进者能安之傍 <lb ed="X" n="0189b17"/><lb ed="R049" n="0126a08"/>若无物思修实相念念不休进求<persName>佛</persName>道也。</p><p xml:id="pX31p0189b1717" cb:place="inline">△五问 <lb ed="X" n="0189b18"/><lb ed="R049" n="0126a09"/>禅定二初问根本禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189b19"/><lb ed="R049" n="0126a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189b1901">又见離欲常处空闲深修禅定得五神通。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189b20"/><lb ed="R049" n="0126a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189b2001">離欲者藏通二教修根本偝捨亦修不净等观離 <lb ed="X" n="0189b21"/><lb ed="R049" n="0126a12"/>欲界欲别教兼離二乘欲圆教又離顺道法爱欲 <lb ed="X" n="0189b22"/><lb ed="R049" n="0126a13"/>深修禅定者发初禅一品此定未深乃至九品传 <lb ed="X" n="0189b23"/><lb ed="R049" n="0126a14"/>传为深此定转变自在能发诸通凡夫但五通二 <lb ed="X" n="0189b24"/><lb ed="R049" n="0126a15"/>乘具六别教菩萨让<persName>佛</persName>分有无漏亦但称五通也 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0189c" n="0189c"/> <lb ed="X" n="0189c01"/><lb ed="R049" n="0126a16"/>圆教约理初後皆具六通若从实说初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0189c0101" n="0189c0101"/><anchor xml:id="beg0189c0101" n="0189c0101"/>已<anchor xml:id="end0189c0101"/>去亦 <lb ed="X" n="0189c02"/><lb ed="R049" n="0126a17"/>但分得无漏通耳六通者一天眼二天耳三他心 <lb ed="X" n="0189c03"/><lb ed="R049" n="0126a18"/>四宿命五身如意六漏尽今言得五神通者未得 <lb ed="X" n="0189c04"/><lb ed="R049" n="0126b01"/>究竟漏尽通也二乘断见思尽虽云具六若望菩 <lb ed="X" n="0189c05"/><lb ed="R049" n="0126b02"/>萨亦但五也别圆无明未尽分证无漏故亦但称 <lb ed="X" n="0189c06"/><lb ed="R049" n="0126b03"/>五也。</p><p xml:id="pX31p0189c0603" cb:place="inline">△二问出世禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189c07"/><lb ed="R049" n="0126b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189c0701">又见菩萨安禅合掌以千万偈赞诸法王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189c08"/><lb ed="R049" n="0126b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189c0801">此是别圆之禅静散不相妨不起灭定现诸威仪 <lb ed="X" n="0189c09"/><lb ed="R049" n="0126b06"/>如修罗琴不拊而韵无缘无念有感则形故能安 <lb ed="X" n="0189c10"/><lb ed="R049" n="0126b07"/>禅赞<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX31p0189c1005" cb:place="inline">△六问般若二初问自行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189c11"/><lb ed="R049" n="0126b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189c1101">复见菩萨智深志固能问诸<persName>佛</persName>闻悉受持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189c12"/><lb ed="R049" n="0126b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189c1201">智深者慧穷理本也志固者誓愿廣大也此即二 <lb ed="X" n="0189c13"/><lb ed="R049" n="0126b10"/>种莊严能问能持也。</p><p xml:id="pX31p0189c1309" cb:place="inline">△二问化他。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189c14"/><lb ed="R049" n="0126b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0189c1401">又见<persName>佛</persName>子定慧具足<note place="inline">至</note>破魔兵众而击法鼓。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189c15"/><lb ed="R049" n="0126b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0189c1501">定慧具足者别圆地住方乃具足无量喩者即是 <lb ed="X" n="0189c16"/><lb ed="R049" n="0126b13"/>种种方便诸教之中引无量譬类助显第一義也 <lb ed="X" n="0189c17"/><lb ed="R049" n="0126b14"/>破魔兵众者空观破四魔假观次第破八魔中观 <lb ed="X" n="0189c18"/><lb ed="R049" n="0126b15"/>圆破八魔梵语魔罗此云能夺命死魔实能夺命 <lb ed="X" n="0189c19"/><lb ed="R049" n="0126b16"/>馀烦恼魔五阴魔天主魔能作夺命因缘又能夺 <lb ed="X" n="0189c20"/><lb ed="R049" n="0126b17"/>智慧命故四魔皆云能夺命也又翻为障能为修 <lb ed="X" n="0189c21"/><lb ed="R049" n="0126b18"/>道者作障碍故前三魔可知天主魔者垂裕记云 <lb ed="X" n="0189c22"/><lb ed="R049" n="0127a01"/>第六天上别有魔罗所居<name role="" type="person">他化天</name>摄既破魔<anchor xml:id="nkr_note_add_0189c2201" n="0189c2201"/><anchor xml:id="beg0189c2201" n="0189c2201"/>已<anchor xml:id="end0189c2201"/>应 <lb ed="X" n="0189c23"/><lb ed="R049" n="0127a02"/>转法轮而云击法鼓者初发心住便成正觉百<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0189c24"/><lb ed="R049" n="0127a03"/>世界作<persName>佛</persName>以真妙梵音警悟众生即是圆击梵轮 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0190a" n="0190a"/> <lb ed="X" n="0190a01"/><lb ed="R049" n="0127a04"/>法鼓辅行云八魔者谓阴等四及无常等四古译 <lb ed="X" n="0190a02"/><lb ed="R049" n="0127a05"/>经论魔字从石自梁武来谓魔能恼人字宜从鬼。</p> <lb ed="X" n="0190a03"/><lb ed="R049" n="0127a06"/><p xml:id="pX31p0190a0301">△三不次问七初问禅定二初问入捨禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a04"/><lb ed="R049" n="0127a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190a0401">又见菩萨寂然宴默天龙恭敬不以为喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a05"/><lb ed="R049" n="0127a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190a0501">不以为喜即捨禅妙乐云捨禅者第四禅也亦可 <lb ed="X" n="0190a06"/><lb ed="R049" n="0127a09"/>别圆忘怀之捨忘彼禅故名之为捨。</p><p xml:id="pX31p0190a0615" cb:place="inline">△二问入悲 <lb ed="X" n="0190a07"/><lb ed="R049" n="0127a10"/>禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a08"/><lb ed="R049" n="0127a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190a0801">又见菩萨处林放光济地狱苦令入<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a09"/><lb ed="R049" n="0127a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190a0901">婆沙论云初禅修悲易二禅修喜易三禅修慈易 <lb ed="X" n="0190a10"/><lb ed="R049" n="0127a13"/>四禅修捨易此中悲禅既云化他岂独初禅故知 <lb ed="X" n="0190a11"/><lb ed="R049" n="0127a14"/>一一禅皆应云慈乃至喜捨。</p><p xml:id="pX31p0190a1112" cb:place="inline">△三问精进。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a12"/><lb ed="R049" n="0127a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190a1201">又见<persName>佛</persName>子未尝睡眠经行林中勤求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a13"/><lb ed="R049" n="0127a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190a1301">未尝睡眠即是般舟念<persName>佛</persName>等法门也睡眠者止观 <lb ed="X" n="0190a14"/><lb ed="R049" n="0127a17"/>云心神昏昏为睡六识暗塞四大倚放为眠。</p><p xml:id="pX31p0190a1418" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0190a15"/><lb ed="R049" n="0127a18"/>问尸罗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a16"/><lb ed="R049" n="0127b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190a1601">又见具戒威仪无缺净如宝珠以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a17"/><lb ed="R049" n="0127b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190a1701">威仪无缺即是初不缺戒净如宝珠即是第十究 <lb ed="X" n="0190a18"/><lb ed="R049" n="0127b03"/>竟戒但擧初後中间可解大论明十戒一不缺二 <lb ed="X" n="0190a19"/><lb ed="R049" n="0127b04"/>不破三不穿四不杂五随道六无著七智所赞八 <lb ed="X" n="0190a20"/><lb ed="R049" n="0127b05"/>自在九随定十具足即究竟也今十始终悉是菩 <lb ed="X" n="0190a21"/><lb ed="R049" n="0127b06"/>萨故皆求<persName>佛</persName>道。</p><p xml:id="pX31p0190a2107" cb:place="inline">△四问忍辱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a22"/><lb ed="R049" n="0127b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190a2201">又见<persName>佛</persName>子住忍辱力<note place="inline">至</note>皆悉能忍以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a23"/><lb ed="R049" n="0127b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190a2301">忍辱者法界次第云内心能安忍外所辱故名忍 <lb ed="X" n="0190a24"/><lb ed="R049" n="0127b09"/>辱有二种一者生忍二者法忍生忍有二一于恭 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0190b" n="0190b"/> <lb ed="X" n="0190b01"/><lb ed="R049" n="0127b10"/>敬供养中能忍不著则不生憍逸二于嗔骂打害 <lb ed="X" n="0190b02"/><lb ed="R049" n="0127b11"/>及蚊蚋等能忍则不生嗔恼是为生忍法忍亦二 <lb ed="X" n="0190b03"/><lb ed="R049" n="0127b12"/>一者非心法谓寒热风雨饥渴老病等二者心法 <lb ed="X" n="0190b04"/><lb ed="R049" n="0127b13"/>谓嗔忧欲慢诸邪见等于此二法能忍不动是名 <lb ed="X" n="0190b05"/><lb ed="R049" n="0127b14"/>法忍力者阿含经云力有六种小儿啼为力女人 <lb ed="X" n="0190b06"/><lb ed="R049" n="0127b15"/>嗔为力国王憍为力罗汉进为力诸<persName>佛</persName>悲为力比 <lb ed="X" n="0190b07"/><lb ed="R049" n="0127b16"/>丘忍为力遗教经云若不能忍受恶骂之毒如饮 <lb ed="X" n="0190b08"/><lb ed="R049" n="0127b17"/>甘露者不名入道智慧人也妙乐云初半行能忍 <lb ed="X" n="0190b09"/><lb ed="R049" n="0127b18"/>人次半行所忍境下半行用忍意。</p><p xml:id="pX31p0190b0914" cb:place="inline">△五更问禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190b10"/><lb ed="R049" n="0128a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190b1001">又见菩萨離诸戏笑<note place="inline">至</note>亿千万岁以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190b11"/><lb ed="R049" n="0128a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190b1101">離戏笑是却掉悔盖離痴眷属是除嗔盖亲近智 <lb ed="X" n="0190b12"/><lb ed="R049" n="0128a03"/>者是除疑盖一心除乱是却贪盖摄念山林是除 <lb ed="X" n="0190b13"/><lb ed="R049" n="0128a04"/>睡盖妙乐云初一行半明所離次半行明離意以 <lb ed="X" n="0190b14"/><lb ed="R049" n="0128a05"/>诸教禅皆離五盖意在<persName>佛</persName>道如宝积经中迦葉云 <lb ed="X" n="0190b15"/><lb ed="R049" n="0128a06"/>有四法急走捨離百由旬外一利养二恶友三恶 <lb ed="X" n="0190b16"/><lb ed="R049" n="0128a07"/>众四同住多戏笑或嗔鬥等。</p><p xml:id="pX31p0190b1612" cb:place="inline">△六问檀那二初四 <lb ed="X" n="0190b17"/><lb ed="R049" n="0128a08"/>事施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190b18"/><lb ed="R049" n="0128a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190b1801">或见菩萨肴膳饮食<note place="inline">至</note>流泉浴池施<persName>佛</persName>及僧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190b19"/><lb ed="R049" n="0128a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190b1901">妙乐云初一行二事谓饮食汤药次一行衣服次 <lb ed="X" n="0190b20"/><lb ed="R049" n="0128a11"/>二行卧具房舍等肴<g ref="#CB01469">菹</g>也膳美食也。</p><p xml:id="pX31p0190b2015" cb:place="inline">△二结成施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190b21"/><lb ed="R049" n="0128a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190b2101">如是等施种种微妙欢喜无厌求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190b22"/><lb ed="R049" n="0128a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190b2201">△七问般若三初不可说而说般若。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190b23"/><lb ed="R049" n="0128a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190b2301">或有菩萨说寂灭法种种教诏无数众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190b24"/><lb ed="R049" n="0128a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190b2401">至理寂灭本不可说有因缘故亦可得说诏尔雅 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0190c" n="0190c"/> <lb ed="X" n="0190c01"/><lb ed="R049" n="0128a16"/>训导。</p><p xml:id="pX31p0190c0103" cb:place="inline">△二不可观而观般若。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c02"/><lb ed="R049" n="0128a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c0201">或见菩萨观诸法性无有二相犹如虚空。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c03"/><lb ed="R049" n="0128a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c0301">诸法性空本不可观顺性而修故可观也。</p><p xml:id="pX31p0190c0317" cb:place="inline">△三而 <lb ed="X" n="0190c04"/><lb ed="R049" n="0128b01"/>说而观论般若。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c05"/><lb ed="R049" n="0128b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c0501">又见<persName>佛</persName>子心无所著以此妙慧求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c06"/><lb ed="R049" n="0128b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c0601">心无所著即是心行处灭心不著故必離言说即 <lb ed="X" n="0190c07"/><lb ed="R049" n="0128b04"/>是言语道断言语道断泯前初行不可说而说心 <lb ed="X" n="0190c08"/><lb ed="R049" n="0128b05"/>行处灭泯前次行不可观而观虽复双泯而说而 <lb ed="X" n="0190c09"/><lb ed="R049" n="0128b06"/>照。</p><p xml:id="pX31p0190c0902" cb:place="inline">△六问<persName>佛</persName>般涅槃六初标<persName>佛</persName>灭起塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c10"/><lb ed="R049" n="0128b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c1001"><name role="" type="person">文殊师利</name>又有菩萨<persName>佛</persName>灭度後供养舍利。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c11"/><lb ed="R049" n="0128b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c1101">△二问塔数多少。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c12"/><lb ed="R049" n="0128b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c1201">又见<persName>佛</persName>子造诸塔庙无数恒沙严饰国界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c13"/><lb ed="R049" n="0128b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c1301">△三明塔量纵廣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c14"/><lb ed="R049" n="0128b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c1401">宝塔高妙五千由旬纵廣正等二千由旬。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c15"/><lb ed="R049" n="0128b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c1501">△四明塔相莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c16"/><lb ed="R049" n="0128b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c1601">一一塔庙各千幢幡珠绞络幔宝铃和鸣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c17"/><lb ed="R049" n="0128b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c1701">幔<note place="inline">莫羊切</note>幕也交谓交结露谓显露。</p><p xml:id="pX31p0190c1715" cb:place="inline">△五明供养众 <lb ed="X" n="0190c18"/><lb ed="R049" n="0128b15"/>具。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c19"/><lb ed="R049" n="0128b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c1901">诸天龙神人及非人香花伎乐常以供养。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c20"/><lb ed="R049" n="0128b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c2001">△六结供养塔庙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c21"/><lb ed="R049" n="0128b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0190c2101"><name role="" type="person">文殊师利</name>诸<persName>佛</persName>子等<note place="inline">至</note>如天树王其花开敷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c22"/><lb ed="R049" n="0129a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0190c2201">天树王者即<name role="" type="person">忉利天</name>波利质多罗树此云圆生大 <lb ed="X" n="0190c23"/><lb ed="R049" n="0129a02"/>经云树高百由旬根深五由旬枝葉布五十由旬 <lb ed="X" n="0190c24"/><lb ed="R049" n="0129a03"/>其花香遍五十由旬光照八十由旬。</p><p xml:id="pX31p0190c2415" cb:place="inline">△二颂请答 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0191a" n="0191a"/> <lb ed="X" n="0191a01"/><lb ed="R049" n="0129a04"/>二初擧疑述请三初擧见此土事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191a02"/><lb ed="R049" n="0129a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191a0201"><persName>佛</persName>放一光我及众会见此国界种种殊妙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191a03"/><lb ed="R049" n="0129a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191a0301">△二擧见他土事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191a04"/><lb ed="R049" n="0129a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191a0401">诸<persName>佛</persName>神力智慧稀有放一净光照无量国。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191a05"/><lb ed="R049" n="0129a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191a0501">初二句歎光本本即神力智慧言诸<persName>佛</persName>者擧诸显 <lb ed="X" n="0191a06"/><lb ed="R049" n="0129a09"/>一正指释迦稀有者正歎尔前不然故云稀有第 <lb ed="X" n="0191a07"/><lb ed="R049" n="0129a10"/>三句歎光体由二事故其光乃净第四句歎光用 <lb ed="X" n="0191a08"/><lb ed="R049" n="0129a11"/>即所照国也过万八千方云无量故前立数且从 <lb ed="X" n="0191a09"/><lb ed="R049" n="0129a12"/>所表。</p><p xml:id="pX31p0191a0903" cb:place="inline">△三请答决众疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191a10"/><lb ed="R049" n="0129a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191a1001">我等见此得未曾有<persName>佛</persName>子文殊愿决众疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191a11"/><lb ed="R049" n="0129a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191a1101">见此者见二土瑞也与一化异故云未曾诸<persName>佛</persName>子 <lb ed="X" n="0191a12"/><lb ed="R049" n="0129a15"/>等疑事不轻故重启之非专为<anchor xml:id="nkr_note_add_0191a1201" n="0191a1201"/><anchor xml:id="beg0191a1201" n="0191a1201"/>己<anchor xml:id="end0191a1201"/>故云众也。</p><p xml:id="pX31p0191a1218" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0191a13"/><lb ed="R049" n="0129a16"/>释四伏难二初正释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191a14"/><lb ed="R049" n="0129a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191a1401">四众欣仰瞻仁及我<note place="inline">至</note>及见诸<persName>佛</persName>此非小缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191a15"/><lb ed="R049" n="0129a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191a1501">此四行偈释伏难也言伏难者文殊内心构难不 <lb ed="X" n="0191a16"/><lb ed="R049" n="0129b01"/>肯时答其意有三一此瑞稀奇不可仓猝轻尔有 <lb ed="X" n="0191a17"/><lb ed="R049" n="0129b02"/>判二智众如海谦光推高三靳固前却生众渴仰 <lb ed="X" n="0191a18"/><lb ed="R049" n="0129b03"/>故以伏难潜而拒之弥勒彰灼释难意亦有三一 <lb ed="X" n="0191a19"/><lb ed="R049" n="0129b04"/>瑞大疑大若不为释忧兕在怀妨闻正说二众海 <lb ed="X" n="0191a20"/><lb ed="R049" n="0129b05"/>乃多機在仁者三阖众瞻仁故知注诚慇重所以 <lb ed="X" n="0191a21"/><lb ed="R049" n="0129b06"/>彰言释难请令时答初伏难者因正请生请云<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0191a22"/><lb ed="R049" n="0129b07"/>子文殊愿决众疑文殊仍此起初伏难汝云众疑 <lb ed="X" n="0191a23"/><lb ed="R049" n="0129b08"/>众未曾疑若疑应问众既不疑我何所决弥勒即 <lb ed="X" n="0191a24"/><lb ed="R049" n="0129b09"/>以第一偈释云四众欣仰瞻仁及我及我欲令我 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0191b" n="0191b"/> <lb ed="X" n="0191b01"/><lb ed="R049" n="0129b10"/>问瞻仁欲得仁答文殊因此起第二难众同有疑 <lb ed="X" n="0191b02"/><lb ed="R049" n="0129b11"/>不易可答待<persName>佛</persName>出定然後决疑弥勒即用第二偈 <lb ed="X" n="0191b03"/><lb ed="R049" n="0129b12"/>释若有疑在怀忧兕不泰应以时答复知<persName>如来</persName>何 <lb ed="X" n="0191b04"/><lb ed="R049" n="0129b13"/>时定起故言<persName>佛</persName>子时答决疑令喜文殊因此起第 <lb ed="X" n="0191b05"/><lb ed="R049" n="0129b14"/>三难我与仁者同居学地欲测<persName>佛</persName>意微共筹量独 <lb ed="X" n="0191b06"/><lb ed="R049" n="0129b15"/>令我答于理不可弥勒即以第三偈释我亦微心 <lb ed="X" n="0191b07"/><lb ed="R049" n="0129b16"/>下思踟蹰两楹为说妙法为当授记故言<persName>佛</persName>坐道 <lb ed="X" n="0191b08"/><lb ed="R049" n="0129b17"/>场所得妙法为欲说此为当授记文殊因此起第 <lb ed="X" n="0191b09"/><lb ed="R049" n="0129b18"/>四难若如汝说即是释疑何烦我答弥勒即以第 <lb ed="X" n="0191b10"/><lb ed="R049" n="0130a01"/>四偈释安得以我犹豫之心而判大事故言示诸 <lb ed="X" n="0191b11"/><lb ed="R049" n="0130a02"/><persName>佛</persName>土此非小缘文殊伏难既穷谦光亦止此发问 <lb ed="X" n="0191b12"/><lb ed="R049" n="0130a03"/>序中文殊伏乎四难则是潜也弥勒释之四偈则 <lb ed="X" n="0191b13"/><lb ed="R049" n="0130a04"/>是显也文殊为宾弥勒为主此四伏难光宅受于 <lb ed="X" n="0191b14"/><lb ed="R049" n="0130a05"/>次师次师受于江北钊师既是先贤文外巧思天 <lb ed="X" n="0191b15"/><lb ed="R049" n="0130a06"/>台承用若下答问序中弥勒伏乎四疑则是潜也 <lb ed="X" n="0191b16"/><lb ed="R049" n="0130a07"/>文殊释之四偈则是显也弥勒为宾文殊为主此 <lb ed="X" n="0191b17"/><lb ed="R049" n="0130a08"/>亦文外巧思出自天台非传他疏也。</p><p xml:id="pX31p0191b1715" cb:place="inline">△二结请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191b18"/><lb ed="R049" n="0130a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191b1801">文殊当知四众龙神瞻察仁者为说何等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191b19"/><lb ed="R049" n="0130a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191b1901">△五答问序二初长行四初自唯忖答二初标章。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191b20"/><lb ed="R049" n="0130a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191b2001">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>语弥勒菩萨摩诃萨<note place="inline">至</note>如我唯忖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191b21"/><lb ed="R049" n="0130a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191b2101">唯者思惟忖者筹量唯今如昔忖昔如今然文殊 <lb ed="X" n="0191b22"/><lb ed="R049" n="0130a13"/>古<persName>佛</persName>岂应不知迹示思惟也。</p><p xml:id="pX31p0191b2212" cb:place="inline">△二正唯忖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191b23"/><lb ed="R049" n="0130a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191b2301">今<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>欲说大法<note place="inline">至</note>击大法鼓演大法義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191b24"/><lb ed="R049" n="0130a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191b2401">欲说大法者唯昔诸<persName>佛</persName>说无量義经後则开权显 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0191c" n="0191c"/> <lb ed="X" n="0191c01"/><lb ed="R049" n="0130a16"/>实收无量以归一忖于今<persName>佛</persName>既说无量義<anchor xml:id="nkr_note_add_0191c0101" n="0191c0101"/><anchor xml:id="beg0191c0101" n="0191c0101"/>已<anchor xml:id="end0191c0101"/>亦应 <lb ed="X" n="0191c02"/><lb ed="R049" n="0130a17"/>开权显实会无量以归一一者即大法也雨大法 <lb ed="X" n="0191c03"/><lb ed="R049" n="0130a18"/>雨者唯昔诸<persName>佛</persName>天雨四华之後一雨所润普入圆 <lb ed="X" n="0191c04"/><lb ed="R049" n="0130b01"/>因住行向地忖于今<persName>佛</persName>雨花之後亦应一雨所润 <lb ed="X" n="0191c05"/><lb ed="R049" n="0130b02"/>皆成<persName>佛</persName>因住行向地故言雨大法雨也吹大法螺 <lb ed="X" n="0191c06"/><lb ed="R049" n="0130b03"/>者吹螺改号唯昔四众见瑞欢喜障除機动即改 <lb ed="X" n="0191c07"/><lb ed="R049" n="0130b04"/>人教行理皆一忖今众喜亦应障除機动改人教 <lb ed="X" n="0191c08"/><lb ed="R049" n="0130b05"/>行理皆一所改既深故言吹大法螺也击大法鼓 <lb ed="X" n="0191c09"/><lb ed="R049" n="0130b06"/>者严鼓诫兵譬破无明唯昔地动<anchor xml:id="nkr_note_add_0191c0901" n="0191c0901"/><anchor xml:id="beg0191c0901" n="0191c0901"/>已<anchor xml:id="end0191c0901"/>後即有六番 <lb ed="X" n="0191c10"/><lb ed="R049" n="0130b07"/>破无明贼忖于今<persName>佛</persName>地动<anchor xml:id="nkr_note_add_0191c1001" n="0191c1001"/><anchor xml:id="beg0191c1001" n="0191c1001"/>已<anchor xml:id="end0191c1001"/>後亦应六番破无明 <lb ed="X" n="0191c11"/><lb ed="R049" n="0130b08"/>贼声教极妙故言击大法鼓也演大法義者唯昔 <lb ed="X" n="0191c12"/><lb ed="R049" n="0130b09"/>诸<persName>佛</persName>放白毫光後即说法花忖于今<persName>佛</persName>放光<anchor xml:id="nkr_note_add_0191c1201" n="0191c1201"/><anchor xml:id="beg0191c1201" n="0191c1201"/>已<anchor xml:id="end0191c1201"/>後 <lb ed="X" n="0191c13"/><lb ed="R049" n="0130b10"/>亦应即说法花故言演大法義也如是五句悉是 <lb ed="X" n="0191c14"/><lb ed="R049" n="0130b11"/>唯昔判今忖今类昔也。</p><p xml:id="pX31p0191c1410" cb:place="inline">△二略曾见答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191c15"/><lb ed="R049" n="0130b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191c1501">诸善男子我于过去诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>故现斯瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191c16"/><lb ed="R049" n="0130b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191c1601">初以<anchor xml:id="nkr_note_add_0191c1601" n="0191c1601"/><anchor xml:id="beg0191c1601" n="0191c1601"/>己<anchor xml:id="end0191c1601"/>智唯忖今以略曾见答欲令众生咸得闻 <lb ed="X" n="0191c17"/><lb ed="R049" n="0130b14"/>知者闻即闻慧知即思慧收无量归一改三乘教 <lb ed="X" n="0191c18"/><lb ed="R049" n="0130b15"/>理六番破无明等开示悟入<persName>佛</persName>之知见故言一切 <lb ed="X" n="0191c19"/><lb ed="R049" n="0130b16"/>世间难信之法也。</p><p xml:id="pX31p0191c1908" cb:place="inline">△三廣曾见答三初引最初一 <lb ed="X" n="0191c20"/><lb ed="R049" n="0130b17"/><persName>佛</persName>同三初时节。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191c21"/><lb ed="R049" n="0130b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191c2101">诸善男子如过去无量无边不可思议阿僧祇劫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191c22"/><lb ed="R049" n="0131a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191c2201">梵语阿僧祇劫此云无数时。</p><p xml:id="pX31p0191c2212" cb:place="inline">△二标名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191c23"/><lb ed="R049" n="0131a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0191c2301">尔时有<persName>佛</persName>号日月灯明<note place="inline">至</note><persName>天人师</persName><persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191c24"/><lb ed="R049" n="0131a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0191c2401">日月灯明是别号<persName>如来</persName>等是通号<persName>佛</persName><persName>佛</persName>应身皆具 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0192a" n="0192a"/> <lb ed="X" n="0192a01"/><lb ed="R049" n="0131a04"/>此十故名通号此十号義若总略释者无虚妄名 <lb ed="X" n="0192a02"/><lb ed="R049" n="0131a05"/><persName>如来</persName>良福田名<persName>应供</persName>知法界名<persName>正遍知</persName>具三明名 <lb ed="X" n="0192a03"/><lb ed="R049" n="0131a06"/><persName>明行足</persName>不还来名<persName>善逝</persName>知众生国土名<persName>世间解</persName>无 <lb ed="X" n="0192a04"/><lb ed="R049" n="0131a07"/>与等名<persName>无上士</persName>调他心名<persName>调御丈夫</persName>为众生眼名 <lb ed="X" n="0192a05"/><lb ed="R049" n="0131a08"/><persName>天人师</persName>知三聚名<persName>佛</persName>具兹十德名世间尊此十号 <lb ed="X" n="0192a06"/><lb ed="R049" n="0131a09"/>名经论开合不同大经释为十一句大论第三合 <lb ed="X" n="0192a07"/><lb ed="R049" n="0131a10"/><persName>无上士</persName><persName>调御丈夫</persName>为一句<persName>世尊</persName>为第十句璎珞经 <lb ed="X" n="0192a08"/><lb ed="R049" n="0131a11"/>云一者<persName>如来</persName>乃至十者<persName>佛陀</persName>具足十号名世中尊。</p> <lb ed="X" n="0192a09"/><lb ed="R049" n="0131a12"/><p xml:id="pX31p0192a0901">△三说法三初明初说顿教同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192a10"/><lb ed="R049" n="0131a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192a1001">演说正法初善中善後善<note place="inline">至</note>具足淸白梵行之相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192a11"/><lb ed="R049" n="0131a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192a1101">初中後三善者即是顿教序正流通三段名为时 <lb ed="X" n="0192a12"/><lb ed="R049" n="0131a15"/>节善其義深远即是顿教了義之理二乘不测其 <lb ed="X" n="0192a13"/><lb ed="R049" n="0131a16"/>边底故言深远名为義善其语巧妙即是顿教之 <lb ed="X" n="0192a14"/><lb ed="R049" n="0131a17"/>文八音所吐会理直说悦菩萨心名为语善纯一 <lb ed="X" n="0192a15"/><lb ed="R049" n="0131a18"/>无杂不与二乘共即是顿教独一善具足者具明 <lb ed="X" n="0192a16"/><lb ed="R049" n="0131b01"/>界内界外满字之法即是顿教圆满善淸白无二 <lb ed="X" n="0192a17"/><lb ed="R049" n="0131b02"/>边瑕秽即是顿教调柔善梵行之相者即是顿教 <lb ed="X" n="0192a18"/><lb ed="R049" n="0131b03"/>无缘慈善此文殊引古<persName>佛</persName>顿教七善与今<persName>佛</persName>顿说 <lb ed="X" n="0192a19"/><lb ed="R049" n="0131b04"/>七善同也。</p><p xml:id="pX31p0192a1905" cb:place="inline">△二顿後开渐教同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192a20"/><lb ed="R049" n="0131b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192a2001">为求声闻者<note place="inline">至</note>为诸菩萨说应六波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192a21"/><lb ed="R049" n="0131b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192a2101">闻<persName>佛</persName>声教故曰声闻苦集灭道四皆审实不虚故 <lb ed="X" n="0192a22"/><lb ed="R049" n="0131b07"/>名四谛止观云苦则三相迁移<note place="inline">生异灭</note>集则四心流 <lb ed="X" n="0192a23"/><lb ed="R049" n="0131b08"/>动<note place="inline">贪嗔痴等分</note>道则对治易夺<note place="inline">菩提烦恼更互相倾</note>灭则灭有还 <lb ed="X" n="0192a24"/><lb ed="R049" n="0131b09"/>无<note place="inline">灭二十五有还无馀涅槃</note>涅槃者即小乘真空涅槃也上问 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0192b" n="0192b"/> <lb ed="X" n="0192b01"/><lb ed="R049" n="0131b10"/>若人遭苦为说涅槃今文殊引古<persName>佛</persName>次顿之後亦 <lb ed="X" n="0192b02"/><lb ed="R049" n="0131b11"/>开此声闻乘以答斯问也梵语辟支迦罗此云缘 <lb ed="X" n="0192b03"/><lb ed="R049" n="0131b12"/>觉因观十二因缘觉真谛理故名缘觉十二因缘 <lb ed="X" n="0192b04"/><lb ed="R049" n="0131b13"/>者一无明<note place="inline">无所明了故曰无明即过去一切烦恼</note>二行<note place="inline">造作名行即过去业也</note> <lb ed="X" n="0192b05"/><lb ed="R049" n="0131b14"/>三识<note place="inline">既有惑业意识妄念投托母胎名之为识</note>四名色<note place="inline">名是心色是质</note>五六入 <lb ed="X" n="0192b06"/><lb ed="R049" n="0131b15"/><note place="inline">六根成此胎中根有入尘之義故名为入</note>六触<note place="inline">出胎<anchor xml:id="nkr_note_add_0192b0601" n="0192b0601"/><anchor xml:id="beg0192b0601" n="0192b0601"/>已<anchor xml:id="end0192b0601"/>後由根对尘是名为触</note>七受<note place="inline">因六 <lb ed="X" n="0192b07"/><lb ed="R049" n="0131b16"/>尘触六根即领纳前境名之为受</note>八爱<note place="inline">贪于五欲名之为爱</note>九取<note place="inline">于五尘境生取著心 <lb ed="X" n="0192b08"/><lb ed="R049" n="0131b17"/>名之为取</note>十有<note place="inline">体即是业如过去行由善恶业当生三有故名为有</note>十一生<note place="inline">从有还受 <lb ed="X" n="0192b09"/><lb ed="R049" n="0131b18"/>後世五众之身是名为生</note>十二老死<note place="inline">从生五众之身熟壞是名为死</note>无明行等 <lb ed="X" n="0192b10"/><lb ed="R049" n="0132a01"/>辗转感果为因互相由藉为缘故名十二因缘也 <lb ed="X" n="0192b11"/><lb ed="R049" n="0132a02"/>上问若人有福志求勝法今文殊引古<persName>佛</persName>次顿之 <lb ed="X" n="0192b12"/><lb ed="R049" n="0132a03"/>後亦开此中乘以答斯问也六波罗蜜者佈施持 <lb ed="X" n="0192b13"/><lb ed="R049" n="0132a04"/>戒忍辱精进禅定智慧是为六波罗蜜此云到彼 <lb ed="X" n="0192b14"/><lb ed="R049" n="0132a05"/>岸生死为此岸涅槃为彼岸由修此六度能到涅 <lb ed="X" n="0192b15"/><lb ed="R049" n="0132a06"/>槃故也亦云事究竟菩萨为众生遍修一切事行 <lb ed="X" n="0192b16"/><lb ed="R049" n="0132a07"/>满足故也上问<persName>佛</persName>子修种种行今文殊引古<persName>佛</persName>次 <lb ed="X" n="0192b17"/><lb ed="R049" n="0132a08"/>顿之後亦开六度菩萨乘以答斯问也如上三乘 <lb ed="X" n="0192b18"/><lb ed="R049" n="0132a09"/>皆明古<persName>佛</persName>顿後说渐与今<persName>佛</persName>说渐同也。</p><p xml:id="pX31p0192b1816" cb:place="inline">△三顿渐 <lb ed="X" n="0192b19"/><lb ed="R049" n="0132a10"/>後显实同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192b20"/><lb ed="R049" n="0132a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192b2001">令得阿耨多罗三藐三菩提成一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192b21"/><lb ed="R049" n="0132a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192b2101">一切种智者观音玄義云能于一种智知一切道 <lb ed="X" n="0192b22"/><lb ed="R049" n="0132a13"/>知一切种一相寂灭相种种行类能知能解名一 <lb ed="X" n="0192b23"/><lb ed="R049" n="0132a14"/>切种智即<persName>佛</persName>智也。</p><p xml:id="pX31p0192b2308" cb:place="inline">△二引中二万<persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192b24"/><lb ed="R049" n="0132a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192b2401">次复有<persName>佛</persName>亦名日月灯明<note place="inline">至</note>所可说法初中後善。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0192c" n="0192c"/> <lb ed="X" n="0192c01"/><lb ed="R049" n="0132a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192c0101">初引一<persName>佛</persName>备擧顿渐说法与今<persName>佛</persName>同中引二万<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0192c02"/><lb ed="R049" n="0132a17"/>但擧说顿与今<persName>佛</persName>同故言所可说法初中後善後 <lb ed="X" n="0192c03"/><lb ed="R049" n="0132a18"/>引一<persName>佛</persName>但擧开渐与今<persName>佛</persName>同故言说大乘经名无 <lb ed="X" n="0192c04"/><lb ed="R049" n="0132b01"/>量義等所以然者文殊见时皆具五味但文殊巧 <lb ed="X" n="0192c05"/><lb ed="R049" n="0132b02"/>说为避繁文指初一<persName>佛</persName>可知故中後引同但互擧 <lb ed="X" n="0192c06"/><lb ed="R049" n="0132b03"/>耳颇罗堕此云捷疾亦云利根。</p><p xml:id="pX31p0192c0613" cb:place="inline">△三引最後一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0192c07"/><lb ed="R049" n="0132b04"/>同三初曾见事与今<anchor xml:id="nkr_note_add_0192c0701" n="0192c0701"/><anchor xml:id="beg0192c0701" n="0192c0701"/>已<anchor xml:id="end0192c0701"/>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192c08"/><lb ed="R049" n="0132b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192c0801">其最後<persName>佛</persName>未出家时<note place="inline">至</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0192c0801" n="0192c0801"/><anchor xml:id="beg0192c0801" n="0192c0801"/>已<anchor xml:id="end0192c0801"/>于千万<persName>佛</persName>所殖诸善本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192c09"/><lb ed="R049" n="0132b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192c0901">昔<persName>佛</persName>八子今<persName>佛</persName>一子数虽不等幷出同居之土俱 <lb ed="X" n="0192c10"/><lb ed="R049" n="0132b07"/>示有子一八赴缘别有所表生一子表一道淸净 <lb ed="X" n="0192c11"/><lb ed="R049" n="0132b08"/>生八子表八正道其数虽异今取有子事同也言 <lb ed="X" n="0192c12"/><lb ed="R049" n="0132b09"/>发大乘意者只是四弘誓也梵行者慈悲喜捨因 <lb ed="X" n="0192c13"/><lb ed="R049" n="0132b10"/>中化他之行也。</p><p xml:id="pX31p0192c1307" cb:place="inline">△二曾见事与今今同二初现相 <lb ed="X" n="0192c14"/><lb ed="R049" n="0132b11"/>同二初明此土六瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192c15"/><lb ed="R049" n="0132b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192c1501">是时日月灯明<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>照东方万八千<persName>佛</persName>土靡不周遍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192c16"/><lb ed="R049" n="0132b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192c1601">此明昔<persName>佛</persName>自土六瑞悉与今同初至<persName>佛</persName>所护念是 <lb ed="X" n="0192c17"/><lb ed="R049" n="0132b14"/>说法同二从说是经<anchor xml:id="nkr_note_add_0192c1701" n="0192c1701"/><anchor xml:id="beg0192c1701" n="0192c1701"/>已<anchor xml:id="end0192c1701"/>至身心不动是入定同三 <lb ed="X" n="0192c18"/><lb ed="R049" n="0132b15"/>从是时至及诸大众是雨花同四普<persName>佛</persName>世界六种 <lb ed="X" n="0192c19"/><lb ed="R049" n="0132b16"/>震动是地动同五从尔时会中至一心观<persName>佛</persName>是众 <lb ed="X" n="0192c20"/><lb ed="R049" n="0132b17"/>喜同六从尔时<persName>如来</persName>至靡不周遍是放光同。</p><p xml:id="pX31p0192c2018" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0192c21"/><lb ed="R049" n="0132b18"/>明他土六瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192c22"/><lb ed="R049" n="0133a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0192c2201">如今所见是诸<persName>佛</persName>土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192c23"/><lb ed="R049" n="0133a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0192c2301">总云如今所见则知昔<persName>佛</persName>他土六瑞亦与今同。</p><p xml:id="pX31p0192c2319" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0192c24"/><lb ed="R049" n="0133a03"/>二疑念同。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0193a" n="0193a"/> <lb ed="X" n="0193a01"/><lb ed="R049" n="0133a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193a0101">弥勒当知尔时会中<note place="inline">至</note>欲知此光所为因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193a02"/><lb ed="R049" n="0133a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193a0201">昔<persName>佛</persName>会中疑念与今弥勒疑念是同也。</p><p xml:id="pX31p0193a0216" cb:place="inline">△二曾见 <lb ed="X" n="0193a03"/><lb ed="R049" n="0133a06"/>事与今当同六初因人同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193a04"/><lb ed="R049" n="0133a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193a0401">时有菩萨名曰妙光有八百弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193a05"/><lb ed="R049" n="0133a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193a0501">昔<persName>佛</persName>定起因妙光说经今<persName>佛</persName>定起因身子说经正 <lb ed="X" n="0193a06"/><lb ed="R049" n="0133a09"/>是所因人同昔<persName>佛</persName>八子师于妙光<persName>如来</persName>定起对告 <lb ed="X" n="0193a07"/><lb ed="R049" n="0133a10"/>妙光又付托妙光今<persName>佛</persName>子罗雲亦师身子<persName>佛</persName>定起 <lb ed="X" n="0193a08"/><lb ed="R049" n="0133a11"/>亦对告身子迹门竟又付讬身子是故同也疑者 <lb ed="X" n="0193a09"/><lb ed="R049" n="0133a12"/>云妙光是菩萨身子是声闻云何是同昔事<anchor xml:id="nkr_note_add_0193a0901" n="0193a0901"/><anchor xml:id="beg0193a0901" n="0193a0901"/>已<anchor xml:id="end0193a0901"/>彰 <lb ed="X" n="0193a10"/><lb ed="R049" n="0133a13"/>称为菩萨今事未发且言声闻比及发迹身子是 <lb ed="X" n="0193a11"/><lb ed="R049" n="0133a14"/>大菩萨非同何谓昔妙光垂迹何必不作声闻特 <lb ed="X" n="0193a12"/><lb ed="R049" n="0133a15"/>是文殊巧说方便隐显耳弟子者净名疏云夫师 <lb ed="X" n="0193a13"/><lb ed="R049" n="0133a16"/>有匠成之能学者有资禀之德资则捨父从师敬 <lb ed="X" n="0193a14"/><lb ed="R049" n="0133a17"/>师如父师之谦让处之如弟。</p><p xml:id="pX31p0193a1412" cb:place="inline">△二说法同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193a15"/><lb ed="R049" n="0133a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193a1501">是时日月灯明<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>教菩萨法<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193a16"/><lb ed="R049" n="0133b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193a1601">△三时节同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193a17"/><lb ed="R049" n="0133b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193a1701">六十小劫不起于座<note place="inline">至</note>若身若心而生懈倦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193a18"/><lb ed="R049" n="0133b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193a1801">昔<persName>佛</persName>说经六十小劫不起于座今<persName>佛</persName>说经五十小 <lb ed="X" n="0193a19"/><lb ed="R049" n="0133b04"/>劫谓如半日即是时节同也妙乐云六十与五十 <lb ed="X" n="0193a20"/><lb ed="R049" n="0133b05"/>食顷与半日数似小异皆即长而短故云同也须 <lb ed="X" n="0193a21"/><lb ed="R049" n="0133b06"/>信六十小劫经文非虚闻法之志加以<persName>佛</persName>威一坐 <lb ed="X" n="0193a22"/><lb ed="R049" n="0133b07"/>经时忘其久耳梵语劫簸此云分别时节以劫初 <lb ed="X" n="0193a23"/><lb ed="R049" n="0133b08"/>人寿十岁时子年倍父年如是增至八万四千岁 <lb ed="X" n="0193a24"/><lb ed="R049" n="0133b09"/>後百年减一岁如是减至十岁此一增一减为一 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0193b" n="0193b"/> <lb ed="X" n="0193b01"/><lb ed="R049" n="0133b10"/>小劫如是二十番增减为一中劫成住壞空各二 <lb ed="X" n="0193b02"/><lb ed="R049" n="0133b11"/>十番增减为一大劫空劫亦言二十番增减者且 <lb ed="X" n="0193b03"/><lb ed="R049" n="0133b12"/>约住劫数量言之今释迦出现于世正当二十小 <lb ed="X" n="0193b04"/><lb ed="R049" n="0133b13"/>劫中第九减劫也。</p><p xml:id="pX31p0193b0408" cb:place="inline">△三唱灭同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b05"/><lb ed="R049" n="0133b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193b0501">日月灯明<persName>佛</persName>于六十小劫<note place="inline">至</note>当入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b06"/><lb ed="R049" n="0133b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193b0601">昔<persName>佛</persName>说法花即唱入灭亦如迦葉<persName>佛</persName>以土净故于 <lb ed="X" n="0193b07"/><lb ed="R049" n="0133b16"/>法花唱灭即入灭也今<persName>佛</persName>说宝塔品中明<persName>如来</persName>不 <lb ed="X" n="0193b08"/><lb ed="R049" n="0133b17"/>久当入涅槃化道<anchor xml:id="nkr_note_add_0193b0801" n="0193b0801"/><anchor xml:id="beg0193b0801" n="0193b0801"/>已<anchor xml:id="end0193b0801"/>足唱灭事齐也梵魔等者梵 <lb ed="X" n="0193b09"/><lb ed="R049" n="0133b18"/>即色界主亦三界主魔为欲界主沙门此云勤息 <lb ed="X" n="0193b10"/><lb ed="R049" n="0134a01"/>勤行众善止息诸恶故婆罗门者此云净行外道 <lb ed="X" n="0193b11"/><lb ed="R049" n="0134a02"/>中出家云净行种也。</p><p xml:id="pX31p0193b1109" cb:place="inline">△五授记同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b12"/><lb ed="R049" n="0134a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193b1201">时有菩萨名曰德藏<note place="inline">至</note><persName>阿罗诃</persName><persName>三藐三佛陀</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b13"/><lb ed="R049" n="0134a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193b1301">授记者圣言说与曰授果与心期曰记昔<persName>佛</persName>授德 <lb ed="X" n="0193b14"/><lb ed="R049" n="0134a05"/>藏菩萨记今经授声闻记岂得是同昔化事<anchor xml:id="nkr_note_add_0193b1401" n="0193b1401"/><anchor xml:id="beg0193b1401" n="0193b1401"/>已<anchor xml:id="end0193b1401"/>成 <lb ed="X" n="0193b15"/><lb ed="R049" n="0134a06"/>故言授菩萨记正是会三皈一声闻得记也若说 <lb ed="X" n="0193b16"/><lb ed="R049" n="0134a07"/>昔授声闻记者<persName>佛</persName>从定起更何所论文殊巧谈故 <lb ed="X" n="0193b17"/><lb ed="R049" n="0134a08"/>不说授声闻记耳<persName>多陀阿伽度</persName>此云<persName>如来</persName><persName>阿罗诃</persName> <lb ed="X" n="0193b18"/><lb ed="R049" n="0134a09"/>此云<persName>应供</persName><persName>三藐三佛陀</persName>此云<persName>正遍知</persName>十号中略擧 <lb ed="X" n="0193b19"/><lb ed="R049" n="0134a10"/>三号也。</p><p xml:id="pX31p0193b1904" cb:place="inline">△六灭後通经同五初明时节。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b20"/><lb ed="R049" n="0134a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193b2001"><persName>佛</persName>授记<anchor xml:id="nkr_note_add_0193b2001" n="0193b2001"/><anchor xml:id="beg0193b2001" n="0193b2001"/>已<anchor xml:id="end0193b2001"/>便于中夜入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b21"/><lb ed="R049" n="0134a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193b2101">同缘出世薪尽火灭乃究竟涅槃也。</p><p xml:id="pX31p0193b2115" cb:place="inline">△二出其人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b22"/><lb ed="R049" n="0134a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193b2201"><persName>佛</persName>灭度後妙光菩萨持妙法莲花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b23"/><lb ed="R049" n="0134a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193b2301">△三明久远。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b24"/><lb ed="R049" n="0134a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193b2401">满八十小劫为人演说。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0193c" n="0193c"/> <lb ed="X" n="0193c01"/><lb ed="R049" n="0134a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193c0101">△四明所化二初正明八子行成久<anchor xml:id="nkr_note_add_0193c0101" n="0193c0101"/><anchor xml:id="beg0193c0101" n="0193c0101"/>已<anchor xml:id="end0193c0101"/>得<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c02"/><lb ed="R049" n="0134a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193c0201">日月灯明<persName>佛</persName>八子<note place="inline">至</note>其最後成<persName>佛</persName>者名曰燃灯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c03"/><lb ed="R049" n="0134a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193c0301">所以引此八子八百者近则释疑密开寿量释疑 <lb ed="X" n="0193c04"/><lb ed="R049" n="0134b01"/>者或谓弥勒補处为大文殊非補处为小小不应 <lb ed="X" n="0193c05"/><lb ed="R049" n="0134b02"/>答大不应问故擧弥勒是昔八百之一八百既是 <lb ed="X" n="0193c06"/><lb ed="R049" n="0134b03"/>妙光弟子宜应有问妙光昔亲对<persName>佛</persName>先复为师故 <lb ed="X" n="0193c07"/><lb ed="R049" n="0134b04"/>应释今弥勒六瑞之疑密开寿量者妙光是释迦 <lb ed="X" n="0193c08"/><lb ed="R049" n="0134b05"/>九世祖师孙今成<persName>佛</persName>祖师为弟子师弟无定将密 <lb ed="X" n="0193c09"/><lb ed="R049" n="0134b06"/>显生非生灭非灭之意也妙乐云若论八子皆师 <lb ed="X" n="0193c10"/><lb ed="R049" n="0134b07"/>妙光则八子皆以妙光而为父师既云八子辗转 <lb ed="X" n="0193c11"/><lb ed="R049" n="0134b08"/>授记虽同师妙光应先记长子馀者次第辗转为 <lb ed="X" n="0193c12"/><lb ed="R049" n="0134b09"/>师故得妙光居八代之首八子最後名曰燃灯然 <lb ed="X" n="0193c13"/><lb ed="R049" n="0134b10"/>灯既为释迦之师是故妙光为释迦九代祖也生 <lb ed="X" n="0193c14"/><lb ed="R049" n="0134b11"/>非生等者既师弟更互当知师弟生实非生尔前 <lb ed="X" n="0193c15"/><lb ed="R049" n="0134b12"/>曾灭灭亦非灭燃灯者大论云太子生时一切身 <lb ed="X" n="0193c16"/><lb ed="R049" n="0134b13"/>边光如灯故故云燃灯以至成<persName>佛</persName>亦名燃灯世尊 <lb ed="X" n="0193c17"/><lb ed="R049" n="0134b14"/>修行名儒童时二僧祇满遇燃灯<persName>佛</persName>得受记莂。</p><p xml:id="pX31p0193c1719" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0193c18"/><lb ed="R049" n="0134b15"/>二八百之一方成今住補处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c19"/><lb ed="R049" n="0134b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193c1901">八百弟子中有一人<note place="inline">至</note>供养恭敬尊重赞歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c20"/><lb ed="R049" n="0134b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193c2001">△五会古今。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c21"/><lb ed="R049" n="0134b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193c2101">弥勒当知尔时妙光<note place="inline">至</note>求名菩萨汝身是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c22"/><lb ed="R049" n="0135a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193c2201">△四分明判答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c23"/><lb ed="R049" n="0135a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0193c2301">今见此瑞与本无异<note place="inline">至</note>教菩萨法<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c24"/><lb ed="R049" n="0135a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0193c2401">△二偈颂三初颂廣曾见等同。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0194a" n="0194a"/> <lb ed="X" n="0194a01"/><lb ed="R049" n="0135a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194a0101">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>于大众中欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0194a02"/><lb ed="R049" n="0135a05"/><p xml:id="pX31p0194a0201">我念过去世无量无数劫<note place="inline">至</note>令入<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a03"/><lb ed="R049" n="0135a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194a0301">△二颂最後<persName>佛</persName>三同三初颂曾与<anchor xml:id="nkr_note_add_0194a0301" n="0194a0301"/><anchor xml:id="beg0194a0301" n="0194a0301"/>己<anchor xml:id="end0194a0301"/>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a04"/><lb ed="R049" n="0135a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194a0401"><persName>佛</persName>未出家时所生八王子见大圣出家亦随修梵行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a05"/><lb ed="R049" n="0135a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194a0501">△二颂曾与今同二初颂此彼六瑞同二初颂此 <lb ed="X" n="0194a06"/><lb ed="R049" n="0135a09"/>土六瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a07"/><lb ed="R049" n="0135a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194a0701">时<persName>佛</persName>说大乘经名无量義<note place="inline">至</note>现诸稀有事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a08"/><lb ed="R049" n="0135a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194a0801">初一行颂说法次一行颂入定次二句颂雨花长 <lb ed="X" n="0194a09"/><lb ed="R049" n="0135a12"/>出天鼓自鸣表无问自说也次半行颂众喜次半 <lb ed="X" n="0194a10"/><lb ed="R049" n="0135a13"/>行颂地动次一句颂放光现诸稀有事者即总颂 <lb ed="X" n="0194a11"/><lb ed="R049" n="0135a14"/>诸瑞也。</p><p xml:id="pX31p0194a1104" cb:place="inline">△二颂他土六瑞五初颂见六趣众生同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a12"/><lb ed="R049" n="0135a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194a1201">此光照东方万八千<persName>佛</persName>土<note place="inline">至</note>各供养其<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a13"/><lb ed="R049" n="0135a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194a1301">初半行重明总瑞次一句正擧六趣故云一切次 <lb ed="X" n="0194a14"/><lb ed="R049" n="0135a17"/>一句中总明生死因果及处生死两字总标也业 <lb ed="X" n="0194a15"/><lb ed="R049" n="0135a18"/>明生死之因报明生死之果处即二十五有次一 <lb ed="X" n="0194a16"/><lb ed="R049" n="0135b01"/>行明所依土前长行文及问答中皆不云光色至 <lb ed="X" n="0194a17"/><lb ed="R049" n="0135b02"/>此方云者前岂应无玻璃或云塞颇胝迦此云水 <lb ed="X" n="0194a18"/><lb ed="R049" n="0135b03"/>玉琉璃具云吠琉璃此云靑色宝亦翻不远谓西 <lb ed="X" n="0194a19"/><lb ed="R049" n="0135b04"/>域有山去波罗奈城不远山出此宝因以名焉次 <lb ed="X" n="0194a20"/><lb ed="R049" n="0135b05"/>一行明诸趣供养虽云供养意表機成当知前亦 <lb ed="X" n="0194a21"/><lb ed="R049" n="0135b06"/>非无也。</p><p xml:id="pX31p0194a2104" cb:place="inline">△二颂见彼土诸<persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a22"/><lb ed="R049" n="0135b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194a2201">又见诸<persName>如来</persName>自然成<persName>佛</persName>道<note place="inline">至</note>内现真金像。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a23"/><lb ed="R049" n="0135b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194a2301">自然成<persName>佛</persName>道者方便道则加心修习发真道即是 <lb ed="X" n="0194a24"/><lb ed="R049" n="0135b09"/>自然任运与理合也自然成<persName>佛</persName>道是报身琉璃是 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0194b" n="0194b"/> <lb ed="X" n="0194b01"/><lb ed="R049" n="0135b10"/>法身本净金像是应物现形。</p><p xml:id="pX31p0194b0112" cb:place="inline">△三颂闻<persName>佛</persName>说顿教 <lb ed="X" n="0194b02"/><lb ed="R049" n="0135b11"/>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b03"/><lb ed="R049" n="0135b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194b0301"><persName>世尊</persName>在大众敷演深法義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b04"/><lb ed="R049" n="0135b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194b0401">此则将法约人法既深玄当知必逗大機开顿教 <lb ed="X" n="0194b05"/><lb ed="R049" n="0135b14"/>也此颂上纯一无杂七善之文妙乐云言将法约 <lb ed="X" n="0194b06"/><lb ed="R049" n="0135b15"/>人者但云深法不语菩萨约法须之。</p><p xml:id="pX31p0194b0615" cb:place="inline">△四颂见声 <lb ed="X" n="0194b07"/><lb ed="R049" n="0135b16"/>闻等三乘即是昔<persName>佛</persName>开渐教法同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b08"/><lb ed="R049" n="0135b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194b0801">一一诸<persName>佛</persName>土声闻众无数<note place="inline">至</note>斯由<persName>佛</persName>光照。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b09"/><lb ed="R049" n="0135b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194b0901">此即将人约法人既二乘必知开三藏说也初一 <lb ed="X" n="0194b10"/><lb ed="R049" n="0136a01"/>行颂上为声闻人说应四谛等也虽不颂出缘觉 <lb ed="X" n="0194b11"/><lb ed="R049" n="0136a02"/>兼摄在中次二行颂上六度大乘也行施忍辱等 <lb ed="X" n="0194b12"/><lb ed="R049" n="0136a03"/>等馀禅慧二度耳而以比丘为六度菩萨者前发 <lb ed="X" n="0194b13"/><lb ed="R049" n="0136a04"/>问偈中既云又见菩萨而作比丘于此名比丘为 <lb ed="X" n="0194b14"/><lb ed="R049" n="0136a05"/>菩萨義亦无妨妙乐云言将人约法者但云声闻 <lb ed="X" n="0194b15"/><lb ed="R049" n="0136a06"/>不云四谛约人须之亦可从或有诸比丘去至说 <lb ed="X" n="0194b16"/><lb ed="R049" n="0136a07"/>法求<persName>佛</persName>道四行总颂菩萨即六度義足以第三行 <lb ed="X" n="0194b17"/><lb ed="R049" n="0136a08"/>是禅第四行是智。</p><p xml:id="pX31p0194b1708" cb:place="inline">△五颂见菩萨种种因缘即是 <lb ed="X" n="0194b18"/><lb ed="R049" n="0136a09"/>开方等般若教同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b19"/><lb ed="R049" n="0136a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194b1901">又见诸菩萨深入诸禅定<note place="inline">至</note>说法求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b20"/><lb ed="R049" n="0136a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194b2001">△二颂四众疑念同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b21"/><lb ed="R049" n="0136a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194b2101">尔时四部众见日月灯<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>是事何因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b22"/><lb ed="R049" n="0136a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194b2201">△三颂曾与当同六初颂因人同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b23"/><lb ed="R049" n="0136a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194b2301">天人所奉尊适从三昧起<note place="inline">至</note>令妙光欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b24"/><lb ed="R049" n="0136a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194b2401">世间者隔别名世间差名间世间眼者言菩萨为 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0194c" n="0194c"/> <lb ed="X" n="0194c01"/><lb ed="R049" n="0136a16"/>世间出世间之眼目化导于人也。</p><p xml:id="pX31p0194c0114" cb:place="inline">△二颂说法同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c02"/><lb ed="R049" n="0136a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c0201">说是法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c03"/><lb ed="R049" n="0136a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c0301">△三颂时节同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c04"/><lb ed="R049" n="0136b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c0401">满六十小劫不起于此座<note place="inline">至</note>悉皆能受持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c05"/><lb ed="R049" n="0136b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c0501">妙光奉持昔<persName>佛</persName>之法亦如身子受今<persName>佛</persName>付嘱也。</p><p xml:id="pX31p0194c0519" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0194c06"/><lb ed="R049" n="0136b03"/>四颂唱灭同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c07"/><lb ed="R049" n="0136b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c0701"><persName>佛</persName>说是法花令众欢喜<anchor xml:id="nkr_note_add_0194c0701" n="0194c0701"/><anchor xml:id="beg0194c0701" n="0194c0701"/>已<anchor xml:id="end0194c0701"/><note place="inline">至</note>当入于涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c08"/><lb ed="R049" n="0136b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c0801">此是昔<persName>佛</persName>唱灭与今<persName>佛</persName>同寻继也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c09"/><lb ed="R049" n="0136b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c0901">汝一心精进当離于放逸诸<persName>佛</persName>甚难値亿劫时一遇。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c10"/><lb ed="R049" n="0136b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c1001">此是昔<persName>佛</persName>嘱累亦与今<persName>佛</persName>同如遗教经云汝等比 <lb ed="X" n="0194c11"/><lb ed="R049" n="0136b08"/>丘我灭度後当珍敬波罗提木叉如暗遇明如贫 <lb ed="X" n="0194c12"/><lb ed="R049" n="0136b09"/>得宝等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c13"/><lb ed="R049" n="0136b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c1301"><persName>世尊</persName>诸子等闻<persName>佛</persName>入涅槃各各怀悲恼<persName>佛</persName>灭一何速。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c14"/><lb ed="R049" n="0136b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c1401">此时众闻<persName>佛</persName>入灭而生悲泣亦与今<persName>佛</persName>同如大经 <lb ed="X" n="0194c15"/><lb ed="R049" n="0136b12"/>云涕泣盈目遍体血现如波罗奢华此即重法慕 <lb ed="X" n="0194c16"/><lb ed="R049" n="0136b13"/>人之志也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c17"/><lb ed="R049" n="0136b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c1701">圣主法之王安慰无量众我若灭度时汝等勿忧怖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c18"/><lb ed="R049" n="0136b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c1801">此昔<persName>佛</persName>慰谕时众亦与今<persName>佛</persName>同如遗教经云汝等 <lb ed="X" n="0194c19"/><lb ed="R049" n="0136b16"/>比丘勿怀悲恼若我住世一劫二劫会亦应灭会 <lb ed="X" n="0194c20"/><lb ed="R049" n="0136b17"/>而不離终不可得自利利人法皆具足若我久住 <lb ed="X" n="0194c21"/><lb ed="R049" n="0136b18"/>更无所益。</p><p xml:id="pX31p0194c2105" cb:place="inline">△五颂授记同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c22"/><lb ed="R049" n="0137a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0194c2201">是<name role="" type="person">德藏菩萨</name>于无漏实相<note place="inline">至</note>亦度无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c23"/><lb ed="R049" n="0137a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0194c2301">无漏实相谓圆妙三谛之法也无漏者收摄三谛 <lb ed="X" n="0194c24"/><lb ed="R049" n="0137a03"/>无漏失也实相者離虚妄分别之相名为实相即 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0195a" n="0195a"/> <lb ed="X" n="0195a01"/><lb ed="R049" n="0137a04"/>无相之相也。</p><p xml:id="pX31p0195a0106" cb:place="inline">△六颂灭後通经同五初颂灭後时 <lb ed="X" n="0195a02"/><lb ed="R049" n="0137a05"/>节众益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a03"/><lb ed="R049" n="0137a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195a0301"><persName>佛</persName>此夜灭度如薪尽火灭<note place="inline">至</note>以求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a04"/><lb ed="R049" n="0137a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195a0401">如薪尽火灭者小乘<persName>佛</persName>以果报身为薪智慧为火 <lb ed="X" n="0195a05"/><lb ed="R049" n="0137a08"/>慧依报身身灭智亡故云薪尽火灭大乘以機为 <lb ed="X" n="0195a06"/><lb ed="R049" n="0137a09"/>薪逗应为火众生機尽应形亦灭故云薪尽火灭。</p> <lb ed="X" n="0195a07"/><lb ed="R049" n="0137a10"/><p xml:id="pX31p0195a0701">△二颂能弘经人名号。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a08"/><lb ed="R049" n="0137a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195a0801">是妙光法师奉持<persName>佛</persName>法藏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a09"/><lb ed="R049" n="0137a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195a0901">△三颂行经时节久近。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a10"/><lb ed="R049" n="0137a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195a1001">八十小劫中廣宣法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a11"/><lb ed="R049" n="0137a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195a1101">△四颂所益弟子果满二初颂<anchor xml:id="nkr_note_add_0195a1101" n="0195a1101"/><anchor xml:id="beg0195a1101" n="0195a1101"/>已<anchor xml:id="end0195a1101"/>成弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a12"/><lb ed="R049" n="0137a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195a1201">是诸八王子妙光所开化<note place="inline">至</note>度脱无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a13"/><lb ed="R049" n="0137a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195a1301">天中天者涅槃经明四种天一者世间天如诸国 <lb ed="X" n="0195a14"/><lb ed="R049" n="0137a17"/>王二者生天从四天王至非非想天三者净天谓 <lb ed="X" n="0195a15"/><lb ed="R049" n="0137a18"/>四果支<persName>佛</persName>四者義天谓十住菩萨以见一切法是 <lb ed="X" n="0195a16"/><lb ed="R049" n="0137b01"/>空義故今<persName>佛</persName>超出四天名天中天。</p><p xml:id="pX31p0195a1614" cb:place="inline">△二颂当成弟 <lb ed="X" n="0195a17"/><lb ed="R049" n="0137b02"/>子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a18"/><lb ed="R049" n="0137b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195a1801">是妙光法师时有一弟子<note place="inline">至</note>其数无有量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a19"/><lb ed="R049" n="0137b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195a1901">释狮子者花严经云譬如大狮子吼小狮子闻悉 <lb ed="X" n="0195a20"/><lb ed="R049" n="0137b05"/>皆勇健一切禽兽远避窜伏<persName>佛</persName>狮子吼诸菩萨等 <lb ed="X" n="0195a21"/><lb ed="R049" n="0137b06"/>若闻赞歎菩提心声长养法身妄见众生惭伏退 <lb ed="X" n="0195a22"/><lb ed="R049" n="0137b07"/>散今以狮子喩释迦<persName>佛</persName>故云释狮子也。</p><p xml:id="pX31p0195a2216" cb:place="inline">△五结会 <lb ed="X" n="0195a23"/><lb ed="R049" n="0137b08"/>古今。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a24"/><lb ed="R049" n="0137b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195a2401">彼<persName>佛</persName>灭度後懈怠者汝是妙光法师者今则我身是。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0195b" n="0195b"/> <lb ed="X" n="0195b01"/><lb ed="R049" n="0137b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195b0101">△三颂分明判答三初颂说大乘经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195b02"/><lb ed="R049" n="0137b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195b0201">我见灯明<persName>佛</persName>本光瑞如此以是知今<persName>佛</persName>欲说法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195b03"/><lb ed="R049" n="0137b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195b0301">△二颂教菩萨法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195b04"/><lb ed="R049" n="0137b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195b0401">今相如本瑞是诸<persName>佛</persName>方便<note place="inline">至</note>充足求道者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195b05"/><lb ed="R049" n="0137b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195b0501">上之六句但明欲说之由诫众令生渴慕耳下二 <lb ed="X" n="0195b06"/><lb ed="R049" n="0137b15"/>句正颂上教菩萨法。</p><p xml:id="pX31p0195b0609" cb:place="inline">△三颂<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195b07"/><lb ed="R049" n="0137b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195b0701">诸求三乘人若有疑悔者<persName>佛</persName>当为除断令尽无有馀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195b08"/><lb ed="R049" n="0137b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195b0801">是<persName>佛</persName>所护故为断疑故此一行是颂<persName>佛</persName>所护念又 <lb ed="X" n="0195b09"/><lb ed="R049" n="0137b18"/>从我见灯明<persName>佛</persName>至此凡四行即是约行五章但缺 <lb ed="X" n="0195b10"/><lb ed="R049" n="0138a01"/>教相初一偈是妙法为名第二偈是实相为体第 <lb ed="X" n="0195b11"/><lb ed="R049" n="0138a02"/>三偈是一乘因果为宗第四偈是断疑生信为用 <lb ed="X" n="0195b12"/><lb ed="R049" n="0138a03"/>天台大师约五義申释首题盖本于此前弥勒释 <lb ed="X" n="0195b13"/><lb ed="R049" n="0138a04"/>四伏难令文殊必定有答此中是文殊断四伏疑 <lb ed="X" n="0195b14"/><lb ed="R049" n="0138a05"/>使弥勒莫复更问初第一疑因文殊廣引先<persName>佛</persName>曾 <lb ed="X" n="0195b15"/><lb ed="R049" n="0138a06"/>说法花故弥勒潜疑欲问诸<persName>佛</persName>赴缘人时各异古 <lb ed="X" n="0195b16"/><lb ed="R049" n="0138a07"/><persName>佛</persName>虽名法花今<persName>佛</persName>何必如此文殊即以第一偈断 <lb ed="X" n="0195b17"/><lb ed="R049" n="0138a08"/>云我见灯明<persName>佛</persName>本光瑞如此以是知今<persName>佛</persName>欲说法 <lb ed="X" n="0195b18"/><lb ed="R049" n="0138a09"/>华经此断其疑名之问也弥勒因此又疑自有名 <lb ed="X" n="0195b19"/><lb ed="R049" n="0138a10"/>同義同自有名同義异此名何所显召文殊即以 <lb ed="X" n="0195b20"/><lb ed="R049" n="0138a11"/>第二偈断云今相如本瑞是诸<persName>佛</persName>方便今<persName>佛</persName>放光 <lb ed="X" n="0195b21"/><lb ed="R049" n="0138a12"/>明助发实相義此断其疑体之问也弥勒因此又 <lb ed="X" n="0195b22"/><lb ed="R049" n="0138a13"/>疑实相无相何人会之文殊即以第三偈断云诸 <lb ed="X" n="0195b23"/><lb ed="R049" n="0138a14"/>人今当知合掌一心待<persName>佛</persName>当雨法雨充足求道者 <lb ed="X" n="0195b24"/><lb ed="R049" n="0138a15"/>此断其疑宗之问也弥勒因此又疑<persName>佛</persName>雨法雨止 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0195c" n="0195c"/> <lb ed="X" n="0195c01"/><lb ed="R049" n="0138a16"/>洽菩萨亦润二乘文殊即以第四偈断云诸求三 <lb ed="X" n="0195c02"/><lb ed="R049" n="0138a17"/>乘人若有疑悔者<persName>佛</persName>当为除断令尽无有馀此即 <lb ed="X" n="0195c03"/><lb ed="R049" n="0138a18"/>断其疑用之问也弥勒联翩构疑文殊频烦为断 <lb ed="X" n="0195c04"/><lb ed="R049" n="0138b01"/>既事穷理尽即得之于怀可谓善于问答具二莊 <lb ed="X" n="0195c05"/><lb ed="R049" n="0138b02"/>严光宅但知述于钊师释四种伏难使文殊必答 <lb ed="X" n="0195c06"/><lb ed="R049" n="0138b03"/>显弥勒之美不见文殊释四伏疑令弥勒不问抑 <lb ed="X" n="0195c07"/><lb ed="R049" n="0138b04"/>妙德之能此義出自天台非传他疏。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0195c08"/><lb ed="R049" n="0138b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">方便品第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0195c0801">妙法莲花经方便品第二</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195c09"/><lb ed="R049" n="0138b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0195c0901">方便有三一方者法也便者用也善用偏法逗会 <lb ed="X" n="0195c10"/><lb ed="R049" n="0138b07"/>众生即前三教方便也此義可释他经非今品意 <lb ed="X" n="0195c11"/><lb ed="R049" n="0138b08"/>二方便者门也门名能通通于所通方便权略皆 <lb ed="X" n="0195c12"/><lb ed="R049" n="0138b09"/>为真实作门真实得显功由方便从能显得名故 <lb ed="X" n="0195c13"/><lb ed="R049" n="0138b10"/>以门释方便如经云开方便门示真实相此義可 <lb ed="X" n="0195c14"/><lb ed="R049" n="0138b11"/>释他经非今品意三方者秘也便者妙也妙达于 <lb ed="X" n="0195c15"/><lb ed="R049" n="0138b12"/>方即是真秘点内衣裡无價之珠与王顶上唯有 <lb ed="X" n="0195c16"/><lb ed="R049" n="0138b13"/>一珠无二无别指客作人是长者子亦无二无别 <lb ed="X" n="0195c17"/><lb ed="R049" n="0138b14"/>如斯之言是秘是妙如经云唯我知是相十方<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0195c18"/><lb ed="R049" n="0138b15"/>亦然止止不须说我法妙难思故以秘释方以妙 <lb ed="X" n="0195c19"/><lb ed="R049" n="0138b16"/>释便正是今品之意故言方便品也。</p><p xml:id="pX31p0195c1915" cb:place="inline">△二八品正 <lb ed="X" n="0195c20"/><lb ed="R049" n="0138b17"/>说文句云从此品讫分别功德品十九行偈或至 <lb ed="X" n="0195c21"/><lb ed="R049" n="0138b18"/>偈後现在四信弟子文尽名为正说分若作两正 <lb ed="X" n="0195c22"/><lb ed="R049" n="0139a01"/>说从此下讫授学无学人记品是迹门正说今且 <lb ed="X" n="0195c23"/><lb ed="R049" n="0139a02"/>逐近就迹门正说更为两初方便品初略开三显 <lb ed="X" n="0195c24"/><lb ed="R049" n="0139a03"/>一二初开三显一二初长行幷十七行半偈歎二 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0196a" n="0196a"/> <lb ed="X" n="0196a01"/><lb ed="R049" n="0139a04"/>智二初长行二初寄言歎二智二初明诸<persName>佛</persName>权实 <lb ed="X" n="0196a02"/><lb ed="R049" n="0139a05"/>三初双歎二初经家提起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196a03"/><lb ed="R049" n="0139a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196a0301">尔时<persName>世尊</persName>从三昧安详而起告舍利弗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196a04"/><lb ed="R049" n="0139a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196a0401">尔时者即指文殊答问竟时也<persName>佛</persName>常在定何故言 <lb ed="X" n="0196a05"/><lb ed="R049" n="0139a08"/>起此有所示往古诸<persName>佛</persName>说此经时必前入无量義 <lb ed="X" n="0196a06"/><lb ed="R049" n="0139a09"/>定今<persName>佛</persName>亦尔入定缘理安心实相出定令他亦安 <lb ed="X" n="0196a07"/><lb ed="R049" n="0139a10"/>心实相内安实相方起化他故言安详而起也告 <lb ed="X" n="0196a08"/><lb ed="R049" n="0139a11"/>舍利弗者其小乘中智慧第一将欲因其破小智 <lb ed="X" n="0196a09"/><lb ed="R049" n="0139a12"/>显大智故先告之以动群辈耳。</p><p xml:id="pX31p0196a0913" cb:place="inline">△二歎智二初歎 <lb ed="X" n="0196a10"/><lb ed="R049" n="0139a13"/>实智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196a11"/><lb ed="R049" n="0139a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196a1101">诸<persName>佛</persName>智慧甚深无量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196a12"/><lb ed="R049" n="0139a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196a1201">非三教化他权实故言诸<persName>佛</persName>显自行之实故言智 <lb ed="X" n="0196a13"/><lb ed="R049" n="0139a16"/>慧此智慧体即一心三智甚深无量者即称歎之 <lb ed="X" n="0196a14"/><lb ed="R049" n="0139a17"/>辞也明<persName>佛</persName>实智竖彻如理之底故言甚深横穷法 <lb ed="X" n="0196a15"/><lb ed="R049" n="0139a18"/>界之边故言无量无量甚深竖高横廣譬如根深 <lb ed="X" n="0196a16"/><lb ed="R049" n="0139b01"/>则条茂源远则流长实智既然权智例尔。</p><p xml:id="pX31p0196a1617" cb:place="inline">△二歎 <lb ed="X" n="0196a17"/><lb ed="R049" n="0139b02"/>权智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196a18"/><lb ed="R049" n="0139b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196a1801">其智慧门难解难入一切声闻辟支<persName>佛</persName>所不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196a19"/><lb ed="R049" n="0139b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196a1901">道前方便有进趣之力故名为门从门入到道中 <lb ed="X" n="0196a20"/><lb ed="R049" n="0139b05"/>道中称实道前为权也难解难入者歎权智之辞 <lb ed="X" n="0196a21"/><lb ed="R049" n="0139b06"/>也不谋而了无方大用七种方便不能测度十住 <lb ed="X" n="0196a22"/><lb ed="R049" n="0139b07"/>始解解即开也十地为入擧初与後中间难示难 <lb ed="X" n="0196a23"/><lb ed="R049" n="0139b08"/>悟可知而别擧声闻缘觉所不能知者执重故别 <lb ed="X" n="0196a24"/><lb ed="R049" n="0139b09"/>破之耳花严顿照聋哑瞽聩故云不知方等弹斥 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0196b" n="0196b"/> <lb ed="X" n="0196b01"/><lb ed="R049" n="0139b10"/>保住草庵故言不知般若转教无心希取一餐之 <lb ed="X" n="0196b02"/><lb ed="R049" n="0139b11"/>意故言不知今大機启发放光动地彼此今古诸 <lb ed="X" n="0196b03"/><lb ed="R049" n="0139b12"/><persName>佛</persName>道同由怀疑惑故言不知利根菩萨节节能知 <lb ed="X" n="0196b04"/><lb ed="R049" n="0139b13"/>钝同二乘是亦不知也又智慧门者自有方便智 <lb ed="X" n="0196b05"/><lb ed="R049" n="0139b14"/>慧为门得入<persName>佛</persName>智慧如璎珞经云二观为方便道 <lb ed="X" n="0196b06"/><lb ed="R049" n="0139b15"/>得入中道第一義谛是也自有<persName>佛</persName>智慧为门得入 <lb ed="X" n="0196b07"/><lb ed="R049" n="0139b16"/><persName>佛</persName>智慧即是今经所歎其智慧门是也妙乐云此 <lb ed="X" n="0196b08"/><lb ed="R049" n="0139b17"/>中须以十地为道前妙觉为道中证後为道後故 <lb ed="X" n="0196b09"/><lb ed="R049" n="0139b18"/>知文意在因之位除真如外凡有修入皆属于权 <lb ed="X" n="0196b10"/><lb ed="R049" n="0140a01"/>唯以果位真如究满为<name role="" type="person">淸凉池</name>此约自行因果相 <lb ed="X" n="0196b11"/><lb ed="R049" n="0140a02"/>望以释若通约事理等释之此则不然岂以道前 <lb ed="X" n="0196b12"/><lb ed="R049" n="0140a03"/>而无实岂以道後而无权耶故难解难入略歎道 <lb ed="X" n="0196b13"/><lb ed="R049" n="0140a04"/>前因位始末耳。</p><p xml:id="pX31p0196b1307" cb:place="inline">△二双释二初释实智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196b14"/><lb ed="R049" n="0140a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196b1401">所以者何<persName>佛</persName>曾亲近<note place="inline">至</note>尽行诸<persName>佛</persName>无量道法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196b15"/><lb ed="R049" n="0140a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196b1501">所以者何者双冠二智何故实智甚深良由外値 <lb ed="X" n="0196b16"/><lb ed="R049" n="0140a07"/><persName>佛</persName>多秉承至要故实智甚深复由内行淳厚尽行 <lb ed="X" n="0196b17"/><lb ed="R049" n="0140a08"/>道法故实智无量无量则释横廣甚深则释竖高。</p> <lb ed="X" n="0196b18"/><lb ed="R049" n="0140a09"/><p xml:id="pX31p0196b1801">△二释权智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196b19"/><lb ed="R049" n="0140a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196b1901">勇猛精进名称普闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196b20"/><lb ed="R049" n="0140a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196b2001">其智慧门难解难入良由勇猛精进能入难入之 <lb ed="X" n="0196b21"/><lb ed="R049" n="0140a12"/>门既入门<anchor xml:id="nkr_note_add_0196b2101" n="0196b2101"/><anchor xml:id="beg0196b2101" n="0196b2101"/>已<anchor xml:id="end0196b2101"/>泽被无疆物钦勝德故名称普闻亦 <lb ed="X" n="0196b22"/><lb ed="R049" n="0140a13"/>可勇猛精进能入法门即释权智深名称普闻即 <lb ed="X" n="0196b23"/><lb ed="R049" n="0140a14"/>释权智廣观上歎权智文无深廣之语例实智此 <lb ed="X" n="0196b24"/><lb ed="R049" n="0140a15"/>義则成。</p><p xml:id="pX31p0196b2404" cb:place="inline">△三双结二初结实智。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0196c" n="0196c"/> <lb ed="X" n="0196c01"/><lb ed="R049" n="0140a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196c0101">成就甚深未曾有法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196c02"/><lb ed="R049" n="0140a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196c0201">称理究竟故言成就到彼岸底故言甚深昔所未 <lb ed="X" n="0196c03"/><lb ed="R049" n="0140a18"/>说故未曾有此结成实智也。</p><p xml:id="pX31p0196c0312" cb:place="inline">△二结权智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196c04"/><lb ed="R049" n="0140b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196c0401">随宜所说意趣难解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196c05"/><lb ed="R049" n="0140b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196c0501">称機适会故言随宜非七方便所知故言难解此 <lb ed="X" n="0196c06"/><lb ed="R049" n="0140b03"/>结成权智也。</p><p xml:id="pX31p0196c0606" cb:place="inline">△二明释迦权实三初双歎二初歎 <lb ed="X" n="0196c07"/><lb ed="R049" n="0140b04"/>实智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196c08"/><lb ed="R049" n="0140b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196c0801">舍利弗吾从成<persName>佛</persName>以来。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196c09"/><lb ed="R049" n="0140b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196c0901">若实智不圆<persName>佛</persName>道不成既云成<persName>佛</persName>一成一切成此 <lb ed="X" n="0196c10"/><lb ed="R049" n="0140b07"/>歎实智也。</p><p xml:id="pX31p0196c1005" cb:place="inline">△二歎权智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196c11"/><lb ed="R049" n="0140b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196c1101">种种因缘种种譬喩<note place="inline">至</note>引导众生令離诸著。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196c12"/><lb ed="R049" n="0140b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196c1201">四十馀年以三种化他权实逗会众生故言种种 <lb ed="X" n="0196c13"/><lb ed="R049" n="0140b10"/>因缘也譬喩者小乘中以芭蕉水沫为譬大乘中 <lb ed="X" n="0196c14"/><lb ed="R049" n="0140b11"/>以乾城镜幻等为譬廣演者能于一法出无量義 <lb ed="X" n="0196c15"/><lb ed="R049" n="0140b12"/>也无数方便者即七种方便也引导众生令離诸 <lb ed="X" n="0196c16"/><lb ed="R049" n="0140b13"/>著者说散十善離三涂著说静十善離欲界著说 <lb ed="X" n="0196c17"/><lb ed="R049" n="0140b14"/>三藏離见思著说菩萨法離涅槃著说<persName>佛</persName>法離顺 <lb ed="X" n="0196c18"/><lb ed="R049" n="0140b15"/>道法爱著。</p><p xml:id="pX31p0196c1805" cb:place="inline">△二双释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196c19"/><lb ed="R049" n="0140b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0196c1901">所以者何<persName>如来</persName>方便知见波罗蜜皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0196c1901" n="0196c1901"/><anchor xml:id="beg0196c1901" n="0196c1901"/>已<anchor xml:id="end0196c1901"/>具足。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0196c20"/><lb ed="R049" n="0140b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0196c2001"><persName>如来</persName>即是释实智从真如实相中来而得成<persName>佛</persName>道 <lb ed="X" n="0196c21"/><lb ed="R049" n="0140b18"/>故名<persName>如来</persName>方便即是释权智由于方便善巧故能 <lb ed="X" n="0196c22"/><lb ed="R049" n="0141a01"/>种种因缘说也知见波罗蜜者即是双擧权实知 <lb ed="X" n="0196c23"/><lb ed="R049" n="0141a02"/>见也一切种智名实知<persName>佛</persName>眼名实见道种智名权 <lb ed="X" n="0196c24"/><lb ed="R049" n="0141a03"/>知法眼名权见悉到事理边底故悉名波罗蜜言 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0197a" n="0197a"/> <lb ed="X" n="0197a01"/><lb ed="R049" n="0141a04"/>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0197a0101" n="0197a0101"/><anchor xml:id="beg0197a0101" n="0197a0101"/>已<anchor xml:id="end0197a0101"/>具足者权实悉究竟也。</p><p xml:id="pX31p0197a0112" cb:place="inline">△三双结二初结实 <lb ed="X" n="0197a02"/><lb ed="R049" n="0141a05"/>智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197a03"/><lb ed="R049" n="0141a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197a0301">舍利弗<persName>如来</persName>知见廣大深远。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197a04"/><lb ed="R049" n="0141a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197a0401"><persName>如来</persName>知见如前说廣大明横深远明竖如此实智 <lb ed="X" n="0197a05"/><lb ed="R049" n="0141a08"/>非横非竖寄言往歎论其横竖照无限极如函大 <lb ed="X" n="0197a06"/><lb ed="R049" n="0141a09"/>盖大也妙乐云无限故非横无极故非竖如函大 <lb ed="X" n="0197a07"/><lb ed="R049" n="0141a10"/>等者用不二智称不二理也。</p><p xml:id="pX31p0197a0712" cb:place="inline">△二结权智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197a08"/><lb ed="R049" n="0141a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197a0801">无量无碍力无所畏<note place="inline">至</note>成就一切未曾有法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197a09"/><lb ed="R049" n="0141a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197a0901">无量即<persName>佛</persName>地四无量心也无碍即<persName>佛</persName>地四无碍辩 <lb ed="X" n="0197a10"/><lb ed="R049" n="0141a13"/>也力即十力十力者一是处非处力<persName>佛</persName>知一切因 <lb ed="X" n="0197a11"/><lb ed="R049" n="0141a14"/>缘果报定相从是因缘生如是果报从是因缘不 <lb ed="X" n="0197a12"/><lb ed="R049" n="0141a15"/>生如是果报如是种种是处不是处<persName>佛</persName>悉遍知无 <lb ed="X" n="0197a13"/><lb ed="R049" n="0141a16"/>能壞无能勝故名力也二业智力<persName>佛</persName>知一切众生 <lb ed="X" n="0197a14"/><lb ed="R049" n="0141a17"/>过去未来现在诸业诸受三定力<persName>佛</persName>知一切诸禅 <lb ed="X" n="0197a15"/><lb ed="R049" n="0141a18"/>三昧四根力<persName>佛</persName>知他众生诸根上下五欲力<persName>佛</persName>知 <lb ed="X" n="0197a16"/><lb ed="R049" n="0141b01"/>他众生种种欲乐六性力<persName>佛</persName>知世间种种无数性 <lb ed="X" n="0197a17"/><lb ed="R049" n="0141b02"/>七至处道力<persName>佛</persName>知一切道至处相八宿命力<persName>佛</persName>知 <lb ed="X" n="0197a18"/><lb ed="R049" n="0141b03"/>种种宿命一世二世乃至百千世中如是姓名苦 <lb ed="X" n="0197a19"/><lb ed="R049" n="0141b04"/>乐寿命长短等九天眼力<persName>佛</persName>见众生死时生时端 <lb ed="X" n="0197a20"/><lb ed="R049" n="0141b05"/>正醜陋若堕恶道若生善道十漏尽力<persName>佛</persName>诸漏尽 <lb ed="X" n="0197a21"/><lb ed="R049" n="0141b06"/>故自知我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0197a2101" n="0197a2101"/><anchor xml:id="beg0197a2101" n="0197a2101"/>已<anchor xml:id="end0197a2101"/>尽不作後有无所畏即四无所畏 <lb ed="X" n="0197a22"/><lb ed="R049" n="0141b07"/>也一一切智无所畏二漏尽无所畏三说障道无 <lb ed="X" n="0197a23"/><lb ed="R049" n="0141b08"/>所畏四说尽苦道无所畏此四通名无所畏者于 <lb ed="X" n="0197a24"/><lb ed="R049" n="0141b09"/>八众中廣说自他智断既决无失则无微致恐惧 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0197b" n="0197b"/> <lb ed="X" n="0197b01"/><lb ed="R049" n="0141b10"/>之相故称无所畏禅即实相之禅定即首楞严定 <lb ed="X" n="0197b02"/><lb ed="R049" n="0141b11"/>解脱者亦穷八脱之源三昧者禅定解脱至初住 <lb ed="X" n="0197b03"/><lb ed="R049" n="0141b12"/>时破二十五有即王三昧也深入无际者结成竖 <lb ed="X" n="0197b04"/><lb ed="R049" n="0141b13"/>深成就一切未曾有法者结成横廣也妙乐云问 <lb ed="X" n="0197b05"/><lb ed="R049" n="0141b14"/>实相之禅与楞严定何别答不同何者于根本禅 <lb ed="X" n="0197b06"/><lb ed="R049" n="0141b15"/>达即实相名为达禅首楞严定本性健相故。</p><p xml:id="pX31p0197b0618" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0197b07"/><lb ed="R049" n="0141b16"/>绝言歎二智二初擧绝歎由二初擧绝歎之由。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197b08"/><lb ed="R049" n="0141b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197b0801">舍利弗<persName>如来</persName>能种种分别<note place="inline">至</note>悦可众心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197b09"/><lb ed="R049" n="0141b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197b0901">种种分别巧说诸法者擧权智也言词柔软悦可 <lb ed="X" n="0197b10"/><lb ed="R049" n="0142a01"/>众心者擧实智也前寄言歎从实舒权故前实後 <lb ed="X" n="0197b11"/><lb ed="R049" n="0142a02"/>权今绝言歎卷权归实故前权後实妙乐云既言 <lb ed="X" n="0197b12"/><lb ed="R049" n="0142a03"/>悦可众心赴物应是擧权那云擧实等众心乃以 <lb ed="X" n="0197b13"/><lb ed="R049" n="0142a04"/>得实为悦故也。</p><p xml:id="pX31p0197b1307" cb:place="inline">△二指绝言之境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197b14"/><lb ed="R049" n="0142a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197b1401">舍利弗取要言之无量无边未曾有法<persName>佛</persName>悉成就。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197b15"/><lb ed="R049" n="0142a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197b1501">取要言之是指实境无量无边未曾有法是指权 <lb ed="X" n="0197b16"/><lb ed="R049" n="0142a07"/>境又擧要是创指之端无量无边是指权未曾有 <lb ed="X" n="0197b17"/><lb ed="R049" n="0142a08"/>法是指实言此二法<persName>佛</persName>悉成就修道得故此那可 <lb ed="X" n="0197b18"/><lb ed="R049" n="0142a09"/>说。</p><p xml:id="pX31p0197b1802" cb:place="inline">△二正绝言歎二初正绝言歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197b19"/><lb ed="R049" n="0142a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197b1901">止舍利弗不须复说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197b20"/><lb ed="R049" n="0142a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197b2001">此法深寂言语道断体不可说故止而歎之设慈 <lb ed="X" n="0197b21"/><lb ed="R049" n="0142a12"/>悲为说闻不能解伤其善根是故止之也。</p><p xml:id="pX31p0197b2117" cb:place="inline">△二释 <lb ed="X" n="0197b22"/><lb ed="R049" n="0142a13"/>止歎意二初<persName>佛</persName>最上人成就修得最上法故不可 <lb ed="X" n="0197b23"/><lb ed="R049" n="0142a14"/>说二初明最上人权实横满不可说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197b24"/><lb ed="R049" n="0142a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197b2401">所以者何<persName>佛</persName>所成就第一稀有难解之法。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0197c" n="0197c"/> <lb ed="X" n="0197c01"/><lb ed="R049" n="0142a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197c0101">成就对不成就第一对不第一稀有对不稀有难 <lb ed="X" n="0197c02"/><lb ed="R049" n="0142a17"/>解对不难解即是横明成就等修道得故故不可 <lb ed="X" n="0197c03"/><lb ed="R049" n="0142a18"/>说妙乐云成就对不成就者以果对因因即因人 <lb ed="X" n="0197c04"/><lb ed="R049" n="0142b01"/>自他相对即是横也第一对不第一稀有对不希 <lb ed="X" n="0197c05"/><lb ed="R049" n="0142b02"/>有者圆中极果方云第一稀有降此之外皆非第 <lb ed="X" n="0197c06"/><lb ed="R049" n="0142b03"/>一稀有难解不难解可知。</p><p xml:id="pX31p0197c0611" cb:place="inline">△二明最上人权实竖 <lb ed="X" n="0197c07"/><lb ed="R049" n="0142b04"/>深不可说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197c08"/><lb ed="R049" n="0142b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197c0801">唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197c09"/><lb ed="R049" n="0142b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197c0901">唯释迦与十方诸<persName>佛</persName>究竟实相边底如十五日之 <lb ed="X" n="0197c10"/><lb ed="R049" n="0142b07"/>月体无不圆光无不遍如此竖深修道得故故不 <lb ed="X" n="0197c11"/><lb ed="R049" n="0142b08"/>可说妙乐云前句既以成就等言对他为横今有 <lb ed="X" n="0197c12"/><lb ed="R049" n="0142b09"/>究尽之言故对因明竖。</p><p xml:id="pX31p0197c1210" cb:place="inline">△二明权实法甚深境不 <lb ed="X" n="0197c13"/><lb ed="R049" n="0142b10"/>可思议故不可说二初略标权实章。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197c14"/><lb ed="R049" n="0142b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197c1401">诸法实相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197c15"/><lb ed="R049" n="0142b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197c1501">诸法权也实相实也即实而权权外无实即权而 <lb ed="X" n="0197c16"/><lb ed="R049" n="0142b13"/>实实外无权斯谓同体妙权妙实法花开显如点 <lb ed="X" n="0197c17"/><lb ed="R049" n="0142b14"/>铁成金妙在此也妙乐云此是法花之理本诸教 <lb ed="X" n="0197c18"/><lb ed="R049" n="0142b15"/>之端首释義之关键众生之依止发心之凭杖权 <lb ed="X" n="0197c19"/><lb ed="R049" n="0142b16"/>谋之用体迷悟之根源果德之理本一化之周穷 <lb ed="X" n="0197c20"/><lb ed="R049" n="0142b17"/>五时之终卒得此十義以消诸异坦然无误所以 <lb ed="X" n="0197c21"/><lb ed="R049" n="0142b18"/>先歎能依之智即五<persName>佛</persName>之权实权实何依所谓妙 <lb ed="X" n="0197c22"/><lb ed="R049" n="0143a01"/>境。</p><p xml:id="pX31p0197c2202" cb:place="inline">△二廣释权实相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197c23"/><lb ed="R049" n="0143a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0197c2301">所谓诸法如是相<note place="inline">至</note>如是本末究竟等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0197c24"/><lb ed="R049" n="0143a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0197c2401">相以據外览而可别名为相性以據内自分不改 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0198a" n="0198a"/> <lb ed="X" n="0198a01"/><lb ed="R049" n="0143a04"/>名为性主质名为体功能为力构造为作习因为 <lb ed="X" n="0198a02"/><lb ed="R049" n="0143a05"/>因助因为缘习果为果报果为报初相为本後报 <lb ed="X" n="0198a03"/><lb ed="R049" n="0143a06"/>为末所归趣为究竟等南嶽大师读此文皆云如 <lb ed="X" n="0198a04"/><lb ed="R049" n="0143a07"/>故呼为十如也天台云依義读文凡有三转一云 <lb ed="X" n="0198a05"/><lb ed="R049" n="0143a08"/>是相如是性如乃至是报如二云如是相如是性 <lb ed="X" n="0198a06"/><lb ed="R049" n="0143a09"/>乃至如是报三云相如是性如是乃至报如是若 <lb ed="X" n="0198a07"/><lb ed="R049" n="0143a10"/>皆称为如者如名不异即空義也若作如是相等 <lb ed="X" n="0198a08"/><lb ed="R049" n="0143a11"/>点空相性名字施设即假義也若作相如是等如 <lb ed="X" n="0198a09"/><lb ed="R049" n="0143a12"/>于中道实相之是即中義也分别令易解故明空 <lb ed="X" n="0198a10"/><lb ed="R049" n="0143a13"/>假中得意为言空即假中约如明空一空一切空 <lb ed="X" n="0198a11"/><lb ed="R049" n="0143a14"/>点如明相一假一切假就是论中一中一切中非 <lb ed="X" n="0198a12"/><lb ed="R049" n="0143a15"/>一二三而一二三不纵不横名为实相此之十如 <lb ed="X" n="0198a13"/><lb ed="R049" n="0143a16"/>乃十界上因果之法一法界具十如是十法界具 <lb ed="X" n="0198a14"/><lb ed="R049" n="0143a17"/>百如是又一法界具九法界则有百法界千如是 <lb ed="X" n="0198a15"/><lb ed="R049" n="0143a18"/>九界为权<persName>佛</persName>界为实细论各具权实然此权实不 <lb ed="X" n="0198a16"/><lb ed="R049" n="0143b01"/>可思议乃是三世诸<persName>佛</persName>二智之境以此为境何法 <lb ed="X" n="0198a17"/><lb ed="R049" n="0143b02"/>不收此境发智何智不发故荆溪云指的妙境出 <lb ed="X" n="0198a18"/><lb ed="R049" n="0143b03"/>自法花正指此也。</p><p xml:id="pX31p0198a1808" cb:place="inline">△二十七行半偈颂长行二初 <lb ed="X" n="0198a19"/><lb ed="R049" n="0143b04"/>颂寄言歎二智二初合颂歎二<persName>佛</persName>二智二初颂歎 <lb ed="X" n="0198a20"/><lb ed="R049" n="0143b05"/>诸<persName>佛</persName>二智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198a21"/><lb ed="R049" n="0143b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198a2101">尔时<persName>世尊</persName>欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0198a22"/><lb ed="R049" n="0143b07"/><p xml:id="pX31p0198a2201">世雄不可量诸天及世人一切众生类无能知<persName>佛</persName>者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198a23"/><lb ed="R049" n="0143b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198a2301">世即三世世必有方言三世十方诸<persName>佛</persName>智慧雄猛 <lb ed="X" n="0198a24"/><lb ed="R049" n="0143b09"/>故云世雄颂上诸<persName>佛</persName>智慧也不可量者颂上甚深 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0198b" n="0198b"/> <lb ed="X" n="0198b01"/><lb ed="R049" n="0143b10"/>无量此颂诸<persName>佛</persName>实智也次三句颂上诸<persName>佛</persName>权智。</p><p xml:id="pX31p0198b0119" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0198b02"/><lb ed="R049" n="0143b11"/>二颂歎释迦二智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198b03"/><lb ed="R049" n="0143b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198b0301"><persName>佛</persName>力无所畏解脱诸三昧及<persName>佛</persName>诸馀法无能测量者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198b04"/><lb ed="R049" n="0143b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198b0401"><persName>佛</persName>者颂吾成<persName>佛</persName>也正颂实智力无畏等颂诸功德 <lb ed="X" n="0198b05"/><lb ed="R049" n="0143b14"/>是颂权智馀法者即指化他之权是实智之馀助 <lb ed="X" n="0198b06"/><lb ed="R049" n="0143b15"/>耳正颂上种种因缘等也妙乐云前行但云世雄 <lb ed="X" n="0198b07"/><lb ed="R049" n="0143b16"/>世必有方故知是颂诸<persName>佛</persName>今直云<persName>佛</persName>力以前文中 <lb ed="X" n="0198b08"/><lb ed="R049" n="0143b17"/>释迦权智具有力无畏等知是颂释迦也。</p><p xml:id="pX31p0198b0817" cb:place="inline">△二合 <lb ed="X" n="0198b09"/><lb ed="R049" n="0143b18"/>颂二<persName>佛</persName>释歎结歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198b10"/><lb ed="R049" n="0144a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198b1001">本从无数<persName>佛</persName>具足行诸道<note place="inline">至</note>我<anchor xml:id="nkr_note_add_0198b1001" n="0198b1001"/><anchor xml:id="beg0198b1001" n="0198b1001"/>已<anchor xml:id="end0198b1001"/>悉知见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198b11"/><lb ed="R049" n="0144a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198b1101">本从无数<persName>佛</persName>具足行诸道颂上<persName>佛</persName>曾亲近百千诸 <lb ed="X" n="0198b12"/><lb ed="R049" n="0144a03"/><persName>佛</persName>尽行道法也甚深微妙法颂上成就甚深未曾 <lb ed="X" n="0198b13"/><lb ed="R049" n="0144a04"/>有法也难见难可了颂上意趣难解也于无量亿 <lb ed="X" n="0198b14"/><lb ed="R049" n="0144a05"/>劫行此诸道<anchor xml:id="nkr_note_add_0198b1401" n="0198b1401"/><anchor xml:id="beg0198b1401" n="0198b1401"/>已<anchor xml:id="end0198b1401"/>颂上知见波罗蜜皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0198b1402" n="0198b1402"/><anchor xml:id="beg0198b1402" n="0198b1402"/>已<anchor xml:id="end0198b1402"/>具足此二 <lb ed="X" n="0198b15"/><lb ed="R049" n="0144a06"/>句擧因具足道场得成果擧果具足我<anchor xml:id="nkr_note_add_0198b1501" n="0198b1501"/><anchor xml:id="beg0198b1501" n="0198b1501"/>已<anchor xml:id="end0198b1501"/>悉知见 <lb ed="X" n="0198b16"/><lb ed="R049" n="0144a07"/>一句颂上<persName>如来</persName>知见廣大深远也。</p><p xml:id="pX31p0198b1614" cb:place="inline">△二颂绝言歎 <lb ed="X" n="0198b17"/><lb ed="R049" n="0144a08"/>二智五初颂不思议境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198b18"/><lb ed="R049" n="0144a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198b1801">如是大果报种种姓相義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198b19"/><lb ed="R049" n="0144a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198b1901">颂上十如是大即妙也十界不同故云种种但擧 <lb ed="X" n="0198b20"/><lb ed="R049" n="0144a11"/>初後中间可知義字兼颂究竟等也義谓義理一 <lb ed="X" n="0198b21"/><lb ed="R049" n="0144a12"/>究竟之言有空假中義理故也。</p><p xml:id="pX31p0198b2113" cb:place="inline">△二追颂绝言境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198b22"/><lb ed="R049" n="0144a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198b2201">我及十方<persName>佛</persName>乃能知是事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198b23"/><lb ed="R049" n="0144a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198b2301">颂上取要言之<persName>佛</persName>悉成就也。</p><p xml:id="pX31p0198b2312" cb:place="inline">△三追颂绝言歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198b24"/><lb ed="R049" n="0144a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198b2401">是法不可示言词相寂灭。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0198c" n="0198c"/> <lb ed="X" n="0198c01"/><lb ed="R049" n="0144a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c0101">颂上止止不须说也实相非方所故不可示非言 <lb ed="X" n="0198c02"/><lb ed="R049" n="0144a17"/>语道故言词相寂灭。</p><p xml:id="pX31p0198c0209" cb:place="inline">△四颂擧不知人八初总拣 <lb ed="X" n="0198c03"/><lb ed="R049" n="0144a18"/>不入者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c04"/><lb ed="R049" n="0144b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c0401">诸馀众生类无有能得解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c05"/><lb ed="R049" n="0144b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c0501">即七方便人也。</p><p xml:id="pX31p0198c0507" cb:place="inline">△二拣能入者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c06"/><lb ed="R049" n="0144b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c0601">除诸菩萨众信力坚固者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c07"/><lb ed="R049" n="0144b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c0701">即圆教十信故言信力坚固者也长行明究竟<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0198c08"/><lb ed="R049" n="0144b05"/>知今颂中明初信知互擧耳。</p><p xml:id="pX31p0198c0812" cb:place="inline">△三拣二乘不知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c09"/><lb ed="R049" n="0144b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c0901">诸<persName>佛</persName>弟子众曾供养诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>其力所不堪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c10"/><lb ed="R049" n="0144b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c1001">一切漏三界见思也最後身二乘极果也。</p><p xml:id="pX31p0198c1017" cb:place="inline">△四擧 <lb ed="X" n="0198c11"/><lb ed="R049" n="0144b08"/>身子不知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c12"/><lb ed="R049" n="0144b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c1201">假使满世间皆如舍利弗尽思共度量不能测<persName>佛</persName>智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c13"/><lb ed="R049" n="0144b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c1301">△五擧诸弟子不知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c14"/><lb ed="R049" n="0144b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c1401">正使满十方皆如舍利弗<note place="inline">至</note>亦复不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c15"/><lb ed="R049" n="0144b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c1501">△六擧支<persName>佛</persName>不知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c16"/><lb ed="R049" n="0144b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c1601">辟支<persName>佛</persName>利智无漏最後身<note place="inline">至</note>莫能知少分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c17"/><lb ed="R049" n="0144b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c1701">△七擧发心菩萨不知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c18"/><lb ed="R049" n="0144b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c1801">新发意菩萨供养无数<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>不能知<persName>佛</persName>智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c19"/><lb ed="R049" n="0144b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c1901">新发意者发心语通或可六度菩萨三僧祇未断 <lb ed="X" n="0198c20"/><lb ed="R049" n="0144b17"/>惑名为发心或可指上诸天及世人等自摄得六 <lb ed="X" n="0198c21"/><lb ed="R049" n="0144b18"/>度而发心之语别拟通别二教初心之人皆名新 <lb ed="X" n="0198c22"/><lb ed="R049" n="0145a01"/>发意菩萨也。</p><p xml:id="pX31p0198c2206" cb:place="inline">△八拣不退菩萨不知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c23"/><lb ed="R049" n="0145a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0198c2301">不退诸菩萨其数如恒沙一心共思求亦复不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0198c24"/><lb ed="R049" n="0145a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0198c2401">通教三八人地至第七<anchor xml:id="nkr_note_add_0198c2401" n="0198c2401"/><anchor xml:id="beg0198c2401" n="0198c2401"/>已<anchor xml:id="end0198c2401"/>办地断界内惑名位不 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0199a" n="0199a"/> <lb ed="X" n="0199a01"/><lb ed="R049" n="0145a04"/>退别教初住至七住亦断界内惑亦名位不退八 <lb ed="X" n="0199a02"/><lb ed="R049" n="0145a05"/>住至十向名行不退等亦所不知也。</p><p xml:id="pX31p0199a0215" cb:place="inline">△五颂唯<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0199a03"/><lb ed="R049" n="0145a06"/>能知实相境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199a04"/><lb ed="R049" n="0145a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199a0401">又告舍利弗无漏不思议<note place="inline">至</note>十方<persName>佛</persName>亦然。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199a05"/><lb ed="R049" n="0145a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199a0501">无漏不思议者颂上结要擧权实二智所止之境 <lb ed="X" n="0199a06"/><lb ed="R049" n="0145a09"/>也无漏名同应思義别收三谛无漏失权实智无 <lb ed="X" n="0199a07"/><lb ed="R049" n="0145a10"/>漏失故名无漏即权而实即实而权故不可思议 <lb ed="X" n="0199a08"/><lb ed="R049" n="0145a11"/>也甚深微妙法一句颂上第一稀有难解之法我 <lb ed="X" n="0199a09"/><lb ed="R049" n="0145a12"/>今<anchor xml:id="nkr_note_add_0199a0901" n="0199a0901"/><anchor xml:id="beg0199a0901" n="0199a0901"/>已<anchor xml:id="end0199a0901"/>具得等三句颂上唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究竟也明 <lb ed="X" n="0199a10"/><lb ed="R049" n="0145a13"/>诸<persName>佛</persName>道同同皆究竟故云唯我知是相十方<persName>佛</persName>亦 <lb ed="X" n="0199a11"/><lb ed="R049" n="0145a14"/>然。</p><p xml:id="pX31p0199a1102" cb:place="inline">△二三行半正略开显动执生疑二初诸<persName>佛</persName>显 <lb ed="X" n="0199a12"/><lb ed="R049" n="0145a15"/>实三初诸<persName>佛</persName>道同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199a13"/><lb ed="R049" n="0145a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199a1301">舍利弗当知诸<persName>佛</persName>语无异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199a14"/><lb ed="R049" n="0145a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199a1401">△二劝令生信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199a15"/><lb ed="R049" n="0145a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199a1501">于<persName>佛</persName>所说法当生大信力。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199a16"/><lb ed="R049" n="0145b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199a1601">△三正显真实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199a17"/><lb ed="R049" n="0145b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199a1701"><persName>世尊</persName>法久後要当说真实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199a18"/><lb ed="R049" n="0145b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199a1801">△二释迦开三三初正明开三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199a19"/><lb ed="R049" n="0145b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199a1901">告诸声闻众及求缘觉乘我令脱苦缚逮得涅槃者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199a20"/><lb ed="R049" n="0145b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199a2001">上明诸<persName>佛</persName>显实今明释迦开三显实必开三开三 <lb ed="X" n="0199a21"/><lb ed="R049" n="0145b06"/>必显实互明一边以显<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道同也将明二乘之 <lb ed="X" n="0199a22"/><lb ed="R049" n="0145b07"/>非故言逮得涅槃者又解我令解苦缚逮得涅槃 <lb ed="X" n="0199a23"/><lb ed="R049" n="0145b08"/>即拟六度菩萨乘谓六度行前度他故故言我令 <lb ed="X" n="0199a24"/><lb ed="R049" n="0145b09"/>脱苦缚後取无漏故言逮得涅槃此義推之知是 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0199b" n="0199b"/> <lb ed="X" n="0199b01"/><lb ed="R049" n="0145b10"/>六度乘也。</p><p xml:id="pX31p0199b0105" cb:place="inline">△二正斥三乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b02"/><lb ed="R049" n="0145b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b0201"><persName>佛</persName>以方便力示以三乘教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b03"/><lb ed="R049" n="0145b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b0301">△三出立三之意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b04"/><lb ed="R049" n="0145b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b0401">众生处处著引之令得出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b05"/><lb ed="R049" n="0145b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b0501">立三之意意是权引離诸苦故非为真实但是方 <lb ed="X" n="0199b06"/><lb ed="R049" n="0145b15"/>便门耳。</p><p xml:id="pX31p0199b0604" cb:place="inline">△二腾疑致请二初叙疑二初经家叙二 <lb ed="X" n="0199b07"/><lb ed="R049" n="0145b16"/>初叙千二百疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b08"/><lb ed="R049" n="0145b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b0801">尔时大众中<note place="inline">至</note><name role="" type="person">阿若憍陈如</name>等千二百人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b09"/><lb ed="R049" n="0145b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b0901">△二叙四众等疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b10"/><lb ed="R049" n="0146a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b1001">及发声闻辟支<persName>佛</persName>心比丘比丘尼优婆塞优婆夷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b11"/><lb ed="R049" n="0146a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b1101">上斥三乘皆是方便故执动疑生今叙疑但言二 <lb ed="X" n="0199b12"/><lb ed="R049" n="0146a03"/>乘者以其执重疑深故偏擧耳若至下陈疑中即 <lb ed="X" n="0199b13"/><lb ed="R049" n="0146a04"/>云求<persName>佛</persName>诸菩萨大数有八万亦皆有疑故知三乘 <lb ed="X" n="0199b14"/><lb ed="R049" n="0146a05"/>佥疑偏擧二乘耳。</p><p xml:id="pX31p0199b1408" cb:place="inline">△二正生疑二初疑<persName>佛</persName>二智二 <lb ed="X" n="0199b15"/><lb ed="R049" n="0146a06"/>初总疑二智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b16"/><lb ed="R049" n="0146a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b1601">各作是念今者<persName>世尊</persName>何故慇勤称歎方便。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b17"/><lb ed="R049" n="0146a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b1701">△二别疑二智二初疑实智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b18"/><lb ed="R049" n="0146a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b1801">而作是言<persName>佛</persName>所得法甚深难解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b19"/><lb ed="R049" n="0146a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b1901">△二疑权智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b20"/><lb ed="R049" n="0146a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199b2001">有所言说意趣难知一切声闻辟支<persName>佛</persName>所不能及。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199b21"/><lb ed="R049" n="0146a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199b2101">因闻诸<persName>佛</persName>语无异要当说真实从此生疑何者<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0199b22"/><lb ed="R049" n="0146a13"/>昔说三乘智慧同证不差但馀习有尽不尽耳今 <lb ed="X" n="0199b23"/><lb ed="R049" n="0146a14"/>忽称歎<persName>如来</persName>二智非我所及是故疑<persName>佛</persName>二智也。</p><p xml:id="pX31p0199b2319" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0199b24"/><lb ed="R049" n="0146a15"/>二疑<anchor xml:id="nkr_note_add_0199b2401" n="0199b2401"/><anchor xml:id="beg0199b2401" n="0199b2401"/>己<anchor xml:id="end0199b2401"/>所得。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0199c" n="0199c"/> <lb ed="X" n="0199c01"/><lb ed="R049" n="0146a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199c0101"><persName>佛</persName>说一解脱義<note place="inline">至</note>而今不知是義所趣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199c02"/><lb ed="R049" n="0146a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199c0201">一解脱者藏教三人同一解脱也此是自疑所得 <lb ed="X" n="0199c03"/><lb ed="R049" n="0146a18"/>三乘圣道是真出要我修此理亦到涅槃而今忽 <lb ed="X" n="0199c04"/><lb ed="R049" n="0146b01"/>言皆是方便未知何者真实故言不知是義所趣 <lb ed="X" n="0199c05"/><lb ed="R049" n="0146b02"/>此从上斥三为伪而生是疑。</p><p xml:id="pX31p0199c0512" cb:place="inline">△二正请决文有三 <lb ed="X" n="0199c06"/><lb ed="R049" n="0146b03"/>请二止第一请二初长行二初陈疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199c07"/><lb ed="R049" n="0146b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199c0701">尔时舍利弗知四众心疑<note place="inline">至</note>甚深微妙难解之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199c08"/><lb ed="R049" n="0146b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199c0801">此下有三请二止就前为三止盖<persName>佛</persName>预知三周得 <lb ed="X" n="0199c09"/><lb ed="R049" n="0146b06"/>益前後不俱故三抑俟其三请也今先陈二疑第 <lb ed="X" n="0199c10"/><lb ed="R049" n="0146b07"/>一下疑权智甚深下疑实智也。</p><p xml:id="pX31p0199c1013" cb:place="inline">△二陈请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199c11"/><lb ed="R049" n="0146b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199c1101">我自昔来<note place="inline">至</note>慇勤称歎甚深微妙难解之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199c12"/><lb ed="R049" n="0146b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199c1201">我自昔下陈<anchor xml:id="nkr_note_add_0199c1201" n="0199c1201"/><anchor xml:id="beg0199c1201" n="0199c1201"/>已<anchor xml:id="end0199c1201"/>请今者四众下陈众请也。</p><p xml:id="pX31p0199c1217" cb:place="inline">△二偈 <lb ed="X" n="0199c13"/><lb ed="R049" n="0146b10"/>颂六初颂疑实智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199c14"/><lb ed="R049" n="0146b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199c1401">尔时舍利弗欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0199c15"/><lb ed="R049" n="0146b12"/><p xml:id="pX31p0199c1501">慧日大圣尊久乃说是法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199c16"/><lb ed="R049" n="0146b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199c1601">三智圆明能破痴暗故云慧日。</p><p xml:id="pX31p0199c1613" cb:place="inline">△二颂疑权智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199c17"/><lb ed="R049" n="0146b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199c1701">自说得如是力无畏三昧<note place="inline">至</note>诸<persName>佛</persName>之所得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199c18"/><lb ed="R049" n="0146b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199c1801">△三明三乘疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199c19"/><lb ed="R049" n="0146b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0199c1901">无漏诸罗汉及求涅槃者<note place="inline">至</note>愿<persName>佛</persName>为解说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0199c20"/><lb ed="R049" n="0146b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0199c2001">初句明声闻次句明六度菩萨何以得知止云逮 <lb ed="X" n="0199c21"/><lb ed="R049" n="0146b18"/>得涅槃者此中称及及者此菩萨自求涅槃又以 <lb ed="X" n="0199c22"/><lb ed="R049" n="0147a01"/>及他故异二乘知是菩萨也後二行明缘觉两足 <lb ed="X" n="0199c23"/><lb ed="R049" n="0147a02"/>尊者谓福慧二种莊严悉皆满足为世间尊也。</p><p xml:id="pX31p0199c2319" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0199c24"/><lb ed="R049" n="0147a03"/>四明身子疑。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0200a" n="0200a"/> <lb ed="X" n="0200a01"/><lb ed="R049" n="0147a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a0101">于诸声闻众<persName>佛</persName>说我第一<note place="inline">至</note>为是所行道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200a02"/><lb ed="R049" n="0147a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a0201">身子智慧第一不了<persName>佛</persName>之权实二智定是果上究 <lb ed="X" n="0200a03"/><lb ed="R049" n="0147a06"/>竟之法定是因中所行之道。</p><p xml:id="pX31p0200a0312" cb:place="inline">△五明<persName>佛</persName>子疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200a04"/><lb ed="R049" n="0147a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a0401"><persName>佛</persName>口所生子合掌瞻仰待愿出微妙音时为如实说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200a05"/><lb ed="R049" n="0147a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a0501">闻<persName>佛</persName>说法法身得生故言<persName>佛</persName>口所生子。</p><p xml:id="pX31p0200a0516" cb:place="inline">△六总明 <lb ed="X" n="0200a06"/><lb ed="R049" n="0147a09"/>同疑请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200a07"/><lb ed="R049" n="0147a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a0701">诸天龙神等其数如恒沙<note place="inline">至</note>欲闻具足道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200a08"/><lb ed="R049" n="0147a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a0801">△第二止第一止指上文止舍利弗不须复说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200a09"/><lb ed="R049" n="0147a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a0901">尔时<persName>佛</persName>告舍利弗<note place="inline">至</note>皆当惊疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200a10"/><lb ed="R049" n="0147a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a1001">△第二请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200a11"/><lb ed="R049" n="0147a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a1101">舍利弗重白<persName>佛</persName>言<note place="inline">至</note>闻<persName>佛</persName>所说则能敬信。</p> <lb ed="X" n="0200a12"/><lb ed="R049" n="0147a15"/><p xml:id="pX31p0200a1201">尔时舍利弗欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0200a13"/><lb ed="R049" n="0147a16"/><p xml:id="pX31p0200a1301">法王无上尊唯说愿勿虑是会无量众有能敬信者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200a14"/><lb ed="R049" n="0147a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a1401">△第三止。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200a15"/><lb ed="R049" n="0147a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a1501"><persName>佛</persName>复止舍利弗若说是事<note place="inline">至</note>将堕于大坑。</p> <lb ed="X" n="0200a16"/><lb ed="R049" n="0147b01"/><p xml:id="pX31p0200a1601">尔时<persName>世尊</persName>褈说偈言。</p> <lb ed="X" n="0200a17"/><lb ed="R049" n="0147b02"/><p xml:id="pX31p0200a1701">止止不须说我法妙难思诸增上慢者闻必不敬信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200a18"/><lb ed="R049" n="0147b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a1801">△第三请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200a19"/><lb ed="R049" n="0147b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200a1901">尔时舍利弗重白<persName>佛</persName>言<note place="inline">至</note>多所饶益。</p> <lb ed="X" n="0200a20"/><lb ed="R049" n="0147b05"/><p xml:id="pX31p0200a2001">尔时舍利弗欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0200a21"/><lb ed="R049" n="0147b06"/><p xml:id="pX31p0200a2101">无上两足尊愿说第一法<note place="inline">至</note>则生大欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200a22"/><lb ed="R049" n="0147b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200a2201">愿说第一法者融师云由前斥三乘是伪又闻诸 <lb ed="X" n="0200a23"/><lb ed="R049" n="0147b08"/><persName>佛</persName>法久後要当说真实在二乘边未知法花是实 <lb ed="X" n="0200a24"/><lb ed="R049" n="0147b09"/>但據斥三非真三外必更有法故云愿说第一法。</p> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0200b" n="0200b"/> <lb ed="X" n="0200b01"/><lb ed="R049" n="0147b10"/><p xml:id="pX31p0200b0101">△二后七品半廣明开三显一三初两品半为上 <lb ed="X" n="0200b02"/><lb ed="R049" n="0147b11"/>根人法说五初正明法说二初长行三初许说三 <lb ed="X" n="0200b03"/><lb ed="R049" n="0147b12"/>初顺许。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200b04"/><lb ed="R049" n="0147b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b0401">尔时<persName>世尊</persName>告舍利弗汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0200b0401" n="0200b0401"/><anchor xml:id="beg0200b0401" n="0200b0401"/>已<anchor xml:id="end0200b0401"/>慇勤三请岂得不说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200b05"/><lb ed="R049" n="0147b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200b0501">初是顺岂得下许也。</p><p xml:id="pX31p0200b0509" cb:place="inline">△二诫许。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200b06"/><lb ed="R049" n="0147b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b0601">汝今谛听善思念之吾当为汝分别解说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200b07"/><lb ed="R049" n="0147b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200b0701">初是诫吾当下许也谛听是闻慧善思是思慧念 <lb ed="X" n="0200b08"/><lb ed="R049" n="0147b17"/>之是修慧。</p><p xml:id="pX31p0200b0805" cb:place="inline">△三拣许。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200b09"/><lb ed="R049" n="0147b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b0901">说此语时会中有比丘<note place="inline">至</note>即从座起礼<persName>佛</persName>而退。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200b10"/><lb ed="R049" n="0148a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200b1001">初是拣汝今下许也初五千在座故<persName>如来</persName>三止今 <lb ed="X" n="0200b11"/><lb ed="R049" n="0148a02"/>将许说威神遣去故礼<persName>佛</persName>而退。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200b12"/><lb ed="R049" n="0148a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b1201">所以者何此辈罪根深重<note place="inline">至</note>有如此失是以不住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200b13"/><lb ed="R049" n="0148a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200b1301">五浊障多名罪重执小翳大名根深未得三果谓 <lb ed="X" n="0200b14"/><lb ed="R049" n="0148a05"/>得三果未证无学谓证无学名增上慢有如此失 <lb ed="X" n="0200b15"/><lb ed="R049" n="0148a06"/>者谓障执慢三种之失也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200b16"/><lb ed="R049" n="0148a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b1601"><persName>世尊</persName>默然而不制止。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200b17"/><lb ed="R049" n="0148a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200b1701">上闻开三显一言略義隐犹未生谤足作繫珠因 <lb ed="X" n="0200b18"/><lb ed="R049" n="0148a09"/>缘去则有益若闻廣开三显一乖情起谤住则有 <lb ed="X" n="0200b19"/><lb ed="R049" n="0148a10"/>损是故不制止也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200b20"/><lb ed="R049" n="0148a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b2001">尔时<persName>佛</persName>告舍利弗我今此众无复枝葉纯有贞实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200b21"/><lb ed="R049" n="0148a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200b2101">无复枝葉者枝葉细䴲不任器用此等执方便者 <lb ed="X" n="0200b22"/><lb ed="R049" n="0148a13"/>于大非器大品云攀附枝葉弃于根本是人为不 <lb ed="X" n="0200b23"/><lb ed="R049" n="0148a14"/>黠即是此義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200b24"/><lb ed="R049" n="0148a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200b2401">舍利弗如是增上慢人<note place="inline">至</note>汝今善听当为汝说。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0200c" n="0200c"/> <lb ed="X" n="0200c01"/><lb ed="R049" n="0148a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200c0101">应知上慢不全无法但以浅位自谓增上而慢他 <lb ed="X" n="0200c02"/><lb ed="R049" n="0148a17"/>人名增上慢退亦佳矣者既以小自翳复妨他大 <lb ed="X" n="0200c03"/><lb ed="R049" n="0148a18"/>光今退无谤法之<g ref="#CB07703">愆</g>复无障他之过故云佳矣上 <lb ed="X" n="0200c04"/><lb ed="R049" n="0148b01"/>枝葉未去故<persName>如来</persName>三止贞实愿闻故身子四请师 <lb ed="X" n="0200c05"/><lb ed="R049" n="0148b02"/>弟鉴機非徒靳固也汝今善听即结许也。</p><p xml:id="pX31p0200c0517" cb:place="inline">△二受 <lb ed="X" n="0200c06"/><lb ed="R049" n="0148b03"/>旨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200c07"/><lb ed="R049" n="0148b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200c0701">舍利弗言唯然<persName>世尊</persName>愿乐欲闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200c08"/><lb ed="R049" n="0148b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200c0801">唯<note place="inline">愈水切</note>诺也又应声唯之声速而质诺之辞缓而 <lb ed="X" n="0200c09"/><lb ed="R049" n="0148b06"/>文。</p><p xml:id="pX31p0200c0902" cb:place="inline">△三正说二初明四<persName>佛</persName>章廣上诸<persName>佛</persName>权实二初 <lb ed="X" n="0200c10"/><lb ed="R049" n="0148b07"/>总明诸<persName>佛</persName>章四初歎法稀有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200c11"/><lb ed="R049" n="0148b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200c1101"><persName>佛</persName>告舍利弗如是妙法<note place="inline">至</note>如优昙钵花时一现耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200c12"/><lb ed="R049" n="0148b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200c1201">时乃说之者诸<persName>佛</persName>同出五浊必前开三如今<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0200c13"/><lb ed="R049" n="0148b10"/>四十馀年始显真实久久稀疏故云时乃说之久 <lb ed="X" n="0200c14"/><lb ed="R049" n="0148b11"/>不说者为人不堪故时未至故五千未遣故今人 <lb ed="X" n="0200c15"/><lb ed="R049" n="0148b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0200c1501" n="0200c1501"/><anchor xml:id="beg0200c1501" n="0200c1501"/>已<anchor xml:id="end0200c1501"/>堪时<anchor xml:id="nkr_note_add_0200c1502" n="0200c1502"/><anchor xml:id="beg0200c1502" n="0200c1502"/>已<anchor xml:id="end0200c1502"/>至五千<anchor xml:id="nkr_note_add_0200c1503" n="0200c1503"/><anchor xml:id="beg0200c1503" n="0200c1503"/>已<anchor xml:id="end0200c1503"/>去决定说大乘故云时乃说 <lb ed="X" n="0200c16"/><lb ed="R049" n="0148b13"/>之优昙花者此云灵瑞亦云瑞应三千年一现现 <lb ed="X" n="0200c17"/><lb ed="R049" n="0148b14"/>则金轮王出表三乘调熟<anchor xml:id="nkr_note_add_0200c1701" n="0200c1701"/><anchor xml:id="beg0200c1701" n="0200c1701"/>已<anchor xml:id="end0200c1701"/>後方说妙法授法王 <lb ed="X" n="0200c18"/><lb ed="R049" n="0148b15"/>记般泥洹经云<name role="" type="person">阎浮提</name>内有尊树王名优昙钵有 <lb ed="X" n="0200c19"/><lb ed="R049" n="0148b16"/>实无华若金花生者世乃有<persName>佛</persName>施设论云绕赡部 <lb ed="X" n="0200c20"/><lb ed="R049" n="0148b17"/>洲有轮王路廣一逾缮那无轮王时海水所覆无 <lb ed="X" n="0200c21"/><lb ed="R049" n="0148b18"/>能见者若轮王出海水减少金轮路现此花乃生 <lb ed="X" n="0200c22"/><lb ed="R049" n="0149a01"/>作金轮王之先兆也。</p><p xml:id="pX31p0200c2209" cb:place="inline">△二说无虚妄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200c23"/><lb ed="R049" n="0149a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0200c2301">舍利弗汝等当信<persName>佛</persName>之所说言不虚妄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0200c24"/><lb ed="R049" n="0149a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0200c2401">汝等当信者劝信无虚妄也此理至深理与昔异 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0201a" n="0201a"/> <lb ed="X" n="0201a01"/><lb ed="R049" n="0149a04"/>此言至妙言与昔反此行至普行与昔乖此人至 <lb ed="X" n="0201a02"/><lb ed="R049" n="0149a05"/>勝勝于昔劣还指客作四种之粗而今皆妙恐物 <lb ed="X" n="0201a03"/><lb ed="R049" n="0149a06"/>生谤故劝信也妙乐云理教行人皆云至者实之 <lb ed="X" n="0201a04"/><lb ed="R049" n="0149a07"/>极也若至今经无过上故故皆云至。</p><p xml:id="pX31p0201a0415" cb:place="inline">△三开其方 <lb ed="X" n="0201a05"/><lb ed="R049" n="0149a08"/>便三初开。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201a06"/><lb ed="R049" n="0149a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201a0601">舍利弗诸<persName>佛</persName>随宜说法意趣难解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201a07"/><lb ed="R049" n="0149a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201a0701"><persName>佛</persName>随三种機宜说方便教故言诸<persName>佛</persName>随宜说法而 <lb ed="X" n="0201a08"/><lb ed="R049" n="0149a11"/><persName>佛</persName>意在实物莫能解故云意趣难解。</p><p xml:id="pX31p0201a0815" cb:place="inline">△二释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201a09"/><lb ed="R049" n="0149a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201a0901">所以者何我以无数方便<note place="inline">至</note>演说诸法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201a10"/><lb ed="R049" n="0149a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201a1001">擧今<persName>佛</persName>之权能释诸<persName>佛</persName>之方便巧慧同故借此释 <lb ed="X" n="0201a11"/><lb ed="R049" n="0149a14"/>彼如我以无数方便者诸<persName>佛</persName>开权亦如我也。</p><p xml:id="pX31p0201a1118" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0201a12"/><lb ed="R049" n="0149a15"/>结四示其真实五初标勝人法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201a13"/><lb ed="R049" n="0149a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201a1301">是法非思量分别之所能解唯有诸<persName>佛</persName>乃能知之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201a14"/><lb ed="R049" n="0149a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201a1401">是法非思量等者此有两義或作结开权或正作 <lb ed="X" n="0201a15"/><lb ed="R049" n="0149a18"/>显实结开权者<persName>佛</persName>意难知唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>能了禀教者 <lb ed="X" n="0201a16"/><lb ed="R049" n="0149b01"/>谓三诸<persName>佛</persName>知一耳作显实者即属後文初标人法 <lb ed="X" n="0201a17"/><lb ed="R049" n="0149b02"/>擧无分别法唯是<persName>佛</persName>所知<persName>佛</persName>以无分别智解知无 <lb ed="X" n="0201a18"/><lb ed="R049" n="0149b03"/>分别法即是显实義也。</p><p xml:id="pX31p0201a1810" cb:place="inline">△二标出世意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201a19"/><lb ed="R049" n="0149b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201a1901">所以者何诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>唯以一大事因缘故出现于世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201a20"/><lb ed="R049" n="0149b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201a2001">初总释次分字释总释者诸<persName>佛</persName>觉知如实之相乘 <lb ed="X" n="0201a21"/><lb ed="R049" n="0149b06"/>此实道出应于世只令众生得此实相唯为此事 <lb ed="X" n="0201a22"/><lb ed="R049" n="0149b07"/>曾无他事次分字释者一则一实相也非五非三 <lb ed="X" n="0201a23"/><lb ed="R049" n="0149b08"/>非七非九故言一也其性廣博博五三七九故名 <lb ed="X" n="0201a24"/><lb ed="R049" n="0149b09"/>为大诸<persName>佛</persName>出世之仪式故名为事众生有此機感 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0201b" n="0201b"/> <lb ed="X" n="0201b01"/><lb ed="R049" n="0149b10"/><persName>佛</persName>故名为因<persName>佛</persName>乘機而应故名为缘是为出世之 <lb ed="X" n="0201b02"/><lb ed="R049" n="0149b11"/>本意而今开三者为一弄引耳虽说种种道其实 <lb ed="X" n="0201b03"/><lb ed="R049" n="0149b12"/>为一乘即此義也妙乐云非五七九等者以三五 <lb ed="X" n="0201b04"/><lb ed="R049" n="0149b13"/>等皆是方便故皆云非三藏三乘加人天五也加 <lb ed="X" n="0201b05"/><lb ed="R049" n="0149b14"/>通教二乘七也加通别菩萨九也。</p><p xml:id="pX31p0201b0514" cb:place="inline">△三重示出意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201b06"/><lb ed="R049" n="0149b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201b0601">舍利弗云何名诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>出现于世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201b07"/><lb ed="R049" n="0149b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201b0701">将欲分别更重提起为解释之端耳。</p><p xml:id="pX31p0201b0715" cb:place="inline">△四正释真 <lb ed="X" n="0201b08"/><lb ed="R049" n="0149b17"/>实四初理一二初正释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201b09"/><lb ed="R049" n="0149b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201b0901">诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>欲令众生开<persName>佛</persName>知见<note place="inline">至</note>出现于世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201b10"/><lb ed="R049" n="0150a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201b1001">此释理一复为四意一约四位二约四智三约四 <lb ed="X" n="0201b11"/><lb ed="R049" n="0150a02"/>门四约观心。</p><p xml:id="pX31p0201b1106" cb:place="inline">〇一约四位释者谛境不可知见唯 <lb ed="X" n="0201b12"/><lb ed="R049" n="0150a03"/><persName>佛</persName>智<persName>佛</persName>眼乃能知见若二智四眼则不能知见今 <lb ed="X" n="0201b13"/><lb ed="R049" n="0150a04"/>取圆教住行向地分得<persName>佛</persName>眼<persName>佛</persName>智则能知见故寄 <lb ed="X" n="0201b14"/><lb ed="R049" n="0150a05"/>此四位以释理一即约位显理也开者即是十住 <lb ed="X" n="0201b15"/><lb ed="R049" n="0150a06"/>初破无明开<persName>如来</persName>藏见实相理如日出暗灭眼目 <lb ed="X" n="0201b16"/><lb ed="R049" n="0150a07"/>有用故名为开缘修破惑故云使得淸净示者即 <lb ed="X" n="0201b17"/><lb ed="R049" n="0150a08"/>是十行惑障既除知见体显法界众德显示分明 <lb ed="X" n="0201b18"/><lb ed="R049" n="0150a09"/>故名为示悟者即是十向障除体显法界行明事 <lb ed="X" n="0201b19"/><lb ed="R049" n="0150a10"/>理融通更无二趣故名为悟入者即是十地事理 <lb ed="X" n="0201b20"/><lb ed="R049" n="0150a11"/>既融自在无碍任运从阿到茶入萨婆若海故名 <lb ed="X" n="0201b21"/><lb ed="R049" n="0150a12"/>为入。</p><p xml:id="pX31p0201b2103" cb:place="inline">〇二约四智释者一道慧见道实性实性中 <lb ed="X" n="0201b22"/><lb ed="R049" n="0150a13"/>得开<persName>佛</persName>知见也二道种慧知十法界诸道种别解 <lb ed="X" n="0201b23"/><lb ed="R049" n="0150a14"/>惑之相一一皆示<persName>佛</persName>知见也三一切智知一切法 <lb ed="X" n="0201b24"/><lb ed="R049" n="0150a15"/>一相寂灭即悟<persName>佛</persName>知见也四一切种智知一切法 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0201c" n="0201c"/> <lb ed="X" n="0201c01"/><lb ed="R049" n="0150a16"/>一相寂灭相种种行类相貌皆识即入<persName>佛</persName>知见也。</p> <lb ed="X" n="0201c02"/><lb ed="R049" n="0150a17"/><p xml:id="pX31p0201c0201">〇三约圆教四门释者空门一空一切空即开<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0201c03"/><lb ed="R049" n="0150a18"/>知见也有门一有一切有即示<persName>佛</persName>知见也亦空亦 <lb ed="X" n="0201c04"/><lb ed="R049" n="0150b01"/>有门一切亦空亦有即悟<persName>佛</persName>知见也非空非有门 <lb ed="X" n="0201c05"/><lb ed="R049" n="0150b02"/>一切非空非有即入<persName>佛</persName>知见也能通则四所通则 <lb ed="X" n="0201c06"/><lb ed="R049" n="0150b03"/>一开示悟入是能通之门所知所见是所通之理 <lb ed="X" n="0201c07"/><lb ed="R049" n="0150b04"/>也。</p><p xml:id="pX31p0201c0702" cb:place="inline">〇四约观心释者观于心性三谛之理不可思 <lb ed="X" n="0201c08"/><lb ed="R049" n="0150b05"/>议此观明净名为开虽不可思议而能分别空假 <lb ed="X" n="0201c09"/><lb ed="R049" n="0150b06"/>中心宛然无滥名为示空假中心即三而一即一 <lb ed="X" n="0201c10"/><lb ed="R049" n="0150b07"/>而三名为悟空假中心非空假中而齐照空假中 <lb ed="X" n="0201c11"/><lb ed="R049" n="0150b08"/>名为入是为一心三观而分开示悟入之殊也所 <lb ed="X" n="0201c12"/><lb ed="R049" n="0150b09"/>以约四种释者见理由位位立由智智发由门门 <lb ed="X" n="0201c13"/><lb ed="R049" n="0150b10"/>通由观观故则门通门通故智成智成故位立位 <lb ed="X" n="0201c14"/><lb ed="R049" n="0150b11"/>立故见理见理故名为理一也。</p><p xml:id="pX31p0201c1413" cb:place="inline">△二结成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201c15"/><lb ed="R049" n="0150b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201c1501">舍利弗是为诸<persName>佛</persName>以一大事因缘故出现于世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201c16"/><lb ed="R049" n="0150b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201c1601">结成理一也昔方便教亦得義论开示悟入而非 <lb ed="X" n="0201c17"/><lb ed="R049" n="0150b14"/><persName>佛</persName>知见故是权今明<persName>佛</persName>知见故是实实即理一也。</p> <lb ed="X" n="0201c18"/><lb ed="R049" n="0150b15"/><p xml:id="pX31p0201c1801">△二人一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201c19"/><lb ed="R049" n="0150b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201c1901"><persName>佛</persName>告舍利弗诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>但教化菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201c20"/><lb ed="R049" n="0150b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201c2001">就昔方便谓教化三乘理实而言但化菩萨如彼 <lb ed="X" n="0201c21"/><lb ed="R049" n="0150b18"/>穷子自谓客作贱人长者所观实为<anchor xml:id="nkr_note_add_0201c2101" n="0201c2101"/><anchor xml:id="beg0201c2101" n="0201c2101"/>己<anchor xml:id="end0201c2101"/>子即是人 <lb ed="X" n="0201c22"/><lb ed="R049" n="0151a01"/>一也。</p><p xml:id="pX31p0201c2203" cb:place="inline">△三行一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201c23"/><lb ed="R049" n="0151a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0201c2301">诸有所作常为一事唯以<persName>佛</persName>之知见示悟众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0201c24"/><lb ed="R049" n="0151a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0201c2401">三乘众行名之为诸为圆故诸即是一事此行何 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0202a" n="0202a"/> <lb ed="X" n="0202a01"/><lb ed="R049" n="0151a04"/>所至到唯趣<persName>佛</persName>之知见即是行一意也。</p><p xml:id="pX31p0202a0116" cb:place="inline">△四教一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a02"/><lb ed="R049" n="0151a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a0201">舍利弗<persName>如来</persName>但以一<persName>佛</persName>乘故<note place="inline">至</note>无有馀乘若二若三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a03"/><lb ed="R049" n="0151a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a0301">圆顿之教名一<persName>佛</persName>乘自别教<anchor xml:id="nkr_note_add_0202a0301" n="0202a0301"/><anchor xml:id="beg0202a0301" n="0202a0301"/>已<anchor xml:id="end0202a0301"/>去皆名有馀之说 <lb ed="X" n="0202a04"/><lb ed="R049" n="0151a07"/>即不了義非<persName>佛</persName>一乘今言但以一<persName>佛</persName>乘者纯说<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0202a05"/><lb ed="R049" n="0151a08"/>法圆教乘也无馀乘者无别教带方便有馀之说 <lb ed="X" n="0202a06"/><lb ed="R049" n="0151a09"/>无二者无般若中所带之義无三者无方等中所 <lb ed="X" n="0202a07"/><lb ed="R049" n="0151a10"/>对之三也。</p><p xml:id="pX31p0202a0705" cb:place="inline">△五总结法同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a08"/><lb ed="R049" n="0151a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a0801">舍利弗一切十方诸<persName>佛</persName>法亦如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a09"/><lb ed="R049" n="0151a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a0901">△二列三世<persName>佛</persName>章三初过去<persName>佛</persName>二初开权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a10"/><lb ed="R049" n="0151a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a1001">舍利弗过去诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>而为众生演说诸法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a11"/><lb ed="R049" n="0151a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a1101">△二显实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a12"/><lb ed="R049" n="0151a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a1201">是法皆为一<persName>佛</persName>乘故<note place="inline">至</note>究竟皆得一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a13"/><lb ed="R049" n="0151a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a1301">一<persName>佛</persName>乘是教一是诸众生下即行一妙乐云是法 <lb ed="X" n="0202a14"/><lb ed="R049" n="0151a17"/>及释迦章如此两字幷指权是实故名显实故知 <lb ed="X" n="0202a15"/><lb ed="R049" n="0151a18"/>述其施权意在开也。</p><p xml:id="pX31p0202a1509" cb:place="inline">△二未来<persName>佛</persName>二初开权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a16"/><lb ed="R049" n="0151b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a1601">舍利弗未来诸<persName>佛</persName>当出于世<note place="inline">至</note>而为众生演说诸法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a17"/><lb ed="R049" n="0151b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a1701">△二显实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a18"/><lb ed="R049" n="0151b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a1801">是法皆为一<persName>佛</persName>乘故<note place="inline">至</note>究竟皆得一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a19"/><lb ed="R049" n="0151b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a1901">△三现在<persName>佛</persName>三初标出世意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a20"/><lb ed="R049" n="0151b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a2001">舍利弗现在十方无量百千<note place="inline">至</note>多所饶益安乐众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a21"/><lb ed="R049" n="0151b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a2101">如诸<persName>佛</persName>章中唯以大事因缘出现于世此亦如是 <lb ed="X" n="0202a22"/><lb ed="R049" n="0151b07"/>唯以饶益安乐众生而出于世也。</p><p xml:id="pX31p0202a2214" cb:place="inline">△二开权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a23"/><lb ed="R049" n="0151b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202a2301">是诸<persName>佛</persName>亦以无量无数方便<note place="inline">至</note>而为众生演说诸法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202a24"/><lb ed="R049" n="0151b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202a2401">△三显实二初别明现在教一行一。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0202b" n="0202b"/> <lb ed="X" n="0202b01"/><lb ed="R049" n="0151b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202b0101">是法皆为一<persName>佛</persName>乘故<note place="inline">至</note>究竟皆得一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202b02"/><lb ed="R049" n="0151b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202b0201">△二总明三世人一理一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202b03"/><lb ed="R049" n="0151b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202b0301">舍利弗是诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>欲令众生入<persName>佛</persName>之知见故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202b04"/><lb ed="R049" n="0151b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202b0401">但教化菩萨是人一欲以下是理一。</p><p xml:id="pX31p0202b0415" cb:place="inline">△二释迦章 <lb ed="X" n="0202b05"/><lb ed="R049" n="0151b14"/>廣明上释迦权实五初开方便权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202b06"/><lb ed="R049" n="0151b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202b0601">舍利弗我今亦复如是<note place="inline">至</note>而为说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202b07"/><lb ed="R049" n="0151b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202b0701">我即现在释迦<persName>佛</persName>也先三後一如四<persName>佛</persName>不异故言 <lb ed="X" n="0202b08"/><lb ed="R049" n="0151b17"/>亦复如是知诸众生有种种欲者即是五乘根性 <lb ed="X" n="0202b09"/><lb ed="R049" n="0151b18"/>欲也过去名根现在名欲未来名性深心所著者 <lb ed="X" n="0202b10"/><lb ed="R049" n="0152a01"/>即是根也方便者即是随宜开三乘权法也妙乐 <lb ed="X" n="0202b11"/><lb ed="R049" n="0152a02"/>云知诸众生去感也种种因缘去应也。</p><p xml:id="pX31p0202b1116" cb:place="inline">△二显四 <lb ed="X" n="0202b12"/><lb ed="R049" n="0152a03"/>真实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202b13"/><lb ed="R049" n="0152a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202b1301">舍利弗如此皆为得一<persName>佛</persName>乘一切种智故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202b14"/><lb ed="R049" n="0152a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202b1401">如此等者指权是实也<persName>佛</persName>乘是教一一切种智所 <lb ed="X" n="0202b15"/><lb ed="R049" n="0152a06"/>知即理一能知即行一能得<persName>佛</persName>乘能得种智即兼 <lb ed="X" n="0202b16"/><lb ed="R049" n="0152a07"/>人一也。</p><p xml:id="pX31p0202b1604" cb:place="inline">△三擧浊释权二初标其意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202b17"/><lb ed="R049" n="0152a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202b1701">舍利弗十方世界中尙无二乘何况有三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202b18"/><lb ed="R049" n="0152a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202b1801">将擧五浊先标其意上<anchor xml:id="nkr_note_add_0202b1801" n="0202b1801"/><anchor xml:id="beg0202b1801" n="0202b1801"/>已<anchor xml:id="end0202b1801"/>说诸<persName>佛</persName>开权显实未明 <lb ed="X" n="0202b19"/><lb ed="R049" n="0152a10"/>隐实施权其法淸净湛如一空尙无带二<note place="inline">般若</note>带三 <lb ed="X" n="0202b20"/><lb ed="R049" n="0152a11"/><note place="inline">方等</note>之权况有单三<note place="inline">三乘</note>单五<note place="inline">加人天</note>之权只为五浊障 <lb ed="X" n="0202b21"/><lb ed="R049" n="0152a12"/>重实不得宣须施单三单五之权亦施带三带二 <lb ed="X" n="0202b22"/><lb ed="R049" n="0152a13"/>之权故言于一<persName>佛</persName>乘分别说三分别说于若带二 <lb ed="X" n="0202b23"/><lb ed="R049" n="0152a14"/>带三之三若单五单三之三也。</p><p xml:id="pX31p0202b2313" cb:place="inline">△二擧五浊四初 <lb ed="X" n="0202b24"/><lb ed="R049" n="0152a15"/>唱数。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0202c" n="0202c"/> <lb ed="X" n="0202c01"/><lb ed="R049" n="0152a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202c0101">舍利弗诸<persName>佛</persName>出于五浊恶世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202c02"/><lb ed="R049" n="0152a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202c0201">△二列名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202c03"/><lb ed="R049" n="0152a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202c0301">所谓劫浊烦恼浊众生浊见浊命浊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202c04"/><lb ed="R049" n="0152b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202c0401">劫浊无别体劫是长时刹那是短时但约四浊立 <lb ed="X" n="0202c05"/><lb ed="R049" n="0152b02"/>此假名名为劫浊众生浊亦无别体揽见慢果报 <lb ed="X" n="0202c06"/><lb ed="R049" n="0152b03"/>三浊立此假名名众生浊烦恼浊指五钝使为体 <lb ed="X" n="0202c07"/><lb ed="R049" n="0152b04"/>见浊指五利使为体命浊指连持色心为体若论 <lb ed="X" n="0202c08"/><lb ed="R049" n="0152b05"/>五浊相者四浊增剧聚在此时劫浊也嗔恚增剧 <lb ed="X" n="0202c09"/><lb ed="R049" n="0152b06"/>刀兵起贪欲增剧饑馑起愚痴增剧疾疫起三灾 <lb ed="X" n="0202c10"/><lb ed="R049" n="0152b07"/>起故烦恼倍隆烦恼浊也诸见转炽见浊也粗敝 <lb ed="X" n="0202c11"/><lb ed="R049" n="0152b08"/>色心恶名秽称众生浊也摧年减寿命浊也妙乐 <lb ed="X" n="0202c12"/><lb ed="R049" n="0152b09"/>云空成壞三而无劫浊于住劫中准悲华经八万 <lb ed="X" n="0202c13"/><lb ed="R049" n="0152b10"/>至三万亦未有浊至二万岁为五浊始四浊增聚 <lb ed="X" n="0202c14"/><lb ed="R049" n="0152b11"/>故小劫名浊。</p><p xml:id="pX31p0202c1406" cb:place="inline">△三体相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202c15"/><lb ed="R049" n="0152b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202c1501">如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202c16"/><lb ed="R049" n="0152b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202c1601">如是者明五浊体相也浊体及相不可具说但略 <lb ed="X" n="0202c17"/><lb ed="R049" n="0152b14"/>云如是也。</p><p xml:id="pX31p0202c1705" cb:place="inline">△四结释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202c18"/><lb ed="R049" n="0152b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0202c1801">舍利弗劫浊乱时<note place="inline">至</note>于一<persName>佛</persName>乘分别说三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0202c19"/><lb ed="R049" n="0152b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0202c1901">劫浊乱时即劫浊众生垢重即众生浊悭贪是烦 <lb ed="X" n="0202c20"/><lb ed="R049" n="0152b17"/>恼浊嫉妒是见浊成就不善根不善之言通于烦 <lb ed="X" n="0202c21"/><lb ed="R049" n="0152b18"/>恼浊见浊诸根成就即连持为命即命浊只由此 <lb ed="X" n="0202c22"/><lb ed="R049" n="0153a01"/>土众生五浊障重能障大乘故<persName>如来</persName>于一<persName>佛</persName>乘分 <lb ed="X" n="0202c23"/><lb ed="R049" n="0153a02"/>别说三。</p><p xml:id="pX31p0202c2304" cb:place="inline">△四拣伪敦信二初正拣真伪二初若不 <lb ed="X" n="0202c24"/><lb ed="R049" n="0153a03"/>闻不知非真弟子。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0203a" n="0203a"/> <lb ed="X" n="0203a01"/><lb ed="R049" n="0153a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203a0101">舍利弗若我弟子<note place="inline">至</note>非阿罗汉非辟支<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203a02"/><lb ed="R049" n="0153a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203a0201">如世弟子随顺师法继嗣传灯若不闻不知则无 <lb ed="X" n="0203a03"/><lb ed="R049" n="0153a06"/>法可顺何谓弟子<persName>如来</persName>昔说五浊开三汝随顺得 <lb ed="X" n="0203a04"/><lb ed="R049" n="0153a07"/>涅槃得闻得知名为弟子今五浊既除为汝说一 <lb ed="X" n="0203a05"/><lb ed="R049" n="0153a08"/>何意不闻不知不闻者即不闻教一不知者即不 <lb ed="X" n="0203a06"/><lb ed="R049" n="0153a09"/>知行一非真即非理一非弟子即非人一。</p><p xml:id="pX31p0203a0617" cb:place="inline">△二闻 <lb ed="X" n="0203a07"/><lb ed="R049" n="0153a10"/>不信受成增上慢人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203a08"/><lb ed="R049" n="0153a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203a0801">又舍利弗是诸比丘<note place="inline">至</note>若不信此法无有是处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203a09"/><lb ed="R049" n="0153a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203a0901">此敦其使信也何者汝自谓再不受身是最後身 <lb ed="X" n="0203a10"/><lb ed="R049" n="0153a13"/>汝虽出分段尙有变易土生身尙无量实非後身 <lb ed="X" n="0203a11"/><lb ed="R049" n="0153a14"/>汝自谓究竟应变易土生死尽若未尽者实非究 <lb ed="X" n="0203a12"/><lb ed="R049" n="0153a15"/>竟未得谓得岂非增上慢耶若实得者不起上慢 <lb ed="X" n="0203a13"/><lb ed="R049" n="0153a16"/>知非究竟信于究竟故云若不信此法无有是处。</p> <lb ed="X" n="0203a14"/><lb ed="R049" n="0153a17"/><p xml:id="pX31p0203a1401">△二开除释疑二初开除二初拣除<persName>佛</persName>灭度後者 <lb ed="X" n="0203a15"/><lb ed="R049" n="0153a18"/>则不成增上慢人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203a16"/><lb ed="R049" n="0153b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203a1601">除<persName>佛</persName>灭度後现前无<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203a17"/><lb ed="R049" n="0153b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203a1701">若<persName>佛</persName>在世正说此经不信不受非真罗汉成增上 <lb ed="X" n="0203a18"/><lb ed="R049" n="0153b03"/>慢若<persName>佛</persName>灭後方得罗汉者偏执权经不信圆法听 <lb ed="X" n="0203a19"/><lb ed="R049" n="0153b04"/>许非增上慢。</p><p xml:id="pX31p0203a1906" cb:place="inline">△二好人难得深经难解亦不成增 <lb ed="X" n="0203a20"/><lb ed="R049" n="0153b05"/>上慢。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203a21"/><lb ed="R049" n="0153b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203a2101">所以者何<persName>佛</persName>灭度後<note place="inline">至</note>是人难得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203a22"/><lb ed="R049" n="0153b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203a2201"><persName>佛</persName>虽入灭此经尙在不信不受应是上慢耶即得 <lb ed="X" n="0203a23"/><lb ed="R049" n="0153b08"/>开除<persName>佛</persName>灭度後虽有此经解其文義者此人难遇 <lb ed="X" n="0203a24"/><lb ed="R049" n="0153b09"/>致令罗汉不信不解亦听许非增上慢。</p><p xml:id="pX31p0203a2416" cb:place="inline">△二释疑。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0203b" n="0203b"/> <lb ed="X" n="0203b01"/><lb ed="R049" n="0153b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203b0101">若遇馀<persName>佛</persName>于此法中便得决了。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203b02"/><lb ed="R049" n="0153b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203b0201">恐疑云若<persName>佛</persName>灭後解经人难遇得罗汉者即永入 <lb ed="X" n="0203b03"/><lb ed="R049" n="0153b12"/>涅槃耶即释云是人虽生灭度之想捨命<anchor xml:id="nkr_note_add_0203b0301" n="0203b0301"/><anchor xml:id="beg0203b0301" n="0203b0301"/>已<anchor xml:id="end0203b0301"/>後便 <lb ed="X" n="0203b04"/><lb ed="R049" n="0153b13"/>生界外有馀之国値遇馀<persName>佛</persName>得闻此经即便决了 <lb ed="X" n="0203b05"/><lb ed="R049" n="0153b14"/>妙乐云方便有馀土<persName>佛</persName>名为馀<persName>佛</persName>南嶽云馀<persName>佛</persName>者 <lb ed="X" n="0203b06"/><lb ed="R049" n="0153b15"/>四依也罗汉遇之闻经决了又罗汉修念<persName>佛</persName>定见 <lb ed="X" n="0203b07"/><lb ed="R049" n="0153b16"/>十方<persName>佛</persName>为说此经便得决了又凡夫行人苦到忏 <lb ed="X" n="0203b08"/><lb ed="R049" n="0153b17"/>悔见十方<persName>佛</persName>为说亦得决了。</p><p xml:id="pX31p0203b0812" cb:place="inline">△五明无虚妄三初 <lb ed="X" n="0203b09"/><lb ed="R049" n="0153b18"/>劝信释迦实说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203b10"/><lb ed="R049" n="0154a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203b1001">舍利弗汝等当一心信解受持<persName>佛</persName>语。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203b11"/><lb ed="R049" n="0154a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203b1101">△二劝信诸<persName>佛</persName>无虚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203b12"/><lb ed="R049" n="0154a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203b1201">诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>言无虚妄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203b13"/><lb ed="R049" n="0154a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203b1301">诸<persName>佛</persName>道同弥加信受。</p><p xml:id="pX31p0203b1309" cb:place="inline">△二结成不虚之意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203b14"/><lb ed="R049" n="0154a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203b1401">无有馀乘唯一<persName>佛</persName>乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203b15"/><lb ed="R049" n="0154a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203b1501">△二偈颂二初颂上许答二初颂拣许二初颂五 <lb ed="X" n="0203b16"/><lb ed="R049" n="0154a07"/>千退席。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203b17"/><lb ed="R049" n="0154a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203b1701">尔断<persName>世尊</persName>欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0203b18"/><lb ed="R049" n="0154a09"/><p xml:id="pX31p0203b1801">比丘比丘尼有怀增上慢<note place="inline">至</note>不堪受是法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203b19"/><lb ed="R049" n="0154a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203b1901">上慢我慢不信四众通有但出家二众多修道得 <lb ed="X" n="0203b20"/><lb ed="R049" n="0154a11"/>禅谬谓圣果偏起上慢在俗矜高多起我慢女人 <lb ed="X" n="0203b21"/><lb ed="R049" n="0154a12"/>智浅多邪辟不信不自见其过者三失覆心藏玼 <lb ed="X" n="0203b22"/><lb ed="R049" n="0154a13"/>扬德不能自省是无惭人也若自见过是有羞僧 <lb ed="X" n="0203b23"/><lb ed="R049" n="0154a14"/>也于戒有缺漏者律仪有失名缺定共道共有失 <lb ed="X" n="0203b24"/><lb ed="R049" n="0154a15"/>名漏无道定等故内起恶觉如玉含瑕无律仪故 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0203c" n="0203c"/> <lb ed="X" n="0203c01"/><lb ed="R049" n="0154a16"/>外动身口如玉露玼覆罪自得故名护惜小智者 <lb ed="X" n="0203c02"/><lb ed="R049" n="0154a17"/>不得学无学智而有世间小智妄谓有漏以为无 <lb ed="X" n="0203c03"/><lb ed="R049" n="0154a18"/>漏故言小智也糟糠者是五千等但有世间禅无 <lb ed="X" n="0203c04"/><lb ed="R049" n="0154b01"/>无漏禅定润故如糟但有文字解无理慧之实故 <lb ed="X" n="0203c05"/><lb ed="R049" n="0154b02"/>如糠又糟糠无酒米譬其无大機下文枝葉譬其 <lb ed="X" n="0203c06"/><lb ed="R049" n="0154b03"/>非好器悉不任用故须遣之妙乐云糟糠者若依 <lb ed="X" n="0203c07"/><lb ed="R049" n="0154b04"/>世禅以得无漏如糟出酒从文入理如糠出米既 <lb ed="X" n="0203c08"/><lb ed="R049" n="0154b05"/>无无漏反计世禅如弃酒存糟不得真理反封文 <lb ed="X" n="0203c09"/><lb ed="R049" n="0154b06"/>字如弃米存糠。</p><p xml:id="pX31p0203c0907" cb:place="inline">△二颂众<anchor xml:id="nkr_note_add_0203c0901" n="0203c0901"/><anchor xml:id="beg0203c0901" n="0203c0901"/>已<anchor xml:id="end0203c0901"/>淸净。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203c10"/><lb ed="R049" n="0154b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203c1001">此众无枝葉唯有诸贞实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203c11"/><lb ed="R049" n="0154b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203c1101">△二颂诫许。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203c12"/><lb ed="R049" n="0154b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203c1201">舍利弗善听。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203c13"/><lb ed="R049" n="0154b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203c1301">△二颂上正答二初颂四<persName>佛</persName>章四初总颂诸<persName>佛</persName>章 <lb ed="X" n="0203c14"/><lb ed="R049" n="0154b11"/>五初颂施权二初颂正施权法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203c15"/><lb ed="R049" n="0154b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0203c1501">诸<persName>佛</persName>所得法无量方便力<note place="inline">至</note>优波提舍经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0203c16"/><lb ed="R049" n="0154b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0203c1601">诸<persName>佛</persName>所得法者修道得于诸权法也正当自行体 <lb ed="X" n="0203c17"/><lb ed="R049" n="0154b14"/>内之权即此法体亦不可说以方便故为众生说 <lb ed="X" n="0203c18"/><lb ed="R049" n="0154b15"/>成化他权故云无量方便力而为众生说众生心 <lb ed="X" n="0203c19"/><lb ed="R049" n="0154b16"/>念等者颂上随宜说法也现起希望名念法门不 <lb ed="X" n="0203c20"/><lb ed="R049" n="0154b17"/>同名种种随宜之相即是照九法界機说七方便 <lb ed="X" n="0203c21"/><lb ed="R049" n="0154b18"/>法总言九七不可定判故言若干过去所习名性 <lb ed="X" n="0203c22"/><lb ed="R049" n="0155a01"/>现在欣乐名欲善恶业者七方便传传迭论善恶 <lb ed="X" n="0203c23"/><lb ed="R049" n="0155a02"/><persName>佛</persName>悉知是<anchor xml:id="nkr_note_add_0203c2301" n="0203c2301"/><anchor xml:id="beg0203c2301" n="0203c2301"/>己<anchor xml:id="end0203c2301"/>等者<persName>佛</persName>以权智照诸方便性欲然後 <lb ed="X" n="0203c24"/><lb ed="R049" n="0155a03"/>以诸因缘譬喩随其所宜说九部经修多罗此云 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0204a" n="0204a"/> <lb ed="X" n="0204a01"/><lb ed="R049" n="0155a04"/>契经有通有别通则圣教之都名别则为十二部 <lb ed="X" n="0204a02"/><lb ed="R049" n="0155a05"/>中直说法相者名修多罗伽陀此云孤起不重颂 <lb ed="X" n="0204a03"/><lb ed="R049" n="0155a06"/>者是也本事者说本昔世界事也本生说本昔受 <lb ed="X" n="0204a04"/><lb ed="R049" n="0155a07"/>生事也未曾有者<persName>佛</persName>现种种神力众生怪未曾有 <lb ed="X" n="0204a05"/><lb ed="R049" n="0155a08"/>也因缘者一切<persName>佛</persName>语缘起事皆名因缘也譬喩者 <lb ed="X" n="0204a06"/><lb ed="R049" n="0155a09"/>如云月隐重山擧扇喩之风息太虚动树训之只 <lb ed="X" n="0204a07"/><lb ed="R049" n="0155a10"/>夜此云重颂重颂上直说修多罗也优波提舍此 <lb ed="X" n="0204a08"/><lb ed="R049" n="0155a11"/>云论议<anchor xml:id="nkr_note_add_0204a0801" n="0204a0801"/><anchor xml:id="beg0204a0801" n="0204a0801"/>已<anchor xml:id="end0204a0801"/>上九部言昔施权为七方便人说也若 <lb ed="X" n="0204a09"/><lb ed="R049" n="0155a12"/>十二部更有方廣无问自说授记。</p><p xml:id="pX31p0204a0914" cb:place="inline">△二颂结施权 <lb ed="X" n="0204a10"/><lb ed="R049" n="0155a13"/>意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204a11"/><lb ed="R049" n="0155a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204a1101">钝根乐小法贪著于生死<note place="inline">至</note>为是说涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204a12"/><lb ed="R049" n="0155a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204a1201">前世根钝今世无機不堪闻大故言不行深妙道 <lb ed="X" n="0204a13"/><lb ed="R049" n="0155a16"/>前世贪著障重今世众苦所恼唯可闻小故言为 <lb ed="X" n="0204a14"/><lb ed="R049" n="0155a17"/>是说涅槃也。</p><p xml:id="pX31p0204a1406" cb:place="inline">△二颂显实四初颂理一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204a15"/><lb ed="R049" n="0155a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204a1501">我设是方便令得入<persName>佛</persName>慧<note place="inline">至</note>以故说是经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204a16"/><lb ed="R049" n="0155b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204a1601">令得入<persName>佛</persName>慧颂上一大事因缘也决定说大乘总 <lb ed="X" n="0204a17"/><lb ed="R049" n="0155b02"/>颂上开示悟<persName>佛</persName>知见也入大乘为本颂上入<persName>佛</persName>知 <lb ed="X" n="0204a18"/><lb ed="R049" n="0155b03"/>见也。</p><p xml:id="pX31p0204a1803" cb:place="inline">△二颂人一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204a19"/><lb ed="R049" n="0155b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204a1901">有<persName>佛</persName>子心净柔软亦利根<note place="inline">至</note>皆成<persName>佛</persName>无疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204a20"/><lb ed="R049" n="0155b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204a2001">颂上诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>但教化菩萨也上直云教化菩萨 <lb ed="X" n="0204a21"/><lb ed="R049" n="0155b06"/>颂中廣出诸方便人皆成实人有<persName>佛</persName>子心净即别 <lb ed="X" n="0204a22"/><lb ed="R049" n="0155b07"/>教之人为此<persName>佛</persName>子说大乘经得记心喜即成圆教 <lb ed="X" n="0204a23"/><lb ed="R049" n="0155b08"/>真实之人声闻若菩萨者声闻兼得缘觉若菩萨 <lb ed="X" n="0204a24"/><lb ed="R049" n="0155b09"/>兼得六度通教等诸菩萨皆成<persName>佛</persName>无疑者即是七 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0204b" n="0204b"/> <lb ed="X" n="0204b01"/><lb ed="R049" n="0155b10"/>种方便无非<persName>佛</persName>子也。</p><p xml:id="pX31p0204b0109" cb:place="inline">△三颂教一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204b02"/><lb ed="R049" n="0155b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204b0201">十方<persName>佛</persName>土中唯有一乘法<note place="inline">至</note>说<persName>佛</persName>智慧故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204b03"/><lb ed="R049" n="0155b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204b0301">颂上<persName>如来</persName>但以一<persName>佛</persName>乘为众生说法无有馀乘若 <lb ed="X" n="0204b04"/><lb ed="R049" n="0155b13"/>二若三也无二者无通教中半满相对之二也无 <lb ed="X" n="0204b05"/><lb ed="R049" n="0155b14"/>三者无三藏中之三乘也如此等二三皆是假名 <lb ed="X" n="0204b06"/><lb ed="R049" n="0155b15"/>引导众生即方便教也今但一<persName>佛</persName>圆乘故云说<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0204b07"/><lb ed="R049" n="0155b16"/>智慧也。</p><p xml:id="pX31p0204b0704" cb:place="inline">△四颂行一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204b08"/><lb ed="R049" n="0155b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204b0801">诸<persName>佛</persName>出于世唯此一事实<note place="inline">至</note>此事为不可。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204b09"/><lb ed="R049" n="0155b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204b0901">颂上诸有所作常为一事也终不以小乘济渡于 <lb ed="X" n="0204b10"/><lb ed="R049" n="0156a01"/>众生颂上常为一事之意也<persName>佛</persName>自住大乘以此度 <lb ed="X" n="0204b11"/><lb ed="R049" n="0156a02"/>众生颂上唯以<persName>佛</persName>之知见示悟众生也後一行释 <lb ed="X" n="0204b12"/><lb ed="R049" n="0156a03"/>不以小乘度之意。</p><p xml:id="pX31p0204b1208" cb:place="inline">△三颂劝信二初擧果劝信二 <lb ed="X" n="0204b13"/><lb ed="R049" n="0156a04"/>初擧内心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204b14"/><lb ed="R049" n="0156a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204b1401">若人信归<persName>佛</persName><persName>如来</persName>不欺诳<note place="inline">至</note>而独无所畏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204b15"/><lb ed="R049" n="0156a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204b1501"><persName>如来</persName>不欺诳者明<persName>佛</persName>心淸净无明悭垢众恶<anchor xml:id="nkr_note_add_0204b1501" n="0204b1501"/><anchor xml:id="beg0204b1501" n="0204b1501"/>已<anchor xml:id="end0204b1501"/>断 <lb ed="X" n="0204b16"/><lb ed="R049" n="0156a07"/>净心中说故是可信。</p><p xml:id="pX31p0204b1609" cb:place="inline">△二明外色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204b17"/><lb ed="R049" n="0156a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204b1701">我<anchor xml:id="nkr_note_add_0204b1701" n="0204b1701"/><anchor xml:id="beg0204b1701" n="0204b1701"/>已<anchor xml:id="end0204b1701"/>相严身光明照世间无量众所尊为说实相印。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204b18"/><lb ed="R049" n="0156a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204b1801">身相炳著光色端严内无暗惑外有光明则口无 <lb ed="X" n="0204b19"/><lb ed="R049" n="0156a10"/>欺诳为众所尊说大乘印则可信受释论云诸小 <lb ed="X" n="0204b20"/><lb ed="R049" n="0156a11"/>乘经若有无常无我涅槃三印印之即是<persName>佛</persName>说修 <lb ed="X" n="0204b21"/><lb ed="R049" n="0156a12"/>之得道无三法印即是魔说大乘经但有一法印 <lb ed="X" n="0204b22"/><lb ed="R049" n="0156a13"/>谓诸法实相名了義经能得大道若无实相印是 <lb ed="X" n="0204b23"/><lb ed="R049" n="0156a14"/>魔所说故身子云<persName>世尊</persName>说实道波旬无此事。</p><p xml:id="pX31p0204b2318" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0204b24"/><lb ed="R049" n="0156a15"/>擧因劝信二初擧昔誓。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0204c" n="0204c"/> <lb ed="X" n="0204c01"/><lb ed="R049" n="0156a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204c0101">舍利弗当知我本立誓愿欲令一切众如我等无异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204c02"/><lb ed="R049" n="0156a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204c0201">我昔誓愿非但自誓菩提亦誓众生同入<persName>佛</persName>慧今 <lb ed="X" n="0204c03"/><lb ed="R049" n="0156a18"/>酬誓故说是亦可信。</p><p xml:id="pX31p0204c0309" cb:place="inline">△二明愿满。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204c04"/><lb ed="R049" n="0156b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204c0401">如我昔所愿今者<anchor xml:id="nkr_note_add_0204c0401" n="0204c0401"/><anchor xml:id="beg0204c0401" n="0204c0401"/>已<anchor xml:id="end0204c0401"/>满足化一切众生皆令入<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204c05"/><lb ed="R049" n="0156b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204c0501">今菩提既满众生亦入汝既自证<persName>佛</persName>慧亦验我誓 <lb ed="X" n="0204c06"/><lb ed="R049" n="0156b03"/>不虚妙乐云问<persName>佛</persName>初立誓誓度一切今众生尙多 <lb ed="X" n="0204c07"/><lb ed="R049" n="0156b04"/>愿云何满答且从一期总而言之但令众生得入 <lb ed="X" n="0204c08"/><lb ed="R049" n="0156b05"/><persName>佛</persName>乘即名愿满是故经云如我无异。</p><p xml:id="pX31p0204c0815" cb:place="inline">△四擧五浊 <lb ed="X" n="0204c09"/><lb ed="R049" n="0156b06"/>四初总明五浊障重令大不生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204c10"/><lb ed="R049" n="0156b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204c1001">若我遇众生尽教以<persName>佛</persName>道无智者错乱迷惑不受教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204c11"/><lb ed="R049" n="0156b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204c1101">众生受苦诸<persName>佛</persName>兴悲悲苦相对故云相遇遇则尽 <lb ed="X" n="0204c12"/><lb ed="R049" n="0156b09"/>令入于<persName>佛</persName>道故五浊不能障大无智不受故云障 <lb ed="X" n="0204c13"/><lb ed="R049" n="0156b10"/>大也。</p><p xml:id="pX31p0204c1303" cb:place="inline">△二别廣明五浊障过患之相五初众生浊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204c14"/><lb ed="R049" n="0156b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204c1401">我知此众生未曾修善本<note place="inline">至</note>备受诸苦毒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204c15"/><lb ed="R049" n="0156b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204c1501">善本者真如实相也不依此种善根故不感大也 <lb ed="X" n="0204c16"/><lb ed="R049" n="0156b13"/>五欲者谓色声香味触幷能生于行者须欲之心 <lb ed="X" n="0204c17"/><lb ed="R049" n="0156b14"/>故名五欲即诸恶之本也痴即无明爱即贪爱从 <lb ed="X" n="0204c18"/><lb ed="R049" n="0156b15"/>痴有爱故现生苦恼後堕地狱饿鬼畜牲也止观 <lb ed="X" n="0204c19"/><lb ed="R049" n="0156b16"/>明五欲过患者色如热金丸执之则烧声如涂毒 <lb ed="X" n="0204c20"/><lb ed="R049" n="0156b17"/>鼓闻之必死香如憋龙气嗅之则病味如沸蜜汤 <lb ed="X" n="0204c21"/><lb ed="R049" n="0156b18"/>舌则烂如蜜涂刀舐之则伤触如卧狮子近之必 <lb ed="X" n="0204c22"/><lb ed="R049" n="0157a01"/>啮。</p><p xml:id="pX31p0204c2202" cb:place="inline">△二命浊相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204c23"/><lb ed="R049" n="0157a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0204c2301">受胎之微形世世常增长薄德少福人众苦所逼迫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0204c24"/><lb ed="R049" n="0157a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0204c2401">形即五阴阴亦名世寿命连持诸阴入世初从薄 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0205a" n="0205a"/> <lb ed="X" n="0205a01"/><lb ed="R049" n="0157a04"/>酪<anchor xml:id="nkr_note_add_0205a0101" n="0205a0101"/><anchor xml:id="beg0205a0101" n="0205a0101"/>已<anchor xml:id="end0205a0101"/>至老死故名世世增长下二句明命浊相也 <lb ed="X" n="0205a02"/><lb ed="R049" n="0157a05"/>翻译名義明胎中五位初七日名歌罗逻此云凝 <lb ed="X" n="0205a03"/><lb ed="R049" n="0157a06"/>滑状如凝酥二七日名頞部昙此云疱状如疮疱 <lb ed="X" n="0205a04"/><lb ed="R049" n="0157a07"/>三七日名蔽尸此云凝结状如就血四七日名健 <lb ed="X" n="0205a05"/><lb ed="R049" n="0157a08"/>男此云凝厚渐坚硬故五七日名钵罗奢佉此云 <lb ed="X" n="0205a06"/><lb ed="R049" n="0157a09"/>形位具诸形故。</p><p xml:id="pX31p0205a0607" cb:place="inline">△三见浊相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205a07"/><lb ed="R049" n="0157a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205a0701">入邪见稠林若有若无等依止此诸见具足六十二。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205a08"/><lb ed="R049" n="0157a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205a0801">五见交加如稠林密茂若有是常见若无是断见 <lb ed="X" n="0205a09"/><lb ed="R049" n="0157a12"/>因此二见生六十二如外道计我有四句色即是 <lb ed="X" n="0205a10"/><lb ed="R049" n="0157a13"/>我離色是我色大我小我住色中我大色小色住 <lb ed="X" n="0205a11"/><lb ed="R049" n="0157a14"/>我中四阴亦尔是为二十三世为六十幷根本断 <lb ed="X" n="0205a12"/><lb ed="R049" n="0157a15"/>常二见为六十二。</p><p xml:id="pX31p0205a1208" cb:place="inline">△四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0205001" n="0205001"/>颂恼浊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205a13"/><lb ed="R049" n="0157a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205a1301">深著虚妄法坚受不可捨我慢自矜高谄曲心不实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205a14"/><lb ed="R049" n="0157a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205a1401">△五劫浊相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205a15"/><lb ed="R049" n="0157a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205a1501">于千万亿劫不闻<persName>佛</persName>名字亦不闻正法如是人难度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205a16"/><lb ed="R049" n="0157b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205a1601">长时无<persName>佛</persName>法即是劫浊又上来四浊集在时中故 <lb ed="X" n="0205a17"/><lb ed="R049" n="0157b02"/>名劫浊如是人难度者五浊障故不信一乘则不 <lb ed="X" n="0205a18"/><lb ed="R049" n="0157b03"/>可度也。</p><p xml:id="pX31p0205a1804" cb:place="inline">△三明为治五浊障故先说小。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205a19"/><lb ed="R049" n="0157b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205a1901">是故舍利弗我为设方便说诸尽苦道示之以涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205a20"/><lb ed="R049" n="0157b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205a2001">此说三藏四谛也苦即苦谛苦必有因即集谛道 <lb ed="X" n="0205a21"/><lb ed="R049" n="0157b06"/>即道谛涅槃即灭谛。</p><p xml:id="pX31p0205a2109" cb:place="inline">△四明为大说小小治浊大 <lb ed="X" n="0205a22"/><lb ed="R049" n="0157b07"/>兴。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205a23"/><lb ed="R049" n="0157b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205a2301">我虽说涅槃是亦非真灭<note place="inline">至</note>来世得作<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205a24"/><lb ed="R049" n="0157b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205a2401">析三界妄尽灭色取空则非真灭若体达无明本 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0205b" n="0205b"/> <lb ed="X" n="0205b01"/><lb ed="R049" n="0157b10"/>无常寂即是真灭虽本无常寂若不修道无由契 <lb ed="X" n="0205b02"/><lb ed="R049" n="0157b11"/>会故言<persName>佛</persName>子行道<anchor xml:id="nkr_note_add_0205b0201" n="0205b0201"/><anchor xml:id="beg0205b0201" n="0205b0201"/>已<anchor xml:id="end0205b0201"/>来世得作<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX31p0205b0215" cb:place="inline">△五颂不虚 <lb ed="X" n="0205b03"/><lb ed="R049" n="0157b12"/>三初明释迦先开三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b04"/><lb ed="R049" n="0157b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b0401">我有方便力开示三乘法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b05"/><lb ed="R049" n="0157b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b0501">△二明诸<persName>佛</persName>後显实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b06"/><lb ed="R049" n="0157b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b0601">一切诸<persName>世尊</persName>皆说一乘道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b07"/><lb ed="R049" n="0157b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b0701">△三正明不虚除疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b08"/><lb ed="R049" n="0157b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b0801">今此诸大众皆应除疑惑诸<persName>佛</persName>语无异唯一无二乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b09"/><lb ed="R049" n="0157b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b0901">前权後实诚言不虚勿生疑也。</p><p xml:id="pX31p0205b0913" cb:place="inline">△二颂过去<persName>佛</persName>章 <lb ed="X" n="0205b10"/><lb ed="R049" n="0158a01"/>二初颂开三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b11"/><lb ed="R049" n="0158a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b1101">过去无数劫无量灭度<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>演说诸法相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b12"/><lb ed="R049" n="0158a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b1201">△二颂显一二初略颂上三一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b13"/><lb ed="R049" n="0158a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b1301">是诸<persName>世尊</persName>等皆说一乘法化无量众生令入于<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b14"/><lb ed="R049" n="0158a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b1401">皆说一乘法是颂教一化无量众生是颂人一令 <lb ed="X" n="0205b15"/><lb ed="R049" n="0158a06"/>入于<persName>佛</persName>道是颂理一兼得行一也。</p><p xml:id="pX31p0205b1514" cb:place="inline">△二约五乘廣 <lb ed="X" n="0205b16"/><lb ed="R049" n="0158a07"/>颂显一二初总约五乘显一实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b17"/><lb ed="R049" n="0158a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b1701">又诸大圣主知一切世间<note place="inline">至</note>助显第一義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b18"/><lb ed="R049" n="0158a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b1801">天人群生类是擧诸乘以明人一更以异方便是 <lb ed="X" n="0205b19"/><lb ed="R049" n="0158a10"/>擧诸行以显行一兼得教一第一義即是理一若 <lb ed="X" n="0205b20"/><lb ed="R049" n="0158a11"/>用圆妙正观此即实相方便不名为异若用七方 <lb ed="X" n="0205b21"/><lb ed="R049" n="0158a12"/>便观助显第一義者名异方便。</p><p xml:id="pX31p0205b2113" cb:place="inline">△二别约五乘以 <lb ed="X" n="0205b22"/><lb ed="R049" n="0158a13"/>显一三初开菩萨乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b23"/><lb ed="R049" n="0158a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205b2301">若有众生类値诸过去<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205b2301" n="0205b2301"/><anchor xml:id="beg0205b2301" n="0205b2301"/>已<anchor xml:id="end0205b2301"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205b24"/><lb ed="R049" n="0158a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205b2401">若作五乘释者但是六度菩萨乘若作七方便释 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0205c" n="0205c"/> <lb ed="X" n="0205c01"/><lb ed="R049" n="0158a16"/>者兼得通别菩萨乘何者三教大乘皆行六度而 <lb ed="X" n="0205c02"/><lb ed="R049" n="0158a17"/>运心有异相心行六度即三藏菩萨无相即通教 <lb ed="X" n="0205c03"/><lb ed="R049" n="0158a18"/>菩萨非相无相次第行六度即别教菩萨今但列 <lb ed="X" n="0205c04"/><lb ed="R049" n="0158b01"/>六度未知定判属谁寻上文云更以异方便者非 <lb ed="X" n="0205c05"/><lb ed="R049" n="0158b02"/>独六度菩萨即三教菩萨方便也六度中前五是 <lb ed="X" n="0205c06"/><lb ed="R049" n="0158b03"/>福後一是慧故云种种福慧昔闻法皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c0601" n="0205c0601"/><anchor xml:id="beg0205c0601" n="0205c0601"/>已<anchor xml:id="end0205c0601"/>成教一 <lb ed="X" n="0205c07"/><lb ed="R049" n="0158b04"/>昔六度行皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c0701" n="0205c0701"/><anchor xml:id="beg0205c0701" n="0205c0701"/>已<anchor xml:id="end0205c0701"/>成行一如是诸人等皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c0702" n="0205c0702"/><anchor xml:id="beg0205c0702" n="0205c0702"/>已<anchor xml:id="end0205c0702"/>成人一 <lb ed="X" n="0205c08"/><lb ed="R049" n="0158b05"/>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c0801" n="0205c0801"/><anchor xml:id="beg0205c0801" n="0205c0801"/>已<anchor xml:id="end0205c0801"/>成<persName>佛</persName>道皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c0802" n="0205c0802"/><anchor xml:id="beg0205c0802" n="0205c0802"/>已<anchor xml:id="end0205c0802"/>成理一。</p><p xml:id="pX31p0205c0811" cb:place="inline">△二开二乘乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205c09"/><lb ed="R049" n="0158b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205c0901">诸<persName>佛</persName>灭度後若人善软心如是诸众生皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c0901" n="0205c0901"/><anchor xml:id="beg0205c0901" n="0205c0901"/>已<anchor xml:id="end0205c0901"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205c10"/><lb ed="R049" n="0158b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205c1001">此开声闻缘觉皆入一乘何以得知大品歎阿罗 <lb ed="X" n="0205c11"/><lb ed="R049" n="0158b08"/>汉心调柔软又净名云住调伏心是贤圣行是以 <lb ed="X" n="0205c12"/><lb ed="R049" n="0158b09"/>知之昔善软心皆成行一诸众生是人一成<persName>佛</persName>道 <lb ed="X" n="0205c13"/><lb ed="R049" n="0158b10"/>是理一妙乐云二乘文中有人理行不云兼教者 <lb ed="X" n="0205c14"/><lb ed="R049" n="0158b11"/>只是文略。</p><p xml:id="pX31p0205c1405" cb:place="inline">△三开天人乘二初约天人小善成缘 <lb ed="X" n="0205c15"/><lb ed="R049" n="0158b12"/>因种子以显实十初捨财造塔明天乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205c16"/><lb ed="R049" n="0158b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205c1601">诸<persName>佛</persName>灭度<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c1601" n="0205c1601"/><anchor xml:id="beg0205c1601" n="0205c1601"/>已<anchor xml:id="end0205c1601"/><note place="inline">至</note>若于旷野中积土成<persName>佛</persName>庙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205c17"/><lb ed="R049" n="0158b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205c1701">因时至心倾财捨宝果时任运自然受乐故是天 <lb ed="X" n="0205c18"/><lb ed="R049" n="0158b15"/>乘也木榓者长安有木名榓亦任造像金光明云 <lb ed="X" n="0205c19"/><lb ed="R049" n="0158b16"/>以<persName>佛</persName>舍利如芥粟许置小塔中<name role="" type="person">三十三天</name><anchor xml:id="nkr_note_add_0205c1901" n="0205c1901"/><anchor xml:id="beg0205c1901" n="0205c1901"/>已<anchor xml:id="end0205c1901"/>有自 <lb ed="X" n="0205c20"/><lb ed="R049" n="0158b17"/>然果报即其義也。</p><p xml:id="pX31p0205c2008" cb:place="inline">△二戏沙作塔明人业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205c21"/><lb ed="R049" n="0158b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205c2101">乃至童子戏聚沙为<persName>佛</persName>塔如是诸人等皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c2101" n="0205c2101"/><anchor xml:id="beg0205c2101" n="0205c2101"/>已<anchor xml:id="end0205c2101"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205c22"/><lb ed="R049" n="0159a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0205c2201">因时泛泛悠然作善果时作意勤求得乐故是人 <lb ed="X" n="0205c23"/><lb ed="R049" n="0159a02"/>业也。</p><p xml:id="pX31p0205c2303" cb:place="inline">△三志心建像明天业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0205c24"/><lb ed="R049" n="0159a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0205c2401">若人为<persName>佛</persName>故建立诸形像<note place="inline">至</note>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0205c2401" n="0205c2401"/><anchor xml:id="beg0205c2401" n="0205c2401"/>已<anchor xml:id="end0205c2401"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0206a" n="0206a"/> <lb ed="X" n="0206a01"/><lb ed="R049" n="0159a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206a0101">优婆塞戒经不许用胶得失意罪而此经用者古 <lb ed="X" n="0206a02"/><lb ed="R049" n="0159a05"/>师云外国用树胶耳妙乐云造像功德经有十一 <lb ed="X" n="0206a03"/><lb ed="R049" n="0159a06"/>种功德一者世世眼目淸洁二者生处无恶三者 <lb ed="X" n="0206a04"/><lb ed="R049" n="0159a07"/>常生贵家四者身如紫磨金色五者豐饶珍玩六 <lb ed="X" n="0206a05"/><lb ed="R049" n="0159a08"/>者生贤善家七者生得为王八者作金轮王九者 <lb ed="X" n="0206a06"/><lb ed="R049" n="0159a09"/>生梵天寿命一劫十者不堕恶道十一者後生还 <lb ed="X" n="0206a07"/><lb ed="R049" n="0159a10"/>能敬重三宝又云若人临终发言造像乃至如麦 <lb ed="X" n="0206a08"/><lb ed="R049" n="0159a11"/><g ref="#CB00931">穬</g>能除三世八十亿劫生死之罪。</p><p xml:id="pX31p0206a0814" cb:place="inline">△四戏画作<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0206a09"/><lb ed="R049" n="0159a12"/>明人业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206a10"/><lb ed="R049" n="0159a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206a1001">乃至童子戏若草木及笔或以指爪甲而画作<persName>佛</persName>像。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206a11"/><lb ed="R049" n="0159a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206a1101">△五结成建像者显实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206a12"/><lb ed="R049" n="0159a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206a1201">如是诸人等渐渐积功德<note place="inline">至</note>度脱无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206a13"/><lb ed="R049" n="0159a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206a1301">诸人皆成人一渐渐积功德具足大悲心即成行 <lb ed="X" n="0206a14"/><lb ed="R049" n="0159a17"/>一<persName>佛</persName>道即成理一既<anchor xml:id="nkr_note_add_0206a1401" n="0206a1401"/><anchor xml:id="beg0206a1401" n="0206a1401"/>已<anchor xml:id="end0206a1401"/>成<persName>佛</persName>复能化他但化菩萨 <lb ed="X" n="0206a15"/><lb ed="R049" n="0159a18"/>即是教一。</p><p xml:id="pX31p0206a1505" cb:place="inline">△六诸尘供养明天业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206a16"/><lb ed="R049" n="0159b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206a1601">若人于塔庙宝像及画像<note place="inline">至</note>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0206a1601" n="0206a1601"/><anchor xml:id="beg0206a1601" n="0206a1601"/>已<anchor xml:id="end0206a1601"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206a17"/><lb ed="R049" n="0159b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206a1701">呗者或云呗匿此云赞颂贝大螺也。</p><p xml:id="pX31p0206a1715" cb:place="inline">△七散心尘 <lb ed="X" n="0206a18"/><lb ed="R049" n="0159b03"/>供明人业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206a19"/><lb ed="R049" n="0159b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206a1901">若人散乱心乃至以一花供养于<g ref="#CB15148">画</g>像渐见无数<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206a20"/><lb ed="R049" n="0159b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206a2001">△八身业供养明天人业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206a21"/><lb ed="R049" n="0159b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206a2101">或有人礼拜或复但合掌乃至擧一手或复小低头。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206a22"/><lb ed="R049" n="0159b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206a2201">五体著地是上礼即天业合掌低头是中礼即人 <lb ed="X" n="0206a23"/><lb ed="R049" n="0159b08"/>业。</p><p xml:id="pX31p0206a2302" cb:place="inline">△九结成供养者显实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206a24"/><lb ed="R049" n="0159b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206a2401">以此供养像渐见无量<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>如薪尽火灭。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0206b" n="0206b"/> <lb ed="X" n="0206b01"/><lb ed="R049" n="0159b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b0101">非但自入<persName>佛</persName>道亦能化度众生入于涅槃子果缚 <lb ed="X" n="0206b02"/><lb ed="R049" n="0159b11"/>尽名曰无馀機薪既尽应火云亡故云薪尽火灭 <lb ed="X" n="0206b03"/><lb ed="R049" n="0159b12"/>也。</p><p xml:id="pX31p0206b0302" cb:place="inline">△十口业供养明人业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206b04"/><lb ed="R049" n="0159b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b0401">若人散乱心入于塔庙中一称南无<persName>佛</persName>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0206b0401" n="0206b0401"/><anchor xml:id="beg0206b0401" n="0206b0401"/>已<anchor xml:id="end0206b0401"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206b05"/><lb ed="R049" n="0159b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b0501">南无或云那谟或云南摩此翻皈命或翻度我大 <lb ed="X" n="0206b06"/><lb ed="R049" n="0159b15"/>品云<persName>佛</persName>言若有一人称南无<persName>佛</persName>乃至毕苦其福不 <lb ed="X" n="0206b07"/><lb ed="R049" n="0159b16"/>尽。</p><p xml:id="pX31p0206b0702" cb:place="inline">△二约闻法则成了因种子以明显实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206b08"/><lb ed="R049" n="0159b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b0801">于诸过去<persName>佛</persName>在世或灭後若有闻是法皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0206b0801" n="0206b0801"/><anchor xml:id="beg0206b0801" n="0206b0801"/>已<anchor xml:id="end0206b0801"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206b09"/><lb ed="R049" n="0159b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b0901">例上皆具相无相非相无相至心散心等五乘种 <lb ed="X" n="0206b10"/><lb ed="R049" n="0160a01"/>子今皆开入一实至心闻一句是天业散心闻一 <lb ed="X" n="0206b11"/><lb ed="R049" n="0160a02"/>句是人业。</p><p xml:id="pX31p0206b1105" cb:place="inline">△三颂未来<persName>佛</persName>章二初颂开三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206b12"/><lb ed="R049" n="0160a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b1201">未来诸<persName>世尊</persName>其数无有量<note place="inline">至</note>以无量方便。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206b13"/><lb ed="R049" n="0160a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b1301">△二颂显一四初颂人一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206b14"/><lb ed="R049" n="0160a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b1401">度脱诸众生入<persName>佛</persName>无漏智若有闻法者无一不成<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206b15"/><lb ed="R049" n="0160a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b1501">△二颂行一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206b16"/><lb ed="R049" n="0160a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b1601">诸<persName>佛</persName>本誓愿我所行<persName>佛</persName>道普欲令众生亦同得此道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206b17"/><lb ed="R049" n="0160a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b1701">△三颂教一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206b18"/><lb ed="R049" n="0160a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b1801">未来世诸<persName>佛</persName>虽说百千亿<note place="inline">至</note>是故说一乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206b19"/><lb ed="R049" n="0160a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206b1901">知法常无性者实相常住无自性乃至无无因性 <lb ed="X" n="0206b20"/><lb ed="R049" n="0160a11"/>无性亦无性是名无性<persName>佛</persName>种从缘起者中道无性 <lb ed="X" n="0206b21"/><lb ed="R049" n="0160a12"/>即是<persName>佛</persName>种迷此理者由无明为缘则有众生起解 <lb ed="X" n="0206b22"/><lb ed="R049" n="0160a13"/>此理者由教行为缘则有正觉起欲起<persName>佛</persName>种须一 <lb ed="X" n="0206b23"/><lb ed="R049" n="0160a14"/>乘教是为颂教一也。</p><p xml:id="pX31p0206b2309" cb:place="inline">△四颂理一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206b24"/><lb ed="R049" n="0160a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206b2401">是法住法位世间相常住于道场知<anchor xml:id="nkr_note_add_0206b2401" n="0206b2401"/><anchor xml:id="beg0206b2401" n="0206b2401"/>已<anchor xml:id="end0206b2401"/>导师方便说。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0206c" n="0206c"/> <lb ed="X" n="0206c01"/><lb ed="R049" n="0160a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206c0101">是法住法位者众生正觉一如无二悉不出如故 <lb ed="X" n="0206c02"/><lb ed="R049" n="0160a17"/>皆以如法为位也分局定限故名为位世间相常 <lb ed="X" n="0206c03"/><lb ed="R049" n="0160a18"/>住者十界依正生住异灭之相名世间相以即理 <lb ed="X" n="0206c04"/><lb ed="R049" n="0160b01"/>故皆常住也故法智尊者云生法即性故常住异 <lb ed="X" n="0206c05"/><lb ed="R049" n="0160b02"/>灭即性故常即性之常非常无常言偏意圆斯之 <lb ed="X" n="0206c06"/><lb ed="R049" n="0160b03"/>谓欤又世间相常住者出世正觉以如为位亦以 <lb ed="X" n="0206c07"/><lb ed="R049" n="0160b04"/>如为相位相常住世间众生亦以如为位亦以如 <lb ed="X" n="0206c08"/><lb ed="R049" n="0160b05"/>为相岂不常住世间相既常住岂非理一于道场 <lb ed="X" n="0206c09"/><lb ed="R049" n="0160b06"/>知<anchor xml:id="nkr_note_add_0206c0901" n="0206c0901"/><anchor xml:id="beg0206c0901" n="0206c0901"/>已<anchor xml:id="end0206c0901"/>者此擧果释成开权显实道场朗然斯理久 <lb ed="X" n="0206c10"/><lb ed="R049" n="0160b07"/>畅物情障重方便施三故云导师方便说妙乐云 <lb ed="X" n="0206c11"/><lb ed="R049" n="0160b08"/>染净之法皆名是法染谓众生净即正觉一一皆 <lb ed="X" n="0206c12"/><lb ed="R049" n="0160b09"/>住真如法位故云是法住法位。</p><p xml:id="pX31p0206c1213" cb:place="inline">△四颂现在<persName>佛</persName>章 <lb ed="X" n="0206c13"/><lb ed="R049" n="0160b10"/>三初颂化意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206c14"/><lb ed="R049" n="0160b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206c1401">天人所供养现在十方<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>亦说如是法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206c15"/><lb ed="R049" n="0160b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206c1501">△二颂显实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206c16"/><lb ed="R049" n="0160b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206c1601">知第一寂灭以方便力故虽示种种道其实为<persName>佛</persName>乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206c17"/><lb ed="R049" n="0160b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206c1701">知第一寂灭即颂理一其实为<persName>佛</persName>乘或颂教一或 <lb ed="X" n="0206c18"/><lb ed="R049" n="0160b15"/>颂行一。</p><p xml:id="pX31p0206c1804" cb:place="inline">△三颂开权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206c19"/><lb ed="R049" n="0160b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206c1901">知众生诸行深心之所念<note place="inline">至</note>随应方便说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206c20"/><lb ed="R049" n="0160b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206c2001">△二颂释迦章二初略颂上权实为下总譬作本 <lb ed="X" n="0206c21"/><lb ed="R049" n="0160b18"/>二初颂显实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206c22"/><lb ed="R049" n="0161a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0206c2201">今我亦如是安稳众生故以种种法门宣示于<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0206c23"/><lb ed="R049" n="0161a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0206c2301">今我亦如是者我即释迦一化之主同以一实教 <lb ed="X" n="0206c24"/><lb ed="R049" n="0161a03"/>化众生故言如是为下有大长者譬作本也安稳 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0207a" n="0207a"/> <lb ed="X" n="0207a01"/><lb ed="R049" n="0161a04"/>者即大涅槃常乐住处此处寂静无五浊障故名 <lb ed="X" n="0207a02"/><lb ed="R049" n="0161a05"/>安稳安稳即对不安稳谓三界有五浊障名不安 <lb ed="X" n="0207a03"/><lb ed="R049" n="0161a06"/>隐即为下火宅譬作本众生即是五道受化之徒 <lb ed="X" n="0207a04"/><lb ed="R049" n="0161a07"/>为下五百人譬作本种种法门即对不种种为下 <lb ed="X" n="0207a05"/><lb ed="R049" n="0161a08"/>唯有一门譬作本妙乐云<persName>如来</persName>本以一门利物事 <lb ed="X" n="0207a06"/><lb ed="R049" n="0161a09"/>不获<anchor xml:id="nkr_note_add_0207a0601" n="0207a0601"/><anchor xml:id="beg0207a0601" n="0207a0601"/>已<anchor xml:id="end0207a0601"/>施种种门施权之意本在显实故云宣示 <lb ed="X" n="0207a07"/><lb ed="R049" n="0161a10"/>于<persName>佛</persName>道。</p><p xml:id="pX31p0207a0704" cb:place="inline">△二颂开权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207a08"/><lb ed="R049" n="0161a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207a0801">我以智慧力知众生性欲方便说诸法皆令得欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207a09"/><lb ed="R049" n="0161a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207a0901">智慧力者即权智力也知众生性欲者即是五道 <lb ed="X" n="0207a10"/><lb ed="R049" n="0161a13"/>根性有三乘差别为下三十子譬作本诸法即三 <lb ed="X" n="0207a11"/><lb ed="R049" n="0161a14"/>乘法也又云知众生性欲者鉴小機也方便说诸 <lb ed="X" n="0207a12"/><lb ed="R049" n="0161a15"/>法者正施权也皆令得欢喜者随宜称機也二偈 <lb ed="X" n="0207a13"/><lb ed="R049" n="0161a16"/>虽略收<persName>佛</persName>一化开权显实原始要终罄无不尽故 <lb ed="X" n="0207a14"/><lb ed="R049" n="0161a17"/>称略颂为下总譬本也。</p><p xml:id="pX31p0207a1410" cb:place="inline">△二廣颂上六義为下别 <lb ed="X" n="0207a15"/><lb ed="R049" n="0161a18"/>譬作本六初颂上五浊三初明<persName>佛</persName>有能见之眼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207a16"/><lb ed="R049" n="0161b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207a1601">舍利弗当知我以<persName>佛</persName>眼观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207a17"/><lb ed="R049" n="0161b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207a1701"><persName>佛</persName>眼观见为下长者能见譬作本明<persName>佛</persName>在法身地 <lb ed="X" n="0207a18"/><lb ed="R049" n="0161b03"/>上以常寂<persName>佛</persName>眼圆照群機若根利浊轻则以卢舍 <lb ed="X" n="0207a19"/><lb ed="R049" n="0161b04"/>那像说一乘法若根钝浊重则脱璎珞以老比丘 <lb ed="X" n="0207a20"/><lb ed="R049" n="0161b05"/>像惊入火宅方便开三只是于时鉴機故言我以 <lb ed="X" n="0207a21"/><lb ed="R049" n="0161b06"/><persName>佛</persName>眼观见也若观色法应用天眼若分别根機应 <lb ed="X" n="0207a22"/><lb ed="R049" n="0161b07"/>用法眼云何言以<persName>佛</persName>眼见耶<persName>佛</persName>眼圆通擧勝兼劣 <lb ed="X" n="0207a23"/><lb ed="R049" n="0161b08"/>又四眼入<persName>佛</persName>眼皆名为<persName>佛</persName>眼故也。</p><p xml:id="pX31p0207a2314" cb:place="inline">△二颂上明所 <lb ed="X" n="0207a24"/><lb ed="R049" n="0161b09"/>见五浊五初众生浊。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0207b" n="0207b"/> <lb ed="X" n="0207b01"/><lb ed="R049" n="0161b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207b0101">见六道众生贫穷无福慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207b02"/><lb ed="R049" n="0161b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207b0201">妙乐云贫穷等为众生浊者贫故由无福痴故由 <lb ed="X" n="0207b03"/><lb ed="R049" n="0161b12"/>无慧痴贫众生聚在一处故名众生浊也。</p><p xml:id="pX31p0207b0317" cb:place="inline">△二颂 <lb ed="X" n="0207b04"/><lb ed="R049" n="0161b13"/>命浊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207b05"/><lb ed="R049" n="0161b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207b0501">入生死险道相续苦不断。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207b06"/><lb ed="R049" n="0161b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207b0601">妙乐云入生死为命浊者于生死中又加险道险 <lb ed="X" n="0207b07"/><lb ed="R049" n="0161b16"/>道之中命易断故即短寿处而犹相续为命浊也。</p> <lb ed="X" n="0207b08"/><lb ed="R049" n="0161b17"/><p xml:id="pX31p0207b0801">△三颂烦恼浊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207b09"/><lb ed="R049" n="0161b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207b0901">深著于五欲如<g ref="#CB01738">牦</g>牛爱尾以贪爱自蔽盲瞑无所见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207b10"/><lb ed="R049" n="0162a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207b1001"><g ref="#CB01738">牦</g>牛者兽如牛而尾长说文云西南夷长毛牛也 <lb ed="X" n="0207b11"/><lb ed="R049" n="0162a02"/>牛爱其尾就身护尾人爱其尾故杀其身譬人贪 <lb ed="X" n="0207b12"/><lb ed="R049" n="0162a03"/>五欲而害其身亦若是也。</p><p xml:id="pX31p0207b1211" cb:place="inline">△四颂劫浊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207b13"/><lb ed="R049" n="0162a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207b1301">不求大势<persName>佛</persName>及与断苦法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207b14"/><lb ed="R049" n="0162a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207b1401">妙乐云劫中无<persName>佛</persName>故名为浊四浊生此亦无所求 <lb ed="X" n="0207b15"/><lb ed="R049" n="0162a06"/>劫若有<persName>佛</persName>虽浊能破故经云唯我一人能为救护。</p> <lb ed="X" n="0207b16"/><lb ed="R049" n="0162a07"/><p xml:id="pX31p0207b1601">△五颂见浊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207b17"/><lb ed="R049" n="0162a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207b1701">深入诸邪见以苦欲捨苦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207b18"/><lb ed="R049" n="0162a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207b1801">或云外道五热炙身欲望捨苦反得苦报或云诸 <lb ed="X" n="0207b19"/><lb ed="R049" n="0162a10"/>见即是受受即是苦行此苦因望欲捨苦岂可得 <lb ed="X" n="0207b20"/><lb ed="R049" n="0162a11"/>耶妙乐云六十二多故名为诸由此见故则有三 <lb ed="X" n="0207b21"/><lb ed="R049" n="0162a12"/>受见家之受故云见即是受三受皆苦以此苦受 <lb ed="X" n="0207b22"/><lb ed="R049" n="0162a13"/>欲捨苦者无有是处。</p><p xml:id="pX31p0207b2209" cb:place="inline">△三明起大悲应赴機。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207b23"/><lb ed="R049" n="0162a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207b2301">为是众生故而起大悲心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207b24"/><lb ed="R049" n="0162a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207b2401">为五浊众生故大悲熏心应入三界施设方便引 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0207c" n="0207c"/> <lb ed="X" n="0207c01"/><lb ed="R049" n="0162a16"/>趣<persName>佛</persName>慧。</p><p xml:id="pX31p0207c0104" cb:place="inline">△三颂施化宜不得三初明用大拟宜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207c02"/><lb ed="R049" n="0162a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207c0201">我始坐道场观树亦经行<note place="inline">至</note>微妙最第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207c03"/><lb ed="R049" n="0162a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207c0301">始坐道场者至理无时假时化物为化之初故言 <lb ed="X" n="0207c04"/><lb ed="R049" n="0162b01"/>始也事释者道场在<name role="" type="person">摩竭提国</name>西南去尼连河不 <lb ed="X" n="0207c05"/><lb ed="R049" n="0162b02"/>远<persName>佛</persName>初在此处修治得道故言道场坐此树下得 <lb ed="X" n="0207c06"/><lb ed="R049" n="0162b03"/>三菩提故名道树感树恩故观察念地德故经行 <lb ed="X" n="0207c07"/><lb ed="R049" n="0162b04"/>道成赛泽之时欲以大法拟宜众生也树地无有 <lb ed="X" n="0207c08"/><lb ed="R049" n="0162b05"/>分别岂须报恩未曾有经云只以通化传法名报 <lb ed="X" n="0207c09"/><lb ed="R049" n="0162b06"/>耳三七日者过去因果经云<persName>佛</persName>成道初一七日思 <lb ed="X" n="0207c10"/><lb ed="R049" n="0162b07"/>唯我法妙无能受者二七日思惟众生上中下根 <lb ed="X" n="0207c11"/><lb ed="R049" n="0162b08"/>三七日思惟谁应先闻法即至波罗奈为五人说 <lb ed="X" n="0207c12"/><lb ed="R049" n="0162b09"/>四谛等且以三乘而为三根此就小乘释也今明 <lb ed="X" n="0207c13"/><lb ed="R049" n="0162b10"/><persName>佛</persName>在法身之地寂而常照恒以<persName>佛</persName>眼洞览无遗岂 <lb ed="X" n="0207c14"/><lb ed="R049" n="0162b11"/>始至道场淹留三七方思此事言三七者明有所 <lb ed="X" n="0207c15"/><lb ed="R049" n="0162b12"/>表也表<persName>佛</persName>初欲三周说法故假言三七耳初七思 <lb ed="X" n="0207c16"/><lb ed="R049" n="0162b13"/>法说次七思譬说後七思因缘说皆无機不得是 <lb ed="X" n="0207c17"/><lb ed="R049" n="0162b14"/>故息大施小也此偏就圆教大乘为释耳若通途 <lb ed="X" n="0207c18"/><lb ed="R049" n="0162b15"/>约大乘释者初七思惟欲说圆教次七思惟欲说 <lb ed="X" n="0207c19"/><lb ed="R049" n="0162b16"/>别教後七思惟欲说通教皆无機不得是故息大 <lb ed="X" n="0207c20"/><lb ed="R049" n="0162b17"/>说三藏三乘为方便之化也。</p><p xml:id="pX31p0207c2012" cb:place="inline">△二明众生无機三 <lb ed="X" n="0207c21"/><lb ed="R049" n="0162b18"/>初明障重故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207c22"/><lb ed="R049" n="0163a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207c2201">众生诸根钝著乐痴所盲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207c23"/><lb ed="R049" n="0163a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0207c2301">△二明不堪闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0207c24"/><lb ed="R049" n="0163a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0207c2401">如斯之等类云何而可度。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0208a" n="0208a"/> <lb ed="X" n="0208a01"/><lb ed="R049" n="0163a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208a0101">△三明诸梵请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208a02"/><lb ed="R049" n="0163a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208a0201">尔时诸梵王及诸天帝释<note place="inline">至</note>请我转法轮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208a03"/><lb ed="R049" n="0163a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208a0301">诸梵虽请说大<persName>佛</persName>知无機所以不说妙乐云问如 <lb ed="X" n="0208a04"/><lb ed="R049" n="0163a07"/>何得知梵王请大答據<persName>佛</persName>酬云若但赞<persName>佛</persName>乘等故 <lb ed="X" n="0208a05"/><lb ed="R049" n="0163a08"/>知是请大也若據一四天下只一梵王为三界天 <lb ed="X" n="0208a06"/><lb ed="R049" n="0163a09"/>主今云诸梵王者<persName>如来</persName>统御大千世界有百亿四 <lb ed="X" n="0208a07"/><lb ed="R049" n="0163a10"/>天下则有百亿梵王又禅禅各一梵王故云诸也 <lb ed="X" n="0208a08"/><lb ed="R049" n="0163a11"/>若论请法正在初禅三界天主也。</p><p xml:id="pX31p0208a0814" cb:place="inline">△三明念欲息 <lb ed="X" n="0208a09"/><lb ed="R049" n="0163a12"/>化二初无機。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208a10"/><lb ed="R049" n="0163a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208a1001">我即自思惟若但赞<persName>佛</persName>乘<note place="inline">至</note>坠于三恶道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208a11"/><lb ed="R049" n="0163a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208a1101">明无機强说闻则有损。</p><p xml:id="pX31p0208a1110" cb:place="inline">△二息化。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208a12"/><lb ed="R049" n="0163a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208a1201">我寧不说法疾入于涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208a13"/><lb ed="R049" n="0163a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208a1301">说则有损灭但无益故此思惟为下施权之张本 <lb ed="X" n="0208a14"/><lb ed="R049" n="0163a17"/>也寧<note place="inline">平声</note>愿词也如人言寧可如此是愿如此也。</p> <lb ed="X" n="0208a15"/><lb ed="R049" n="0163a18"/><p xml:id="pX31p0208a1501">△二念同诸<persName>佛</persName>用权称宜二初明化得四初三乘 <lb ed="X" n="0208a16"/><lb ed="R049" n="0163b01"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0208001" n="0208001"/>疑宜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208a17"/><lb ed="R049" n="0163b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208a1701">寻念过去<persName>佛</persName>所行方便力我今所得道亦应说三乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208a18"/><lb ed="R049" n="0163b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208a1801">寻念者仍念彼虽无大機不容永捨要以方便而 <lb ed="X" n="0208a19"/><lb ed="R049" n="0163b04"/>诱济之非都不知开三欲引同诸<persName>佛</persName>故云寻念也。</p> <lb ed="X" n="0208a20"/><lb ed="R049" n="0163b05"/><p xml:id="pX31p0208a2001">△二明有小機二初明诸<persName>佛</persName>称歎五初释迦自叙 <lb ed="X" n="0208a21"/><lb ed="R049" n="0163b06"/>诸<persName>佛</persName>现。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208a22"/><lb ed="R049" n="0163b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208a2201">作是思惟时十方<persName>佛</persName>皆现梵音慰谕我。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208a23"/><lb ed="R049" n="0163b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208a2301"><persName>佛</persName>现者由念<persName>佛</persName>方便力故现现由拟法会機二義 <lb ed="X" n="0208a24"/><lb ed="R049" n="0163b09"/>故<persName>佛</persName>现也。</p><p xml:id="pX31p0208a2405" cb:place="inline">△二<persName>佛</persName>歎释迦隐实设权。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0208b" n="0208b"/> <lb ed="X" n="0208b01"/><lb ed="R049" n="0163b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b0101">善哉释迦文第一之导师<note place="inline">至</note>而用方便力。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208b02"/><lb ed="R049" n="0163b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208b0201">上欲大化于彼无機故诸<persName>佛</persName>不歎今欲说小曲会 <lb ed="X" n="0208b03"/><lb ed="R049" n="0163b12"/>根缘则始终得度所以<persName>佛</persName>歎善哉也为一施三引 <lb ed="X" n="0208b04"/><lb ed="R049" n="0163b13"/>入<persName>佛</persName>慧即是第一导师得是无上法者即是得实 <lb ed="X" n="0208b05"/><lb ed="R049" n="0163b14"/>智微妙第一也而用方便力者随诸一切<persName>佛</persName>隐实 <lb ed="X" n="0208b06"/><lb ed="R049" n="0163b15"/>用权也释迦是姓此云能仁净名疏云天竺语释 <lb ed="X" n="0208b07"/><lb ed="R049" n="0163b16"/>迦为能文文为儒義即名能儒大论亦云释迦文 <lb ed="X" n="0208b08"/><lb ed="R049" n="0163b17"/><persName>佛</persName>。</p><p xml:id="pX31p0208b0802" cb:place="inline">△二明诸<persName>佛</persName>亦隐实用权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208b09"/><lb ed="R049" n="0163b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b0901">我等亦皆得最妙第一法为诸众生类分别说三乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208b10"/><lb ed="R049" n="0164a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208b1001">△四双释隐实设权二義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208b11"/><lb ed="R049" n="0164a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b1101">少智乐小法不自信作<persName>佛</persName>是故以方便分别说诸果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208b12"/><lb ed="R049" n="0164a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208b1201">为众生少智不堪闻大所以隐实而复乐小所以 <lb ed="X" n="0208b13"/><lb ed="R049" n="0164a04"/>施权。</p><p xml:id="pX31p0208b1303" cb:place="inline">△五双结隐实设权二義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208b14"/><lb ed="R049" n="0164a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b1401">虽复说三乘但为教菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208b15"/><lb ed="R049" n="0164a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208b1501">虽复说三终为显实也。</p><p xml:id="pX31p0208b1510" cb:place="inline">△二明释迦酬顺二初发 <lb ed="X" n="0208b16"/><lb ed="R049" n="0164a07"/>言酬顺。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208b17"/><lb ed="R049" n="0164a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b1701">舍利弗当知我闻圣狮子深净微妙音称南无诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208b18"/><lb ed="R049" n="0164a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208b1801">既闻诸<persName>佛</persName>称歎即对曰南无诸<persName>佛</persName>南无此云敬从 <lb ed="X" n="0208b19"/><lb ed="R049" n="0164a10"/>若翻度我等非此意也妙乐云今释迦因闻十方 <lb ed="X" n="0208b20"/><lb ed="R049" n="0164a11"/>诸<persName>佛</persName>慰谕乃称南无答于诸<persName>佛</persName>故知释迦不请诸 <lb ed="X" n="0208b21"/><lb ed="R049" n="0164a12"/><persName>佛</persName>度也。</p><p xml:id="pX31p0208b2104" cb:place="inline">△二念顺物機。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208b22"/><lb ed="R049" n="0164a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b2201">复作如是念我出浊恶世如诸<persName>佛</persName>所说我亦随顺行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208b23"/><lb ed="R049" n="0164a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208b2301">△三明施化小。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208b24"/><lb ed="R049" n="0164a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208b2401">思惟是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0208b2401" n="0208b2401"/><anchor xml:id="beg0208b2401" n="0208b2401"/>已<anchor xml:id="end0208b2401"/>即趣波罗奈<note place="inline">至</note>为五比丘说。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0208c" n="0208c"/> <lb ed="X" n="0208c01"/><lb ed="R049" n="0164a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208c0101">波罗奈正音婆罗痆<note place="inline">女熙切</note><name role="" type="person">中印度</name>境婆沙云有河 <lb ed="X" n="0208c02"/><lb ed="R049" n="0164a17"/>名波罗奈去其不远造立王城或翻江绕城亦云 <lb ed="X" n="0208c03"/><lb ed="R049" n="0164a18"/>鹿苑诸法寂灭相不可以言宣下即是前说中道 <lb ed="X" n="0208c04"/><lb ed="R049" n="0164b01"/>无性<persName>佛</persName>种之理此理非数又不可说今以方便作 <lb ed="X" n="0208c05"/><lb ed="R049" n="0164b02"/>三乘说又非生非灭而以方便作生灭说又偏真 <lb ed="X" n="0208c06"/><lb ed="R049" n="0164b03"/>之理亦不可说以方便故作四门说初为五人说 <lb ed="X" n="0208c07"/><lb ed="R049" n="0164b04"/>无常有门也<persName>佛</persName>念五人当往先度故至波罗奈一 <lb ed="X" n="0208c08"/><lb ed="R049" n="0164b05"/>夏调根初为陈如说四谛得道次为頞<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">跋</g>提说 <lb ed="X" n="0208c09"/><lb ed="R049" n="0164b06"/>佈施生天福乐二人同时证果三为迦葉拘利二 <lb ed="X" n="0208c10"/><lb ed="R049" n="0164b07"/>人亦如前说皆得圣果是为三番度五比丘也。</p><p xml:id="pX31p0208c1019" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0208c11"/><lb ed="R049" n="0164b08"/>四受行悟入。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208c12"/><lb ed="R049" n="0164b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208c1201">是名转法轮便有涅槃音及以阿罗汉法僧差别名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208c13"/><lb ed="R049" n="0164b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208c1301">转<persName>佛</persName>心中化他之法度入他心名转法轮陈如初 <lb ed="X" n="0208c14"/><lb ed="R049" n="0164b11"/>得初果即断见惑分证灭谛亦是分得有馀涅槃 <lb ed="X" n="0208c15"/><lb ed="R049" n="0164b12"/>涅槃之音起自于此由此得成无学便有罗汉之 <lb ed="X" n="0208c16"/><lb ed="R049" n="0164b13"/>名能说三乘者名<persName>佛</persName>所说三乘即法初果与罗汉 <lb ed="X" n="0208c17"/><lb ed="R049" n="0164b14"/>名僧三宝于是现世间也妙乐云涅槃音者由弟 <lb ed="X" n="0208c18"/><lb ed="R049" n="0164b15"/>子受行烦恼断处涅槃名生故名为音众教之始 <lb ed="X" n="0208c19"/><lb ed="R049" n="0164b16"/>故言起自于此三宝现世间者亦约渐始且在小 <lb ed="X" n="0208c20"/><lb ed="R049" n="0164b17"/>乘未论一体。</p><p xml:id="pX31p0208c2006" cb:place="inline">△二释疑念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208c21"/><lb ed="R049" n="0164b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0208c2101">从久远劫来赞示涅槃法生死苦永尽我常如是说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0208c22"/><lb ed="R049" n="0165a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0208c2201">恐疑师云<persName>佛</persName>初未能鉴機寻念诸<persName>佛</persName>始知根性即 <lb ed="X" n="0208c23"/><lb ed="R049" n="0165a02"/>释云非我不知用于方便特欲引同故念诸<persName>佛</persName>非 <lb ed="X" n="0208c24"/><lb ed="R049" n="0165a03"/>始念方知从久远劫来见其乐小<anchor xml:id="nkr_note_add_0208c2401" n="0208c2401"/><anchor xml:id="beg0208c2401" n="0208c2401"/>已<anchor xml:id="end0208c2401"/>为赞示令尽 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0209a" n="0209a"/> <lb ed="X" n="0209a01"/><lb ed="R049" n="0165a04"/>众苦所以闻小即得解脱也恐疑弟子云云何众 <lb ed="X" n="0209a02"/><lb ed="R049" n="0165a05"/>生一世暂闻即证罗汉即释云从久远劫来为其 <lb ed="X" n="0209a03"/><lb ed="R049" n="0165a06"/>赞示称于本习故速得道故以一偈释二疑也。</p><p xml:id="pX31p0209a0319" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0209a04"/><lb ed="R049" n="0165a07"/>三颂显真实四初颂人一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209a05"/><lb ed="R049" n="0165a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209a0501">舍利弗当知<note place="inline">至</note>曾从诸<persName>佛</persName>闻方便所说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209a06"/><lb ed="R049" n="0165a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209a0601">此二行颂人一三乘行人皆是<persName>佛</persName>子故也又此二 <lb ed="X" n="0209a07"/><lb ed="R049" n="0165a10"/>行亦名大乘機发亦云索果明由機发故索果索 <lb ed="X" n="0209a08"/><lb ed="R049" n="0165a11"/>果由于機发此应有四句自有障除機未发如诸 <lb ed="X" n="0209a09"/><lb ed="R049" n="0165a12"/>罗汉在三藏时以乐小故浊障虽除大根钝故妙 <lb ed="X" n="0209a10"/><lb ed="R049" n="0165a13"/>機未发自有大機发障未除如法花中诸凡夫人 <lb ed="X" n="0209a11"/><lb ed="R049" n="0165a14"/>等虽未断结以大根利故機发自有障即除機即 <lb ed="X" n="0209a12"/><lb ed="R049" n="0165a15"/>发如说无量義经时证二乘果即于此座大機即 <lb ed="X" n="0209a13"/><lb ed="R049" n="0165a16"/>发自有障未除機未发即五千等是也志求<persName>佛</persName>道 <lb ed="X" n="0209a14"/><lb ed="R049" n="0165a17"/>者即是索大非求小果也咸以恭敬心皆来至<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0209a15"/><lb ed="R049" n="0165a18"/>所者一云耻小慕大大機感<persName>佛</persName>故云至<persName>佛</persName>所今明 <lb ed="X" n="0209a16"/><lb ed="R049" n="0165b01"/>非但機至<persName>佛</persName>所亦乃身到如无量義中四众围绕 <lb ed="X" n="0209a17"/><lb ed="R049" n="0165b02"/>合掌敬心欲闻具足道也曾从诸<persName>佛</persName>闻方便所说 <lb ed="X" n="0209a18"/><lb ed="R049" n="0165b03"/>法者此中初味调伏受行三藏六度通别等三教 <lb ed="X" n="0209a19"/><lb ed="R049" n="0165b04"/>方便由此调热故使障除機发而求大也。</p><p xml:id="pX31p0209a1917" cb:place="inline">△二颂 <lb ed="X" n="0209a20"/><lb ed="R049" n="0165b05"/>理一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209a21"/><lb ed="R049" n="0165b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209a2101">我即作是念<persName>如来</persName>所以出为说<persName>佛</persName>慧故今正是其时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209a22"/><lb ed="R049" n="0165b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209a2201">此一行颂理一故云为说<persName>佛</persName>慧即上种智<persName>佛</persName>知见 <lb ed="X" n="0209a23"/><lb ed="R049" n="0165b08"/>也又从此至下今我喜无畏二行一句亦名<persName>佛</persName>欢 <lb ed="X" n="0209a24"/><lb ed="R049" n="0165b09"/>喜<persName>佛</persName>为<persName>佛</persName>慧故出昔障重无機不得即说<persName>佛</persName>慧中 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0209b" n="0209b"/> <lb ed="X" n="0209b01"/><lb ed="R049" n="0165b10"/>间虽障除又未得说今機发正是说时故云今正 <lb ed="X" n="0209b02"/><lb ed="R049" n="0165b11"/>是其时又昔众生機钝智小恐其谤法堕恶故未 <lb ed="X" n="0209b03"/><lb ed="R049" n="0165b12"/>是说时今機利智大闻必信解故<persName>佛</persName>欢喜无畏者 <lb ed="X" n="0209b04"/><lb ed="R049" n="0165b13"/>不畏执小谤大起罪堕恶故言无畏也。</p><p xml:id="pX31p0209b0416" cb:place="inline">△三颂教 <lb ed="X" n="0209b05"/><lb ed="R049" n="0165b14"/>一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209b06"/><lb ed="R049" n="0165b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209b0601">舍利弗当知钝根小智人<note place="inline">至</note>但说无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209b07"/><lb ed="R049" n="0165b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209b0701">此二行颂教一故云但说无上道又从于诸菩萨 <lb ed="X" n="0209b08"/><lb ed="R049" n="0165b17"/>众至但说无上道三句亦名正显实也五乘是曲 <lb ed="X" n="0209b09"/><lb ed="R049" n="0165b18"/>而非直通别偏傍而非正今皆捨彼偏曲但说正 <lb ed="X" n="0209b10"/><lb ed="R049" n="0166a01"/>直一道也。</p><p xml:id="pX31p0209b1005" cb:place="inline">△四颂行一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209b11"/><lb ed="R049" n="0166a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209b1101">菩萨闻是法疑网皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0209b1101" n="0209b1101"/><anchor xml:id="beg0209b1101" n="0209b1101"/>已<anchor xml:id="end0209b1101"/>除千二百罗汉悉亦当作<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209b12"/><lb ed="R049" n="0166a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209b1201">此一行颂行一故云悉亦当作<persName>佛</persName>又此一行亦名 <lb ed="X" n="0209b13"/><lb ed="R049" n="0166a04"/>信行悟入六度通教二菩萨初闻略说动旧执致 <lb ed="X" n="0209b14"/><lb ed="R049" n="0166a05"/>新疑今悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0209b1401" n="0209b1401"/><anchor xml:id="beg0209b1401" n="0209b1401"/>已<anchor xml:id="end0209b1401"/>除非独菩萨二乘亦尔而云声闻皆 <lb ed="X" n="0209b15"/><lb ed="R049" n="0166a06"/>当作<persName>佛</persName>者昔教不说二乘作<persName>佛</persName>今与授记授记岂 <lb ed="X" n="0209b16"/><lb ed="R049" n="0166a07"/>独二乘除疑岂独菩萨互存则两备。</p><p xml:id="pX31p0209b1615" cb:place="inline">〇舍利弗当 <lb ed="X" n="0209b17"/><lb ed="R049" n="0166a08"/>知下亦名大乘機动我即作是念下亦名<persName>佛</persName>欢喜 <lb ed="X" n="0209b18"/><lb ed="R049" n="0166a09"/>于诸菩萨中下亦名正显实菩萨闻是法下亦名 <lb ed="X" n="0209b19"/><lb ed="R049" n="0166a10"/>受行悟入。</p><p xml:id="pX31p0209b1905" cb:place="inline">△四歎法稀有二初颂上如是妙法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209b20"/><lb ed="R049" n="0166a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209b2001">如三世诸<persName>佛</persName>说法之仪式我今亦如是说无分别法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209b21"/><lb ed="R049" n="0166a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209b2101">如三世者引同诸<persName>佛</persName>用权权是引物之仪式也说 <lb ed="X" n="0209b22"/><lb ed="R049" n="0166a13"/>无分别法引同诸<persName>佛</persName>显实实则言语道断岂存仪 <lb ed="X" n="0209b23"/><lb ed="R049" n="0166a14"/>式又权实无分别为钝根小智分别权实今还悟 <lb ed="X" n="0209b24"/><lb ed="R049" n="0166a15"/>入一三不二即知<persName>佛</persName>说三一无分别也诸<persName>佛</persName>皆尔 <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0209c" n="0209c"/> <lb ed="X" n="0209c01"/><lb ed="R049" n="0166a16"/>何独我耶。</p><p xml:id="pX31p0209c0105" cb:place="inline">△二颂上时乃说之五初擧人难遇。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c02"/><lb ed="R049" n="0166a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c0201">诸<persName>佛</persName>兴出世悬远値遇难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c03"/><lb ed="R049" n="0166a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c0301">久久悬远时有<persName>佛</persName>出此擧人难。</p><p xml:id="pX31p0209c0313" cb:place="inline">△二擧法难说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c04"/><lb ed="R049" n="0166b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c0401">正使出于世说是法复难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c05"/><lb ed="R049" n="0166b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c0501">如今<persName>佛</persName>出世四十馀年始显真实。</p><p xml:id="pX31p0209c0514" cb:place="inline">△三擧闻法难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c06"/><lb ed="R049" n="0166b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c0601">无量无数劫闻是法亦难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c07"/><lb ed="R049" n="0166b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c0701">如五千之流梵音盈耳越席而去闻岂不难乎。</p><p xml:id="pX31p0209c0719" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0209c08"/><lb ed="R049" n="0166b05"/>四擧信受难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c09"/><lb ed="R049" n="0166b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c0901">能听是法者斯人亦复难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c10"/><lb ed="R049" n="0166b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c1001">众中唯身子前达中下之機虽听犹未能了。</p><p xml:id="pX31p0209c1018" cb:place="inline">△五 <lb ed="X" n="0209c11"/><lb ed="R049" n="0166b08"/>擧华譬四难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c12"/><lb ed="R049" n="0166b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c1201">譬如优昙花<note place="inline">至</note>是人甚稀有过于优昙花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c13"/><lb ed="R049" n="0166b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c1301">此花非其时不现现则维其时故云时时乃一出 <lb ed="X" n="0209c14"/><lb ed="R049" n="0166b11"/>但合闻者难馀例可解。</p><p xml:id="pX31p0209c1410" cb:place="inline">△五颂上不虚二初勿于 <lb ed="X" n="0209c15"/><lb ed="R049" n="0166b12"/>可信人生疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c16"/><lb ed="R049" n="0166b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c1601">汝等勿有疑我为诸法王<note place="inline">至</note>无声闻弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c17"/><lb ed="R049" n="0166b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c1701">法王者夫为人王言则不二<persName>佛</persName>为法王岂容虚说 <lb ed="X" n="0209c18"/><lb ed="R049" n="0166b15"/>夫方便可是权假真实寧应是妄闻法王说法勿 <lb ed="X" n="0209c19"/><lb ed="R049" n="0166b16"/>生疑也。</p><p xml:id="pX31p0209c1904" cb:place="inline">△二勿于可信法起疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c20"/><lb ed="R049" n="0166b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c2001">汝等舍利弗声闻及菩萨当知是妙法诸<persName>佛</persName>之秘要。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c21"/><lb ed="R049" n="0166b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0209c2101">四十馀年蕴在<persName>佛</persName>心他无知者名为秘一乘直道 <lb ed="X" n="0209c22"/><lb ed="R049" n="0167a01"/>总摄万途故言要也。</p><p xml:id="pX31p0209c2209" cb:place="inline">△六拣众敦信二初颂拣众 <lb ed="X" n="0209c23"/><lb ed="R049" n="0167a02"/>三初颂拣增上慢非<persName>佛</persName>弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0209c24"/><lb ed="R049" n="0167a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0209c2401">以五浊恶世但乐著诸欲如是等众生终不求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0607.0210a" n="0210a"/> <lb ed="X" n="0210a01"/><lb ed="R049" n="0167a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0210a0101">若乐诸欲是行魔业故须拣之上文著涅槃尙非 <lb ed="X" n="0210a02"/><lb ed="R049" n="0167a05"/><persName>佛</persName>弟子此文著生死那是<persName>佛</persName>弟子互拣非耳终不 <lb ed="X" n="0210a03"/><lb ed="R049" n="0167a06"/>求<persName>佛</persName>道者颂上拣增上慢上慢者未得上法谓得 <lb ed="X" n="0210a04"/><lb ed="R049" n="0167a07"/>上法是故其人不求<persName>佛</persName>道也。</p><p xml:id="pX31p0210a0412" cb:place="inline">△二颂<persName>佛</persName>灭後解義 <lb ed="X" n="0210a05"/><lb ed="R049" n="0167a08"/>者难得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0210a06"/><lb ed="R049" n="0167a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0210a0601">当来世恶人闻<persName>佛</persName>说一乘迷惑不信受破法堕恶道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0210a07"/><lb ed="R049" n="0167a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0210a0701">此明不善人勿为说也。</p><p xml:id="pX31p0210a0710" cb:place="inline">△三颂若遇馀<persName>佛</persName>便得决 <lb ed="X" n="0210a08"/><lb ed="R049" n="0167a11"/>了。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0210a09"/><lb ed="R049" n="0167a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0210a0901">有惭愧淸净志求<persName>佛</persName>道者当为如是等廣赞一乘道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0210a10"/><lb ed="R049" n="0167a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0210a1001">此明善人当为说也。</p><p xml:id="pX31p0210a1009" cb:place="inline">△二颂敦信二初敦信于权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0210a11"/><lb ed="R049" n="0167a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0210a1101">舍利弗当知诸<persName>佛</persName>法如是<note place="inline">至</note>不能晓了此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0210a12"/><lb ed="R049" n="0167a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0210a1201">初一行结秘要明此法如是先以万亿方便然後 <lb ed="X" n="0210a13"/><lb ed="R049" n="0167a16"/>乃示真实其不习学不能晓了此正结不善者勿 <lb ed="X" n="0210a14"/><lb ed="R049" n="0167a17"/>为说也兼对习学者则能晓了此乃可为说也。</p><p xml:id="pX31p0210a1419" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0210a15"/><lb ed="R049" n="0167a18"/>二敦信于实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0210a16"/><lb ed="R049" n="0167b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0210a1601">汝等既<anchor xml:id="nkr_note_add_0210a1601" n="0210a1601"/><anchor xml:id="beg0210a1601" n="0210a1601"/>已<anchor xml:id="end0210a1601"/>知诸<persName>佛</persName>世之师<note place="inline">至</note>自知当作<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0210a17"/><lb ed="R049" n="0167b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0210a1701">方便施权正为于实权实无疑自知作<persName>佛</persName>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0210a18"/><lb ed="R049" n="0167b03"/> <lb ed="X" n="0210a19"/><lb ed="R049" n="0167b04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>妙法莲花经科註卷第一</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0171a1601" to="#end0171a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0172a1001" to="#end0172a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0172b0101" to="#end0172b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0172c0801" to="#end0172c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0172c0901" to="#end0172c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0173a1201" to="#end0173a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0173a1701" to="#end0173a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0173b2001" to="#end0173b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0174b0901" to="#end0174b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0174b1501" to="#end0174b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0175b0301" to="#end0175b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0175b0601" to="#end0175b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">陕</lem><rdg wit="#wit.orig">狭</rdg></app> <app from="#beg0175b1101" to="#end0175b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0175b1601" to="#end0175b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0176b0101" to="#end0176b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0176b1501" to="#end0176b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0176c1501" to="#end0176c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0177a0401" to="#end0177a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0177b1601" to="#end0177b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0177c2201" to="#end0177c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0178c0401" to="#end0178c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0179c1301" to="#end0179c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0179c1302" to="#end0179c1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0179c1401" to="#end0179c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0179c2201" to="#end0179c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0179c2301" to="#end0179c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0179c2302" to="#end0179c2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0180b1701" to="#end0180b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0180c0401" to="#end0180c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0180c2101" to="#end0180c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0181b0201" to="#end0181b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0181c0601" to="#end0181c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182b1301" to="#end0182b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182b1302" to="#end0182b1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182c1601" to="#end0182c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0183a0901" to="#end0183a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0184c1001" to="#end0184c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0184c2001" to="#end0184c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0185b2401" to="#end0185b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0185c0401" to="#end0185c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0185c0501" to="#end0185c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0185c0601" to="#end0185c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0186b0601" to="#end0186b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0186b1201" to="#end0186b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0187c1101" to="#end0187c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0189c0101" to="#end0189c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0189c2201" to="#end0189c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0191a1201" to="#end0191a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0191c0101" to="#end0191c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0191c0901" to="#end0191c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0191c1001" to="#end0191c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0191c1201" to="#end0191c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0191c1601" to="#end0191c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0192b0601" to="#end0192b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0192c0701" to="#end0192c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0192c0801" to="#end0192c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0192c1701" to="#end0192c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0193a0901" to="#end0193a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0193b0801" to="#end0193b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0193b1401" to="#end0193b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0193b2001" to="#end0193b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0193c0101" to="#end0193c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0194a0301" to="#end0194a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0194c0701" to="#end0194c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0195a1101" to="#end0195a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0196b2101" to="#end0196b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0196c1901" to="#end0196c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0197a0101" to="#end0197a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0197a2101" to="#end0197a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0198b1001" to="#end0198b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0198b1401" to="#end0198b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0198b1402" to="#end0198b1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0198b1501" to="#end0198b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0198c2401" to="#end0198c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0199a0901" to="#end0199a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0199b2401" to="#end0199b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0199c1201" to="#end0199c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0200b0401" to="#end0200b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0200c1501" to="#end0200c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0200c1502" to="#end0200c1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0200c1503" to="#end0200c1503"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0200c1701" to="#end0200c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0201c2101" to="#end0201c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0202a0301" to="#end0202a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0202b1801" to="#end0202b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0203b0301" to="#end0203b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0203c0901" to="#end0203c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0203c2301" to="#end0203c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0204a0801" to="#end0204a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0204b1501" to="#end0204b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0204b1701" to="#end0204b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0204c0401" to="#end0204c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0205a0101" to="#end0205a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0205b0201" to="#end0205b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0205b2301" to="#end0205b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0205c0601" to="#end0205c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0205c0701" to="#end0205c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0205c0702" to="#end0205c0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0205c0801" to="#end0205c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0205c0802" to="#end0205c0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0205c0901" to="#end0205c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0205c1601" to="#end0205c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0205c1901" to="#end0205c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0205c2101" to="#end0205c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0205c2401" to="#end0205c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0206a1401" to="#end0206a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0206a1601" to="#end0206a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0206b0401" to="#end0206b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0206b0801" to="#end0206b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0206b2401" to="#end0206b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0206c0901" to="#end0206c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0207a0601" to="#end0207a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0208b2401" to="#end0208b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0208c2401" to="#end0208c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0209b1101" to="#end0209b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0209b1401" to="#end0209b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0210a1601" to="#end0210a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0183001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0183001">牟或作摩</note> <note n="0205001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0205001">颂疑烦</note> <note n="0208001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0208001">疑疑拟</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0171a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0171a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0172a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0172b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0172c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0172c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172c0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0173a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0173a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0173b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0174b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0174b0901">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0174b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0174b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0175b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0175b0301">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0175b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0175b0601">陕【CB】，狭【卍续】</note> <note n="0175b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0175b1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0175b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0175b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0176b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0176b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0176b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0176b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0176c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0176c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0177a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0177a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0177b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0177b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0177c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0177c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0178c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0178c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0179c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0179c1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179c1302">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0179c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0179c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179c2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0179c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179c2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0179c2302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179c2302">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0180b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180b1701">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0180c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0180c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0180c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0181b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181b0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0181c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182b1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182b1302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0183a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0183a0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0184c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0184c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0185b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185b2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0185c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0185c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0185c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0186b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0186b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0187c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0187c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0189c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0189c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0189c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0189c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0191a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0191a1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0191c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0191c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0191c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0191c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0191c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0191c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0191c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0191c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0191c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0191c1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0192b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0192b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0192c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0192c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0192c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0192c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0192c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0192c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0193a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0193b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0193b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0193b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0193c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0194a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0194a0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0194c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0194c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0195a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0195a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0196b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0196b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0196c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0196c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0197a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0197a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0197a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0197a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0198b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0198b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0198b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0198b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0198b1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0198b1402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0198b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0198b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0198c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0198c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0199a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0199a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0199b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0199b2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0199c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0199c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0200b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0200b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0200c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0200c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0200c1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0200c1502">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0200c1503" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0200c1503">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0200c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0200c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0201c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0201c2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0202a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0202a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0202b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0202b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0203b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0203b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0203c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0203c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0203c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0203c2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0204a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0204a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0204b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0204b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0204b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0204b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0204c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0204c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0205a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0205b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0205b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0205c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0205c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0205c0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c0702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0205c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0205c0802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c0802">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0205c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0205c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0205c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0205c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0205c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0205c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0206a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0206a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0206b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0206b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0206b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0206c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0207a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0207a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0208b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0208b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0208c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0208c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0209b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0209b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0209b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0209b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0210a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0210a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>